Starorypin Prywatny – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin, przy trasie linii kolejowej Sierpc–Rypin–Brodnica.

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 417 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Rypin.

Historia

Starorypin Prywatny od Rządowego oddziela jeden strumień okresowy i jeden stały. Obydwa mają doliny o bardzo stromych zboczach. Pomiędzy nimi znajduje się wąski fragment wysoczyzny, a na nim grodzisko i plac po dawnym klasztorze bożogrobców, będące pozostałościami po dawnym Rypinie. Przed 1323 rokiem bożogrobcy wznieśli tu murowany wczesnogotycki kościół św. Piotra i Pawła oraz Najświętszej Marii Panny. Kościół w XVI wieku był remontowany. Od XVII wieku następowała powolna dewastacja obiektu. W 1777 roku kościół posiadał jeszcze dach. Prawdopodobnie został poważnie uszkodzony podczas wojen napoleońskich. W 1813 roku był już kompletną ruiną. W 1868 roku pozostałości kościoła rozebrano. Ośrodek starorypiński w 1. połowie XIV wieku posiadał ponadto jeszcze łaźnie i kaplicę św. Marii Magdaleny. Zagadkowa pozostaje kwestia wspominanego przez niektórych badaczy kościoła św. Wojciecha.

Pierwsza osada (zarówno gród, jak i klasztor) została zniszczona całkowicie, prawdopodobnie podczas najazdu Krzyżaków w 1329 roku. Osada przygrodowa musiała mieć spore znaczenie, skoro w dokumentach z 1326 roku, występuje jako civitas czyli miasto. Miasto założono od nowa w innym miejscu (dzisiejszy Rypin), a po starej osadzie pozostała nazwa: Starorypin (pochodzi od stary Rypin). Dziś cały kompleks pokryty zaroślami (drzewa i krzewy). Na szczycie grodziska znajduje się obelisk.

Zobacz też

• Rypin
• Starorypin

Przypisy