Stoa Ateńczyków (2018) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Ukończenie budowy |
478 p.n.e. |
Położenie na mapie Grecji | |
| 38°28′55,68″N 22°30′06,72″E/38,482133 22,501867 | |
Stoa Ateńczyków – starożytny portyk na terenie sanktuarium Apollina w Delfach ufundowany przez Ateńczyków po wojnie perskiej; do dziś zachowały się jego pozostałości.
Historia
Stoa została wzniesiona w 478 roku p.n.e. w ramach programu Peryklesa (ok. 495–429 p.n.e.). Upamiętniała zniszczenie przez Ateńczyków mostu pontonowego przerzuconego przez Hellespont przez Kserksesa I (ok. 518–465 p.n.e.) podczas II wojny perskiej. Na najwyższym stopniu portyku widnieje inskrypcja opisująca poświęcenie budowli oraz lin mostu i figur ze statków perskich. Stoa była używana do przechowywania łupów wojennych, zdobytych przez Ateńczyków po zwycięstwach morskich nad Persami, m.in. w bitwie pod Mykale (479 p.n.e.) czy w bitwie pod Salaminą cypryjską (450 p.n.e.).
Stoa została odkryta przez francuskiego badacza Bernarda Haussoulliera (1852–1926) podczas prac archeologicznych prowadzonych przez École française d’Athènes pod koniec XIX wieku.
Architektura
Stoa została wzniesiona w centralnej części sanktuarium, pod Świątynią Apollina – jej tylną ścianę stanowi mur tarasu świątynnego. Była to jedna nawa z kolumnadą w porządku jońskim otwarta na południowy wschód. Według Muzeum Archeologicznego w Delfach budowla miała 26,5 m długości i 3,10 m szerokości.
Dach, prawdopodobnie drewniany, podtrzymywało z przodu siedem kolumn z marmuru pentelickiego zdobionych kanelurami, ustawionych na cokołach z marmuru paryjskiego. Kolumny miały 3,31 m wysokości. Między kolumnami zachowano duże odstępy, tak by do środka dostawało się wystarczająco dużo światła. Z tyłu, wzdłuż ściany tarasu świątynnego rozlokowano półkolumny. Wewnątrz znajdowało się kamienne podium, na którym wystawiano dary wotywne.
Do dziś zachowała się dolna część budynku oraz odrestaurowana kolumnada.
Uwagi
- ↑ Treść inskrypcji przytoczona przez Muzeum Archeologiczne w Delfach: Ἀθεναῖοι ἀνέθεσαν τὲν στοὰν καί τὰ ℎόπλ̣α καὶ τἀκροτέρια ℎελόντες τόν πολεμίον, zob. Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓.
- ↑ Perseus Digital Library Project podaje wymiary ok. 32,6 m długości i 3,71 m szerokości, zob. Perseus Digital Library Project ↓, a Petsas mówi o wymiarach 30 × 4 m, zob. Petsas 2019 ↓.
- ↑ Raptopoulos i Petsas mówią o ośmiu kolumnach, zob. Raptopoulos ↓ i Petsas 2019 ↓.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Raptopoulos ↓.
- ↑ Petrakos i Bass 2007 ↓, s. 138.
- 1 2 3 4 5 6 Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓.
- ↑ Perseus Digital Library Project ↓.
Bibliografia
- Muzeum Archeologiczne w Delfach: The Stoa/Portico of the Athenians. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Perseus Digital Library Project: Delphi, Stoa of the Athenians (Building). [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Petrakos, Vasileios and George Fletcher Bass: Great Moments in Greek Archaeology. Getty Publications, 2007. ISBN 978-0-89236-910-2. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Petsas, Photios M.: Delphi: Monuments and Museum. Athens: Krene Editions, 2019. (ang.).
- Raptopoulos, S.: The Stoa of the Athenians. [w:] odysseus.culture.gr [on-line]. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).