Stanisław Sochaczewski
generał brygady
Pełne imię i nazwisko

Stanisław Zygmunt Sochaczewski

Data i miejsce urodzenia

27 sierpnia 1877
Chyrówka

Data i miejsce śmierci

14 lipca 1953
Penley

Przebieg służby
Lata służby

od 1902

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

3 Dywizja Kawalerii

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Stanisław Zygmunt Sochaczewski (ur. 27 sierpnia 1877 w Chyrówce, zm. 14 lipca 1953 w Penley) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 27 sierpnia 1877 w Chyrówce, w powiecie kaniowskim ówczesnej guberni kijowskiej, w rodzinie Wiktora Franciszka (1830–1911), dyrektora cukrowni w Steblowie, i Marii z hr. Ursyn-Pruszyńskich h. Rawicz (1844–1910). W 1895 ukończył 4 Gimnazjum Klasyczne w Kijowie. Studiował prawo na Imperatorskim Uniwersytecie Kijowskim św. Włodzimierza, lecz „nie czuł najmniejszych zdolności w tym kierunku”. 26 września 1900 wstąpił do Jelizawetgradzkiej Szkoły Kawalerii. 13 sierpnia 1902, po ukończeniu szkoły, został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 13 sierpnia 1901 i wcielony do 22 astrachańskiego pułku dragonów, który 6 grudnia 1907 został przemianowany na 8 astrachański pułk dragonów. W czasie wojny rosyjsko-japońskiej 1904–1905 organizował w Mandżurii partyzantkę chińską. W czasie służby w armii rosyjskiej awansował kolejno na stopień: porucznika ze starszeństwem z 6 grudnia 1905, sztabsrotmistrza ze starszeństwem z 6 grudnia 1909, majora ze starszeństwem z 6 grudnia 1913 i podpułkownika 19 listopada 1917 ze starszeństwem z 21 stycznia 1917.

W czasie I wojny światowej na froncie austriackim. Po rewolucji październikowej od grudnia 1917 do lutego 1918 dowódca Polskiego Kawaleryjskiego Dywizjonu rosyjskiej 8 Armii, potem organizator i dowódca 5 pułku ułanów w II Korpusie Polskim w Rosji (na Wschodzie). Awansowany na podpułkownika w grudniu 1917. Na Ukrainie organizował i dowodził 5 pułkiem ułanów. 11 maja 1918 walczył w bitwie pod Kaniowem i dostał się do niewoli niemieckiej. Internowany w Białej Podlaskiej, a później w Brześciu.

8 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłego II Korpusu Polskiego, zatwierdzeniem posiadanego stopnia podpułkownika i przydzielony z dniem 14 listopada 1918 do 5 pułku ułanów. Wspomniany pułk sformował w Mińsku Mazowieckim i dowodził nim na wojnie z Ukraińcami, a później wojnie z bolszewikami. „16 maja 1919 na czele oddziału jazdy wykonał rajd na 65 km w głąb frontu ukraińskiego”. 17 maja 1919 „o świcie uderzył na stację kolejową Ołyka szerząc postrach wśród uciekającego do Łucka wroga. Osobiście prowadząc spieszonych ułanów do ataku na bagnety i nie bacząc na to, że został w tym czasie raniony w oko, został do końca w szeregu, zdobywając osobiście jeden karabin maszynowy nieprzyjacielski”. Za ten czyn został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

30 września 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Od 7 grudnia 1920 dowodził V Brygadą Jazdy. 30 stycznia 1921 został mianowany na stanowisko dowódcy brygady. Od 25 września 1921 dowodził VII Brygadą Jazdy (VII Brygada Kawalerii) w Poznaniu. 15 października 1921 został zameldowany w Poznaniu przy ul. Konopnickiej 3, a 18 kwietnia 1922 przeprowadził się na ul. Matejki 53 m. 7. Pułkownik kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. Podczas przewrotu majowego 1926 opowiedział się po stronie rządu i przechwalał się, że przyprowadzi Józefa Piłsudskiego na „lassie”. Od stycznia 1927 pełniący obowiązki dowódcy 3 Dywizji Kawalerii w Poznaniu. 16 marca 1927 został mianowany generałem brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 i 13. lokatą w korpusie generałów. Z dniem 31 maja 1929 został przeniesiony w stan spoczynku.

W 1934 przeprowadził się do Warszawy i zamieszkał przy Służewskiej 2 m. 18. 22 lutego 1937 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”. 1 kwietnia 1937 Sąd Grodzki w Warszawie Oddział X przy ul. Przechodniej 8 skazał go na podstawie art. 61 ustawy z 28 kwietnia 1936 – Prawo czekowe na karę dwóch tygodni aresztu z zawieszeniem wykonania kary na okres dwóch lat i na 300 zł grzywny. 29 grudnia 1937 Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział Odwoławczy Karny, po uwzględnieniu apelacji oskarżonego, uchylił wyrok pierwszej instancji i skazał go na 200 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na miesiąc aresztu.

