Stary Grodków
wieś

Kościół pw. Świętej Trójcy
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

nyski

Gmina

Skoroszyce

Liczba ludności (2011)

453

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

48-320

Tablice rejestracyjne

ONY

SIMC

0503037

Położenie na mapie gminy Skoroszyce
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa opolskiego
Położenie na mapie powiatu nyskiego
50°39′17″N 17°23′15″E/50,654722 17,387500

Stary Grodków (niem. Alt Grottkau) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Skoroszyce.

Pierwsza wzmianka w dokumentach o miejscowości pochodzi z 1210 r., a pierwsza o kościele i parafii pw. Świętej Trójcy z 1271 r. Stary Grodków uzyskał prawo lokacji po 1253 roku, zdegradowany po 1278 roku. We wsi znajduje się przystanek kolejowy Stary Grodków.

Nazwa

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Antiquum Grottkaw.

Wkraczające w 1945 oddziały radzieckie dopuściły się zbrodni wojennej, mordując 14 jeńców wojennych, żołnierzy niemieckich, odcinając im głowy, wykłuwając oczy i miażdżąc czołgami. 7 września 1946 r. dokonany został mord na żołnierzach NSZ oddziału kpt. Henryka Flamego "Bartka" w ramach operacji "Lawina". Wśród pomordowanych była m.in. 18-letnia Stanisława Golec ps. "Gusta", ciocia muzyków Łukasza i Pawła Golców.

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Stary Grodków.

Upamiętnienia

  • Pomnik-obelisk upamiętniający 800-lecie Starego Grodkowa, odsłonięty 29 sierpnia 2010 r.
  • Pomnik upamiętniający kpt. Flamego i pomordowanych żołnierzy NSZ, odsłonięty 5 czerwca 2019 r.
  • Pomnik-obelisk z napisem "Wołyń 1943 - Pamiętamy", poświęcony 2 września 2023 r. przez ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego.

Zabytki

Do rejestru zabytków wpisane są:

  • kościół par. pw. Świętej Trójcy, z XIII w., 1910 r. W kościele znajduje się późnogotycka figura Matki Bożej z 1519 r., uważana przez wiernych za cudowną.
  • ogrodzenie, z XVI w.

Przypisy

  1. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1202 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 129795
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. ↑ 800-lat minęło... [online], starygrodkow.pl [dostęp 2023-09-04].
  7. ↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 72-73.
  8. ↑ Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  9. ↑ H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  10. ↑ Mark Sołonin: Nic dobrego na wojnie. Poznań: Rebis, 2011, s. 248. ISBN 978-83-7510-714-2.
  11. ↑ Maciej T. Nowak: Mord w Barucie – zagadka będzie wyjaśniona. nto.pl, 19 września 2007. [dostęp 2015-03-09].
  12. ↑ W Starym Grodkowie odsłonięto pomnik żołnierzy NSZ z oddziału Henryka Flamego „Bartka” [online], dzieje.pl [dostęp 2023-09-04] (pol.).
  13. ↑ 800 lat Starego Grodkowa [online], starygrodkow.pl [dostęp 2023-09-04].
  14. ↑ Krzysztof Strauchmann, Pomnik Żołnierzy Wyklętych w Starym Grodkowie został odsłonięty na Polanie Śmierci [online], Dziennik Zachodni, 5 czerwca 2019 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
  15. ↑ Ks. Isakowicz–Zaleski poświęci tablicę [online], nowinynyskie.com.pl, 31 sierpnia 2023 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
  16. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023, s. 82.
  17. ↑ Instytut Gość Media, Madonna o wymownym spojrzeniu [online], Instytut Gość Media, 6 października 2019 [dostęp 2023-09-04].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.