| major piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 kwietnia 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
2 pułk piechoty LP |
| Stanowiska |
dowódca plutonu |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
| | |
Stanisław Stawarz (ur. 20 kwietnia 1894 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Mikołaja i Eleonory z Gruców (ur. 1871). Brat Aleksandra. Absolwent Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie. Od 1912 w Drużynach Polowych „Sokoła”. Ukończył kurs podoficerski. Od 30 września 1914 w Legionach Polskich, początkowo w 7. kompanii II batalionie 2 pułku piechoty, później szef 8. kompanii w 4 pułku piechoty. 1 lipca 1916 mianowany chorążym. Ukończył szkołę oficerską w Zegrzu. Po kryzysie przysięgowym w armii austriackiej, walczył na wschodnim froncie, skąd zdezerterował. W 1918 wstąpił do POW, a następnie do II Korpusu Polskiego.
Od listopada 1918 w odrodzonym Wojsku Polskim, w szeregach 4 pułku piechoty, walczył w obronie Przemyśla i Lwowa w walkach z Ukraińcami. Od marca 1919 instruktor kadry i dowódca 2 kompanii w batalionie zapasowym 4 pp Leg., którego pomagał tworzyć.
Szczególnie odznaczył się podczas walk pod Optową, gdzie „w ostatniej fazie nieprzyjacielskiego ataku na pozycje 4 pp Leg. S. otrzymał rozkaz powstrzymania przeciwnika, aby osłonić odwrót własnych oddziałów. Mimo silnego naporu npla. S. bronił się dzielnie, obrzucając wroga granatami. Następnie wycofał się powoli, walcząc na bliską odległość”. Za tę postawę został odznaczony Orderem Virtuti Militari.
Następnie w oddziale sztabowym DOGen. Kraków. Od 2 sierpnia 1920 dowódca 5 kompanii batalionu zapasowego 4 pp Leg. W latach 1923–1925 był przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kielce na stanowisko oficera instrukcyjnego, pozostając oficerem nadetatowym 2 pułku piechoty Legionów. W marcu 1925 roku został przeniesiony do 4 pp Leg. na stanowisko dowódcy III batalionu. Od 1928 przeniesiony do dowództwa 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach, a następnie został dowódcą I batalionu w 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu. W czerwcu 1932 roku został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko komendanta Okręgu Związku Strzeleckiego Nr X. W 1937 został przeniesiony do Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego na stanowisko szefa strzelectwa sportowego Komendy Głównej Związku Strzeleckiego w Warszawie. W marcu 1939 pełnił służbę w PUWFiPW na stanowisku inspektora terenowego KG Związku Strzeleckiego.
We wrześniu 1939 był w Ośrodku Zapasowym 27 DP we Włodzimierzu Wołyńskim. Walczył w obronie miasta. Wzięty do niewoli przez sowietów, osadzony w Kozielsku. Został zamordowany wiosną 1940 w lesie katyńskim. Figuruje na liście wywózkowej 052/4 z 27 kwietnia 1940, poz. 99. Pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.
Życie prywatne
Był żonaty z Jadwigą z Bulsiewiczów (ur. 1896). Miał syna Stanisława (1920–1944), który poległ w powstaniu warszawskim i córkę Stefanię po mężu Wawszczak (ur. 1921).
Awanse
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 6217
- Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931)
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)
- Państwowa Odznaka Sportowa
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 595.
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 31.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Polak (red.) 1993 ↓, s. 201.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 128, 409, 1466.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 124, 351, 1335.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 8 marca 1925 roku, s. 136.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 267.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 123, 176.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 27, 568.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 132.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 19, 445.
- ↑ Stanisław Stawarz, 1894–1940 [online], www.myheritage.pl [dostęp 2021-10-29].
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 27.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
- ↑ Kronika. Krajowa. „Gazeta Lwowska”, s. 5, nr 230 z 6 października 1931.
Bibliografia
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.
- Banaszek Kazimierz; Roman Wanda Krystyna; Sawicki Zdzisław: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.