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, nie otrzymał tam jednak przydziału. Po ewakuacji do Anglii przebywał bez przydziału w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Uczestniczył w spisku gen. Stefana Dąba-Biernackiego. Konsekwencji nie poniósł. Po wojnie pozostał w Wielkiej Brytanii.

Zmarł 14 lipca 1953 w Penley w Walii. Został pochowany na cmentarzu we Wrexham (kwatera D, gr.9318).

8 lutego 1904 w Gniwaniu ożenił się z Ireną Olgą z Rogowskich (ur. 1 sierpnia 1882), z którą miał syna Edwarda Jerzego (ur. 14 lipca 1909).

W 1919 generał Sochaczewski deklarował, że „zupełnie biegle” włada językami francuskim, rosyjskim i ukraińskim, „czyta biegle mówi gorzej” w języku angielskim oraz „mówi biegle ale nie czyta” w języku chińskim.

Ordery i odznaczenia

Stanisław Sochaczewski
rosyjskie

Uwagi

  1. ↑ Według kalendarza juliańskiego urodził się 15 sierpnia 1877. Zobacz daty nowego i starego porządku.
  2. ↑ Chyrówkę jako miejsce swego urodzenia gen. Sochaczewski podał 20 maja 1933 w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari, natomiast we wcześniejszych dokumentach podawał Steblów.
  3. ↑ W wypełnionej karcie ewidencyjnej Stanisław Sochaczewski podał wyłącznie daty starszeństwa, „gdyż daty nominacji w armii rosyjskiej żadnego znaczenia nie miały”.

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 44.
  2. 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
  3. ↑ Chyrówka, powiat kaniowski, 2 w. od Steblowa, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 669.
  4. ↑ Kolekcja ↓, s. 2, 55.
  5. 1 2 3 Polak (red.) 1993 ↓, s. 195.
  6. ↑ Stanisław Zygmunt Sochaczewski [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2021-12-13].
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
  8. 1 2 Kolekcja ↓, s. 5.
  9. ↑ Kolekcja ↓, s. 49.
  10. ↑ Kolekcja ↓, s. 49, 107.
  11. ↑ Kolekcja ↓, s. 45, 107.
  12. ↑ Sochaczewski 1934 ↓, s. 229.
  13. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 12 z 19 grudnia 1918, poz. 318, 339.
  14. ↑ Nowiński 1929 ↓, s. 14.
  15. ↑ Kolekcja ↓, s. 13.
  16. ↑ Nowiński 1929 ↓, s. 18.
  17. ↑ Kolekcja ↓, s. 50, tu ranny w oko 15 siepnia 1920 pod Hołujowem.
  18. ↑ Kolekcja ↓, s. 12.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 13 października 1920, s. 992.
  20. 1 2 Kolekcja ↓, s. 50.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 19 lutego 1921, s. 296.
  22. 1 2 Kartoteka ewidencji ludności 1870–1931. Archiwum Państwowe w Poznaniu. [dostęp 2023-04-22]..
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 132 z 20 grudnia 1924, s. 750.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 115 z 30 października 1925, s. 619.
  25. ↑ Romeyko 1983 ↓, s. 233, 256, 304.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 19 marca 1927, s. 91.
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929, s. 97.
  28. ↑ Kolekcja ↓, s. 97.
  29. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kolekcja ↓, s. 31.
  30. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-04-22]..
  31. ↑ Dz.U. z 1936 r. nr 37, poz. 283.
  32. ↑ Kolekcja ↓, s. 98–99.
  33. 1 2 Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 168.
  34. ↑ Karolina Grodzińska: Polskie groby na cmentarzach w północnej Walii. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2004, s. 102. ISBN 83-88857-87-8.
  35. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 55.
  36. 1 2 Polak (red.) 1993 ↓, s. 196.
  37. ↑ Kolekcja ↓, s. 48.
  38. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 16 lipca 1921, s. 1149.
  39. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 24 grudnia 1921, s. 1666.
  40. ↑ Kolekcja ↓, s. 40–41.
  41. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 8 października 1921, s. 1420.
  42. ↑ Kolekcja ↓, s. 2 foto.
  43. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 14 kwietnia 1922, s. 268.
  44. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 45, 56.
  45. ↑ Kolekcja ↓, s. 45.
  46. ↑ Kolekcja ↓, s. 56.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.