Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.
Wszystkie stany USA (z wyjątkiem Alaski i Luizjany) dzielą się na hrabstwa (ang. county), których jest 3048.
Podstawy ustrojowe i podziału terytorialnego Stanów Zjednoczonych określa Konstytucja Stanów Zjednoczonych z roku 1787 (ratyfikowana w 1789), w latach 1795–1992 uzupełniona o 27 poprawek. Wskutek przemian politycznych, jakie dokonywały się na obszarze dzisiejszego USA od XVIII do XX wieku, poszczególne stany różnią się datą wstąpienia do unii.
W połowie XVIII wieku istniało tylko trzynaście kolonii amerykańskich, które utworzyły podwaliny dzisiejszego państwa związkowego. Były to: Connecticut, Delaware, Georgia, Karolina Południowa, Karolina Północna, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, Nowy Jork, Pensylwania, Rhode Island i Wirginia. Liczyły one w sumie około półtora miliona mieszkańców.
| Lp. | Stan | Skrót | Powierzchnia (w tys. km²) | Ludność (w mln) | Stolica | Data przystąpienia do Unii | Liczba hrabstw | Flaga stanu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Alabama | AL | 131,4 | 4,599 | Montgomery | 14 grudnia 1819(dts) | 67 | |
| 2 | Alaska | AK | 1717,8 | 0,670 | Juneau | 3 stycznia 1959(dts) | 0 | |
| 3 | Arizona | AZ | 295,3 | 6,166 | Phoenix | 14 lutego 1912(dts) | 15 | |
| 4 | Arkansas | AR | 137,8 | 2,811 | Little Rock | 15 czerwca 1836(dts) | 75 | |
| 5 | Connecticut | CT | 14,4 | 3,505 | Hartford | 9 stycznia 1788(dts) | 8 | |
| 6 | Dakota Południowa | SD | 199,9 | 0,782 | Pierre | 2 listopada 1889(dts) | 67 | |
| 7 | Dakota Północna | ND | 183,3 | 0,636 | Bismarck | 2 listopada 1889(dts) | 53 | |
| 8 | Delaware | DE | 6,4 | 0,853 | Dover | 7 grudnia 1787(dts) | 3 | |
| 9 | Floryda | FL | 170,3 | 18,090 | Tallahassee | 3 marca 1845(dts) | 67 | |
| 10 | Georgia | GA | 154 | 9,364 | Atlanta | 2 stycznia 1788(dts) | 160 | |
| 11 | Hawaje | HI | 29,3 | 1,285 | Honolulu | 21 sierpnia 1959(dts) | 5 | |
| 12 | Idaho | ID | 216,6 | 1,466 | Boise | 3 lipca 1890(dts) | 44 | |
| 13 | Illinois | IL | 149,9 | 12,832 | Springfield | 3 grudnia 1818(dts) | 102 | |
| 14 | Indiana | IN | 94,3 | 6,314 | Indianapolis | 11 grudnia 1816(dts) | 92 | |
| 15 | Iowa | IA | 145,7 | 2,982 | Des Moines | 28 grudnia 1846(dts) | 99 | |
| 16 | Kalifornia | CA | 410,0 | 36,458 | Sacramento | 9 września 1850(dts) | 58 | |
| 17 | Kansas | KS | 213,0 | 2,764 | Topeka | 29 stycznia 1861(dts) | 105 | |
| 18 | Karolina Południowa | SC | 83,0 | 4,321 | Columbia | 23 maja 1788(dts) | 46 | |
| 19 | Karolina Północna | NC | 139,5 | 8,857 | Raleigh | 21 listopada 1789(dts) | 100 | |
| 20 | Kentucky | KY | 104,7 | 4,206 | Frankfort | 1 czerwca 1792(dts) | 120 | |
| 21 | Kolorado | CO | 269,8 | 4,753 | Denver | 1 sierpnia 1876(dts) | 64 | |
| 22 | Luizjana | LA | 134,4 | 4,288 | Baton Rouge | 30 kwietnia 1812(dts) | 0 | |
