Starowa Góra – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Historia

W wyniku drugiego zaboru Polski w 1793 rejony dzisiejszej Starowej Góry (jak i ówczesnej Łodzi) nalazły się we władaniu Prus, a wprowadzona upaństwowienie dóbr biskupstwa włocławskiego w 1798 umożliwiła pozyskanie nowych terenów i ich zagospodarowywanie m.in. poprzez lokowanie kolonistów niemieckich. Na pozyskanych w ten sposób terenach założono 3 pierwsze kolonie pruskie: Effingshausen (obecnie Starowa Góra) Friedrichshagen (obecnie Augustów) i Neu Sulzfeld (obecnie Nowosolna). Osadnictwu niemieckiemu sprzyjał także okres Królestwa Polskiego, którego władze dążyły m.in. do rozwoju przemysłowego kraju.

Starową Górę (jak i inne kolonie) ulokowano na zasadach prawnych osad olendarskich, ale kształt i rozplanowanie nowych wsi różniły się. Kolonie budowano regularne, rozciągając wzdłuż głównej drogi. Ze względu na jednakowe powierzchnie pól, rozplanowanie i układ zabudowań nazwano ten typ wsi rzędówkami. Cecha ta jest doskonale widoczna także i dziś, m.in. główną ulicą i osią Starowej góry jest ul. Centralna, którą przecina droga krajowa 91.

Tereny wsi składały się z lasów i podmokłych łąk. O ile po lasach nie ma śladu (z wyjątkiem tych w pobliskiej Rudzie Pabianickiej), tak podmokłe łąki wciąż istnieją. Przed założeniem miejscowości na terenach dzisiejszej miejscowości znajdowały się bagna, które wśród lokalnych mieszkańców miały rzekomo uchodzić za przeklęte.

Pierwsi mieszkańcy Starowej Góry pochodzili z Baden i Sachsen. Byli oni przede wszystkim wyznania luterańskiego, w związku z tym na początku XIX w. w pobliżu dzisiejszych ul. Granicznej i ul. Łódzkiej powstał cmentarz ewangelicki. Obecnie, jest zapomniany i silnie zdewastowany.

Za czasów niemieckiej ludności, opiekę duchową zapewniali pastorzy z parafii w Brużycy Wielkiej, a potem z Pabianic. I wojna światowa odbiła się na Starowej Górze przede wszystkim podczas bitwy pod Łodzią w 1914, której ślady widać na pobliskim cmentarzu wojskowym w Starej Gadce.

Po II wojnie światowej, na mocy postanowień z Poczdamu, osoby narodowości niemieckiej zostały wysiedlone. Na ich miejsce przybyły rodziny ze wschodnich rejonów Polski, jednak według spisu powszechnego z 1955 Starową Górę zamieszkiwało wyłącznie 31 osób. W kolejnych latach odnotowywano ciągły przyrost mieszkańców, co prezentowało się następująca:

• 1960 – 60 mieszkańców
• 1970 – 178 mieszkańców
• 1980 – 518 mieszkańców
• 1990 – 773 mieszkańców
• 2000 – 1262 mieszkańców
• 2021 – 2813 mieszkańców

Tendencja wzrostowa jest obecnie związana z osiedlaniem się we wsi mieszkańców sąsiedniej Łodzi.

Gospodarka

Przy ul. Zakładowej 3/7 mieści się główna siedziba Zakładów Przetwórstwa Mięsnego Grot Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo działa w miejscowości od 1990.

Transport

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 91.

Transport publiczny obsługują: łódzkie MPK (linia autobusowa 56) oraz PKS (relacja autobusowa Łódź – Tuszyn).

Bezpieczeństwo Publiczne

Obszar Starowej Góry podlega pod Komisariat Policji w Rzgowie.

Kultura

We wsi działa Koło Gospodyń Wiejskich Starowa Góra, które wchodzi w skład Gminnej Rady Kobiet Kół i Gospodyń Wiejskich.

Przy ul. Centralnej 100a znajduje się Dom Kultury Starowa Góra.

Przypisy