Stanisław Mańkowski

zdjęcie ewidencyjne ok 1934 rok
podpułkownik kk
Data i miejsce urodzenia

12 marca 1882
Góra

Data i miejsce śmierci

2 lipca 1945
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1914–1934

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

2 Pułku Artylerii Polowej Legionów

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia

Stanisław Mańkowski (ur. 12 marca 1882 w Górze, zm. 2 lipca 1945 w Warszawie) – podpułkownik korpusu kontrolerów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, doktor praw.

Życiorys

Urodził się w 12 marca 1882 w Górze, w ówczesnym powiecie inowrocławskim Prowincji Poznańskiej, jako trzecie z jedenaściorga dzieci Jana i Józefy z Krasińskich. Był starszym bratem Leona (1884–1916), kaprala 5 pułku piechoty Legionów Polskich, pośmiertnie odznaczonego Orderem Virtuti Militari i Krzyżem Niepodległości. Gdy miał 4 lata, jego rodzina, ze względu na prześladowania ludności polskiej, wyemigrowała do Galicji, gdzie jego ojciec objął posadę organisty w parafii św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy koło Krakowa. Ukończył szkołę powszechną w Krakowie i kontynuował naukę w Gimnazjum św Anny, a następnie w Gimnazjum im króla Jana Sobieskiego, w którym w 1903 zdał maturę. Później ukończył roczny kurs dla abiturientów przy Szkole Handlowej w Krakowie, a następnie rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskał absolutorium 21 maja 1907 roku. Podjął studia doktoranckie na tymże wydziale, uzyskując tytuł doktora prawa 1 maja 1914 roku. Od 1908 roku pracował jako urzędnik prywatny w Towarzystwie Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie, a następnie w filii w Czerniowcach na Bukowinie. Należał wówczas do stowarzyszeń polskich - Ognisko, a od 1910 do Sokoła, gdzie brał udział w ćwiczeniach polowych drużyn sokolich.

W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich, początkowo do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu do nowo utworzonego 1 Pułku Artylerii w Przegorzałach. W lutym 1915 objął dowództwo 2 plutonu. 14 marca tego roku został mianowany chorążym. W maju i czerwcu pełnił w zastępstwie obowiązki dowódcy baterii. Bateria druga (zwana później górską) wyruszyła na front w marcu i brała udział w walkach pod Tłomaczem, Niżnowem i Rarańczą. 9 października 1915 awansował na podporucznika. Od kwietnia 1916 do września 1917 dowodził 1 baterią haubic. Urlopowany celem objęcia służby w sądownictwie cywilnym, gdzie pracował jako podprokurator przy sądzie okręgowym w Piotrkowie.

26 sierpnia 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitana, zaliczony do rezerwy armii z równoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny i przydzielony do 1 Pułku Artylerii Polowej Legionów. Początkowo dowodził 8. baterią, a podczas wyprawy kijowskiej 1 dywizjonem do 14 maja 1920. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Był wówczas odkomenderowany do Oddziału VI Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych.

23 września 1920 został przeniesiony do 3 pułku artylerii ciężkiej na stanowisko dowódcy baterii zapasowej. W 1921 został przeniesiony do 4 Pułku Artylerii Ciężkiej w Łodzi na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 45. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 27. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Od 6 lutego do 14 kwietnia oraz od 21 listopada do 4 grudnia 1925 pełnił w zastępstwie obowiązki dowódcy pułku. W maju 1927 został przeniesiony do 2 Pułku Artylerii Polowej Legionów w Kielcach na stanowisko dowódcy pułku. W grudniu 1929 został przeniesiony do korpusu oficerów kontrolerów z równoczesnym przeniesieniem do Korpusu Kontrolerów i zachowaniem dotychczasowego dodatku służbowego. Z dniem 30 czerwca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku.

Zmarł 2 lipca 1945 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu parafialnym w Modlnicy.

Był żonaty, miał syna Przemysława (ur. 13 października 1916).

Ordery i oznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
  2. ↑ Akta stanu cywilnego - pierwopisy, [w:] Urząd Stanu Cywilnego Łojewo, Geburts - Hauptregister nr 1-163, genealogiawarchiwach.pl, 28 sierpnia 2015 [dostęp 2023-04-30] (pol.).
  3. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-05-12]..
  4. ↑ Mańkowski Leon - Żołnierze Niepodległości [online], zolnierze-niepodleglosci.pl [dostęp 2023-05-03].
  5. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
  7. ↑ Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek, Słownik Legionistów Polskich 1914–1918 [online], Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku [dostęp 2023-05-01] (pol.).
  8. ↑ Album TWU w Krakowie ↓, s. 7.
  9. 1 2 Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 37.
  10. ↑ Lewicki Roman, Zarys historji wojennej 1-go pułku artylerii polowej legionów, „PAN Biblioteka Kórnicka”, 1929 [dostęp 2023-05-05].
  11. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 88 z 12 września 1919, poz. 3158.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 4 sierpnia 1920, s. 678.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 13 października 1920, s. 1037.
  14. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 310.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 785, 815.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 704, 738.
  17. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 189.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 167.
  19. ↑ Kuprianis 2010 ↓, s. 157.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927, s. 147.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 376, 450.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929, s. 380.
  23. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 293, 433.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 145.
  25. ↑ billiongraves.com [online] [dostęp 2023-04-30].
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 30 grudnia 1922, s. 946.
  27. ↑ M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199.
  28. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 362.
  29. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 293.
  30. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
  31. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-05-12]..
  32. ↑ Monitor Polski nr 260, poz. 634. 1928-11-10. [dostęp 2023-05-12].
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 404.
  34. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 6 sierpnia 1929, s. 238.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.