Stefan Wojtas (ur. 5 października 1943 w Zakopanem) – polski pianista i pedagog, doktor sztuk muzycznych, profesor nadzwyczajny Akademii Muzycznej w Krakowie, a następnie starszy wykładowca Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie.
Życiorys
Działalność pianistyczna
Pochodzi z Podhala, gdzie się urodził w 1943 w Zakopanem. W młodości kształcił się w klasie fortepianu, w Państwowej Szkole Muzycznej II st. im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie, która wówczas mieściła się przy ul. Warszawskiej. W roku 1958 zamieszkał w domu przy ulicy Garncarskiej 3 u wybitnego pedagoga Ludwika Stefańskiego, męża wybitnej pianistki Haliny Czerny-Stefańskiej, gdzie do 1968 miał własny pokój z fortepianem i pobierał u niego wielogodzinne lekcje gry na tym instrumencie. Po ukończeniu średniej szkoły muzycznej rozpoczął studia na Akademii Muzycznej w Krakowie, w klasie prof. Ludwika Stefańskiego, którą ukończył w 1968 z wyróżnieniem. W czasie studiów w 1966 brał udział w III Międzynarodowym Konkursie Muzycznym im. Piotra Czajkowskiego w Moskwie. Następnie w 1969, uczestniczył w III Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym w Leeds, gdzie otrzymał nagrodę, a w 1970 w VIII Konkursie Chopinowskim w Warszawie. Już podczas studiów rozpoczął działalność koncertową. Występował w Polsce, Stanach Zjednoczonych, Szwecji, Wielkiej Brytanii czy Związku Radzieckim. Dwukrotnie został laureatem Ogólnopolskiego Konkursu Pianistycznego na stypendium im. Fryderyka Chopina. Dokonał nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia i Telewizji Polskiej utworów takich kompozytorów jak: Józef Elsner, Ludwig van Beethoven, Fryderyk Chopin, Franz Liszt, Ignacy Jan Paderewski czy Karol Szymanowski. Pianista miał spore kłopoty z przezwyciężeniem stresu podczas gry, który był przyczyną problemów nerwicowych.
Działalność pedagogiczna
Równolegle z działalnością koncertową podjął w 1968 działalność pedagogiczną w Państwowej Szkole Muzycznej II st. im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie, zostając w 1991 jej dyrektorem. W okresie (1983–2014) prowadził również klasę fortepianu w Akademii Muzycznej w Krakowie, zostając profesorem nadzwyczajnym. W 2014 mając propozycję pracy od rektora prof. Jerzego Kaszuby i szefowej Katedry Fortepianu prof. Katarzyny Popowej-Zydroń na Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy podjął zajęcia na tej uczelni.
Wielu jego wychowanków zostało laureatami krajowych i międzynarodowych konkursów pianistycznych, m.in. Piotr Machnik, Piotr Kosiński, Marcin Koziak, Krzysztof Książek, Szymon Nehring, Marek Szlezer, Ireneusz Boczek, Anna Boczar, Aleksandra Łaptaś, Dobrochna Krówka, Joanna Pociej czy Paweł Filek. Jeden z jego wychowanków Marek Szlezer stwierdził m.in:
Bardziej niż na elementach technicznych skupia się na wykształceniu u ucznia prawidłowej estetyki i jej formowaniu. Uczy szacunku do tekstu i dokładnego rozumienia detali. W tym prawdopodobnie tkwi klucz do jego sukcesu.
Prowadzi lekcje z pianistami na zasadzie spotkań i dyskusji o muzyce. Swoją rolę w życiu młodego pianisty tak określił:
Rolą pedagoga jest nauczenie młodego człowieka, jak obserwować siebie i jak pracować, żeby móc się rozwijać artystycznie przez całe życie.
Był jurorem wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów pianistycznych. Założył też w 2009 Fundację Pro Musica Bona, która pomaga utalentowanym młodym muzykom z Małopolski. Wraz ze swoją córką, skrzypaczką i pedagogiem Joanną Wojtas jest w radzie fundatorów tej fundacji. W okresie (2011–2014) był członkiem Rady ds. Szkolnictwa Artystycznego VI kadencji, organu opiniodawczego i wnioskodawczego w sprawach dotyczących kształcenia artystycznego, powołanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Bogdana Zdrojewskiego.
