Stadion w Nemei (gr. Νεμέα στάδιον) – stadion wybudowany około roku 330 p.n.e. w Nemei, miejsce rozgrywania wielu konkurencji sportowych podczas starożytnych igrzysk nemejskich.

Historia

Stadion został wzniesiony ok. 330 roku p.n.e., w okresie wczesnej epoki hellenistycznej, po tym jak organizacja igrzysk wróciła z Argos do Nemei  . Stadion powstał ok. 450 m na południowy wschód od świątyni Zeusa i orientowany był na osi północ-południe. Jego południowy koniec wcina się pomiędzy dwa grzbiety wzgórza.

Stadion był użytkowany na potrzeby starożytnych igrzysk nemejskich do roku 271 p.n.e. , kiedy igrzyska zostały z powrotem przeniesione do Argos .

W okresie rzymskim i wczesnochrześcijańskim wykorzystywany był do celów rolniczych i pasterskich . Z czasem popadł w ruinę i został zapomniany .

Prace archeologiczne w Nemei prowadzili badacze amerykańscy pod kierunkiem Stephena G. Millera z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley – w latach 1971–2004 odkryto m.in. znaczniki bieżni i tunel .

Opis

Długość bieżni – dystans stadionu – wynosiła 178 m . Każdy stadion w Grecji był równy 600 stopom, ale długość stopy była różna w różnych regionach Grecji: bieżnia na stadionie w Delfach, gdzie rozgrywano igrzyska pytyjskie, i w Olimpii miała 192,27 m długości, w Epidauros – 181,3 m. W południowej części stadionu zachował się znacznik wyznaczający bieżnię i 12 torów dla biegaczy .

Granice stadionu wyznaczał kamienny kanał wodny, do którego doprowadzano wodę rurami z terakoty ze źródła po wschodniej stronie doliny . Woda spływała do dwóch kamiennych zbiorników na krańcach znacznika bieżni, następnie brzegami stadionu do zbiorników oddalonych od siebie o około 30 metrów . Spływ wody zapewniał spadek stadionu – jego polnocny koniec był położony ok. 2,40 m niżej niż południowy . Nieznane jest przeznaczenie zbiorników, jednak przypuszcza się, że służyły jako źródło wody pitnej oraz wody dla zraszania bieżni w trakcie zawodów .

Stadion mieścił ok. 40 tys. widzów. Miał kilka kamiennych wydzielonych miejsc w 2–3 rzędach po stronie zachodniej, które przeznaczone były najprawdopodobniej dla zawodników i ich trenerów . Widzowie siedzieli natomiast na trawiastych wzniesieniach usypanych wokół stadionu . Po stronie wschodniej zachowały się pozostałości trybuny sędziowskiej .

Zawodnicy wchodzili na stadion przez tunel po zachodniej stronie, który zachował się w dobrym stanie do dziś . Tunel, datowany na ok. 320 rok p.n.e., miał ponad 36 m długości . Konstrukcja tunelu przypomina sklepienia grobowców macedońskich.

Przypisy

Bibliografia

• Darice Elizabeth Birge, Stephen Gaylord Miller: Excavations at Nemea: The early Hellenistic Stadium. University of California Press, 1992. ISBN 978-0-520-21677-8. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Hellenistic Stadium. [w:] Nemea Center, University of California [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-05)]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• The Society for the Revival of the Nemean Games: Stadium Track. [w:] www.nemeangames.org [on-line]. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• Waldo E. Sweet: Sport and Recreation in Ancient Greece: A Sourcebook with Translations. Oxford University Press, 1987. ISBN 978-0-19-536483-5. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• Stephen G. Miller: Ancient Greek Athletics. Yale University Press, 2006. ISBN 978-0-300-11529-1. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).
• Donald G. Kyle: Sport and Spectacle in the Ancient World. John Wiley & Sons, 2014. ISBN 978-1-118-61380-1. [dostęp 2019-12-31]. (ang.).