Stanisław Marcinów (ur. 4 maja 1901 w Darachowie, zm. 11 maja 1980 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, wykładowca akademicki.

Życiorys

Studiował na wydziale architektury Politechniki Lwowskiej w latach 1921–1922, a następnie w pracowni Xawerego Dunikowskiego na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w latach 1922–1928. W Krakowie należał do grupy Zwornik. Po ukończeniu studiów pracował jako scenograf w teatrze Gong w Krakowie. W 1923 poślubił córkę burmistrza Nowego Targu Janinę Rajską. Zagrożony aresztowaniem podczas II wojny światowej ukrywał się, początkowo w Krościenku, a następnie w Krakowie.

Po II wojnie światowej przeprowadził się na Śląsk. W 1945 roku współpracował z Wydziałem Kultury i Sztuki Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach w organizacji życia artystycznego na Śląsku. Był dyrektorem Liceum Sztuk Plastycznych i Liceum Technik Plastycznych w Katowicach w latach 1945–1947. Następnie pracował jako wykładowca na Wydziale Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – Oddział w Katowicach w latach 1947–1963, od 1964 do 1970 roku pracował tamże jako docent. W 1952 przeniósł się do Warszawy i został wykładowcą na Wydziale Rzeźby warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Mieszkał w Warszawie przy ul. Wiktorskiej 83/87 m.35. Zmarł 11 maja 1980. Został pochowany na Cmentarzu Wilanowskim.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1970)
• Złoty Krzyż Zasługi (18 stycznia 1946)
• Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)

Nagrody

• nagroda Związku Polaków w Ameryce w konkursie na pomnik Władysława Orkana (1935)
• nagroda miasta Krakowa (Wystawa Okręgu Krakowskiego Związku Polskich Artystów Plastyków (1939)
• I nagroda w konkursie na Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej w Sosnowcu
• nagrody Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (1948, 1957)

Twórczość

Zajmował się rzeźbą zarówno monumentalną, jak i kameralną, rzeźbił w kamieniu naturalnym i sztucznym, wykorzystywał także gips polichromowany. Jego rzeźby po 1945 roku powstały w duchu socrealizmu. Publikował ponadto teksty o sztuce w „Kulturze”, „Odrze”, „Trybunie Ludu”.

Wybrane dzieła:

• scenografia dla teatru Gong w Krakowie (1928)
• rzeźby do katedry na Wawelu z Wandą Ślędzińską i Xawerym Dunikowskim (1930)
• płaskorzeźba Ostatnia wieczerza dla Śląskiego Seminarium Duchownego
• część attyki Seminarium Częstochowskiego w Krakowie
• pomnik Adama Mickiewicza do parku miejskiego w Nowym Targu
• projekt tablicy upamiętniającej dziesiątą rocznicę Bitwy Warszawskiej, którą umieszczono na frontonie ratusza w Nowym Targu (1930)
• pomnik Władysława Orkana w Nowym Targu (z Michałem Rekuckim, 1932–1933, odsłonięty w 1933 roku na placu Juliusza Słowackiego)
• Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej w Katowicach (1948)
• Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej w Sosnowcu (1948)
• rzeźby do Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku (1953–1955) (zob. rzeźby w Parku Śląskim)
• supraporty oraz płaskorzeźba w holu Pałacu Młodzieży w Katowicach (1953–1955)
• pomnik Włodzimierza Lenina dla Kopalni Węgla Kamiennego Wesoła (1968)

Przypisy