| 23 | Maine | ME | 86,5 | 1,322 | Augusta | 15 marca 1820(dts) | 16 | |
| 24 | Maryland | MD | 32,2 | 5,616 | Annapolis | 28 kwietnia 1788(dts) | 23 + miasto Baltimore | |
| 25 | Massachusetts | MA | 27,4 | 6,437 | Boston | 6 lutego 1788(dts) | 14 | |
| 26 | Michigan | MI | 253,8 | 10,096 | Lansing | 26 stycznia 1837(dts) | 83 | |
| 27 | Minnesota | MN | 225,4 | 5,167 | Saint Paul | 11 maja 1858(dts) | 87 | |
| 28 | Missisipi | MS | 125,4 | 2,911 | Jackson | 10 grudnia 1817(dts) | 82 | |
| 29 | Missouri | MO | 180,7 | 5,843 | Jefferson City | 10 sierpnia 1821(dts) | 115 | |
| 30 | Montana | MT | 381,1 | 0,945 | Helena | 8 listopada 1889(dts) | 56 | |
| 31 | Nebraska | NE | 200,5 | 1,768 | Lincoln | 1 marca 1867(dts) | 93 | |
| 32 | Nevada | NV | 286,4 | 2,496 | Carson City | 31 października 1864(dts) | 16 | |
| 33 | New Hampshire | NH | 24,2 | 1,315 | Concord | 21 czerwca 1788(dts) | 10 | |
| 34 | New Jersey | NJ | 20,6 | 8,725 | Trenton | 18 grudnia 1787(dts) | 21 | |
| 35 | Nowy Jork | NY | 141,2 | 19,306 | Albany | 26 lipca 1788(dts) | 62 | |
| 36 | Nowy Meksyk | NM | 315,2 | 1,955 | Santa Fe | 6 stycznia 1912(dts) | 33 | |
| 37 | Ohio | OH | 116,1 | 11,478 | Columbus | 1 marca 1803(dts) | 88 | |
| 38 | Oklahoma | OK | 181,2 | 3,579 | Oklahoma City | 16 listopada 1907(dts) | 77 | |
| 39 | Oregon | OR | 255,0 | 3,701 | Salem | 14 lutego 1859(dts) | 36 | |
| 40 | Pensylwania | PA | 119,3 | 12,440 | Harrisburg | 12 grudnia 1787(dts) | 67 | |
| 41 | Rhode Island | RI | 3,1 | 1,068 | Providence | 29 maja 1790(dts) | 5 | |
| 42 | Teksas | TX | 678,0 | 23,508 | Austin | 29 grudnia 1845(dts) | 254 | |
| 43 | Tennessee | TN | 109,2 | 6,039 | Nashville | 1 czerwca 1796(dts) | 95 | |
| 44 | Utah | UT | 219,9 | 2,550 | Salt Lake City | 4 stycznia 1896(dts) | 29 | |
| 45 | Vermont | VT | 24,9 | 0,624 | Montpelier | 4 marca 1791(dts) | 14 | |
| 46 | Waszyngton | WA | 184,8 | 6,396 | Olympia | 11 listopada 1889(dts) | 39 | |
| 47 | Wirginia | VA | 110,9 | 7,643 | Richmond | 25 czerwca 1788(dts) | 95 | |
| 48 | Wirginia Zachodnia | WV | 62,8 | 1,818 | Charleston | 20 czerwca 1863(dts) | 55 | |
| 49 | Wisconsin | WI | 169,8 | 5,557 | Madison | 29 maja 1848(dts) | 72 | |
| 50 | Wyoming | WY | 253,3 | 0,515 | Cheyenne | 10 lipca 1890(dts) | 23 | |
| 51 | Dystrykt Kolumbii | DC | 0,179 | 0,551 | Waszyngton | 9 września 1791(dts) | 0 |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Dane statystyczne na rok 2006.
- ↑ Stan Alaska dzieli się na 11 terytoriów + 16 miast, tj. razem 27 jednostek terytorialnych niższego rzędu.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Data ratyfikacji Konstytucji przez stan (dotyczy 13 pierwszych stanów).
- ↑ Stan Luizjana dzieli się na 64 parafie.
- ↑ Data utworzenia wydzielonego okręgu stołecznego (ang. Washington DC); nie stanowi jednak stanu w pełnym znaczeniu tego słowa i nie ma reprezentacji w izbie senatorów.