Strefa bezatomowa (strefa nienuklearna) – wyznaczony obszar wolny od broni nuklearnej. Oznacza to, że na danym obszarze obowiązuje zakaz stosowania i magazynowania broni atomowej i istnieje międzynarodowy system kontroli takiego zakazu. Tworzenie takich stref przewiduje Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w art. 7. Wolę wyznaczenia tego rodzaju stref w poszczególnych regionach wyrażono w odpowiednich traktatach:

• 1959 – traktat antarktyczny obejmujący tereny Antarktyki;
• 1967 – układ z Tlatelolco – obszar Ameryki Łacińskiej;
• 1985 – układ z Rarotonga – obszar południowo-wschodniego Pacyfiku;
• 1995 – układ z Bangkoku – obszar południowo-wschodniej Azji;
• 1996 – układ z Kairu – obszar Afryki
• 2006 – układ z Siemipałatyńska – obszar Azji Środkowej.

Mongolia została uznana za strefę bezatomową przez rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 4 grudnia 1998.

Konferencja dwa plus cztery zakazała umieszczania bądź stosowania broni jądrowej na terenie byłego NRD.

Do obszarów bezatomowych zalicza się również dno mórz i oceanów oraz wnętrze ziemi pod tym dnem znajdujące się poza 12-milową granicą morza terytorialnego (układ z 1971 r., wszedł w życie w 1972 r.). oraz przestrzeń kosmiczną, wraz z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (Traktat o przestrzeni kosmicznej z 1967 r., wszedł w życie w tym samym roku).

Układ o zakazie prób broni nuklearnej w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą z 1963 r. zabrania jakichkolwiek wybuchów jądrowych w wymienionych środowiskach.

Zobacz też

• plan Rapackiego
• układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej

Przypisy

Bibliografia

• Roman Kuźniar, Bezpieczeństwo w stosunkach międzynarodowych, w: Roman Kuźniar, Edward Haliżak (red.), Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2006, ISBN 978-83-235-0281-4