Publikacje (albumy)
Dla firmy fonograficznej Dux utrwalił na trzech płytach CD utwory Domenica Scarlattiego, Josepha Haydna, Fryderyka Chopina, Roberta Schumanna, Aleksandra Skriabina czy Isaaca Albéniza.
| Albumy | |||
| Rok | Tytuł | Wydawca | |
| 1999 | Piano. Scarlatti, Haydn, Schumann, Skriabin | Dux | |
| 2005 | Chopin. Sonatas, mazurkas | ||
| 2009 | Izaak Albéniz: Iberia & Navarra | ||
Odznaczenia i nagrody
Za swą działalność pedagogiczną i organizacyjną odznaczony został wieloma medalami i nagrodami (m.in. dwukrotnie nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotym i Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” czy Złotym Krzyżem Zasługi)
| Odznaczenia | |
| Rok | Odznaczenie / Nagroda |
| 2001 | Medal Komisji Edukacji Narodowej |
| 2005 | Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w dziedzinie muzyki |
| Złoty Krzyż Zasługi | |
| 2006 | Nagroda I stopnia Centrum Edukacji Artystycznej |
| 2009 | Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego I stopnia |
| 2010 | Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w dziedzinie szkolnictwa artystycznego |
| 2011 | Nagroda EXCELLENCE IN TEACHING |
| 2015 | Medal Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie za wychowanie wybitnych pianistów Szymona Nehringa i Krzysztofa Książka |
| 2016 | Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie edukacji artystycznej |
| 2018 | Nagroda Województwa Małopolskiego Ars Quaerendi w kategorii „mistrz” |
Przypisy
- 1 2 Stefan Wojtas. Ludzie nauki ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Mateusz Borkowski, Stefan Wojtas. Profesor od Chopina, [w:] Dziennik Polski [online], dziennikpolski24.pl, 23 października 2015 [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- ↑ Mateusz Borkowski, Dom pełen fortepianów. Tu swoje kariery rozpoczynali wielcy muzycy, [w:] Dziennik Polski [online], dziennikpolski24.pl, 6 maja 2016 [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- 1 2 3 4 5 6 Stefan Wojtas [online], kulturalna.warszawa.pl [dostęp 2019-05-19].
- 1 2 3 4 5 6 Laureaci Nagrody Województwa Małopolskiego Ars Quaerendi (prof. Stefan Wojtas - mistrz). (PDF) [online], malopolska.pl [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- 1 2 Stefan Wojtas, [w:] Państwowa Szkoła Muzyczna II st. im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie [online], zelenski.krakow.pl [zarchiwizowane z adresu 2019-05-25].
- 1 2 3 4 Osoby związane z Chopinem. Stefan Wojtas, [w:] Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [online], pl.chopin.nifc.pl [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29].
- ↑ Majka Lisińska-Kozioł, Andrzej Arczewski, Zawzięty na granie [online], tygodnikprzeglad.pl, 4 stycznia 2004 [zarchiwizowane z adresu 2022-01-28].
- 1 2 Rada fundatorów. Stefan Wojtas i Joanna Wojtas, [w:] Fundacja ProMusicaBona [online], fundacjapromusicabona.pl, 11 kwietnia 2010 [zarchiwizowane z adresu 2022-09-24].
- ↑ Joanna Wojtas, [w:] Państwowa Szkoła Muzyczna II st. im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie [online], zelenski.krakow.pl [zarchiwizowane z adresu 2019-05-25].
- ↑ Nowa Rada ds. Szkolnictwa Artystycznego, [w:] Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [online], mkidn.gov.pl, 20 stycznia 2011 [dostęp 2019-05-01] [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- ↑ Fortepian – wykonawcy: Wojtas Stefan [online], dux.pl [zarchiwizowane z adresu 2017-09-26].
- 1 2 3 Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis (Wojtas Stefan), [w:] Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [online], mkidn.gov.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-08-12].
- 1 2 POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 23 września 2005 r. o nadaniu odznaczeń [online], prawo.pl, 23 września 2005 [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- ↑ Nagrody dla nauczycieli ze szkół artystycznych, [w:] Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [online], mkidn.gov.pl, 21 października 2009 [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
- ↑ EXCELLENCE IN TEACHING, [w:] Akademia Muzyczna w Krakowie [online], amuz.krakow.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-09-29].
- ↑ Medal Filharmonii dla prof. Stefana Wojtasa, [w:] Filharmonia im. Karola Szymanowskiego w Krakowie [online], filharmonia.krakow.pl [zarchiwizowane z adresu 2023-03-22].
Linki zewnętrzne
- Przew. kwal. I Stefan Wojtas, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-05-19].
- Stefan Wojtas w bazie AllMusic (ang.)
- Stefan Wojtas (ang.) w Musixmatch
- Stefan Wojtas w bazie You Tube
- Stefan Wojtas (ang.) w Apple Music