Sport w Toruniu – obiekty sportowe i rekreacyjne oraz kluby sportowe istniejące w Toruniu.
Olimpijczycy
| Rok | Klub | Sportowiec | Dyscyplina | Olimpiada | Medal |
|---|---|---|---|---|---|
| 1976 | KS Pomorzanin Marymont Warszawa |
Teresa Weyna Piotr Bojańczyk |
łyżwiarstwo figurowe | Innsbruck | |
| 2016 | Budowlani Toruń AZS Poznań |
Hanna Łyczbińska | szermierka | Rio de Janeiro |
Kalendarium
W Królestwie Prus / Cesarstwie Niemieckim (1815-1920)
- 1894 – utworzono jedną z pierwszych organizacji sportowych w Toruniu: regionalny oddział Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”
- po 1900 – przy obecnej ul. Moniuszki wybudowano Plac Turniejowy
- 22 maja 1909 – założono pierwszy w Toruniu klub piłkarski: Sport Verein Thorn
- 1909 – przy seminarium ewangelickim powstał piłkarski klub Seminar SC Eintracht Thorn
- 1909 – przy seminarium katolickim powstał piłkarski klub Seminar FC 1909 Thorn
- 25 września 1910 – powstał wielosekcyjny klub SC Vistula Thorn
- 1910 – powstał klub piłkarski 61 Pułku Piechoty SpVgg von Marwitz Thorn
- 1912 – powstał klub piłkarski FV Hohenzollern Thorn
- po 1914 – zbudowano Stadion Miejski przy ul. Sportowej w Toruniu
Okres międzywojenny (1920-1939)
- 16 sierpnia 1921 – powstało Wojskowe Koło Sportowe, które w 1922 roku przekształcono w Wojskowy Klub Sportowy Toruń a następnie w WKS Gryf Toruń
- 10 sierpnia 1922 – założono wielosekcyjny klub TKS Toruń
- między sierpniem a wrześniem 1923 – na Stadionie Miejskim przy ul. Sportowej zbudowano drewnianą trybunę
- 17 sierpnia 1924 – otwarto stadion wojskowy DOK VIII przy ul. Broniewskiego
- 3 kwietnia 1927 – w Toruniu padła pierwsza bramka w historii polskiej ligi piłkarskiej – w pierwszej kolejce najwcześniej (godz. 15) rozpoczęły się mecze TKS Toruń : Polonia Warszawa i Klub Turystów Łódź : ŁKS Łódź, ale to w Toruniu już w 6 minucie Paweł Gumowski zdobył gola dla TKS
- 15 lipca 1928 – pływaczka TKS Toruń Gertruda Skowrońska jako pierwsza Polka przepłynęła Zatokę Gdańską (na trasie Gdynia-Hel)
- 1929 – przebudowano plac Turniejowy przy ul. Moniuszki na korty tenisowe
- 23-24 września 1933 – w Toruniu odbyły się Mistrzostwa Polski w koszykówce mężczyzn (bez udziału toruńskich drużyn)
- 1934 – rozbudowano baseny garnizonowe przy ul. Kujawskiej o plażę, brodzik oraz mały ogródek jordanowski
- 1935 – założono Aeroklub Pomorski
- 1935 – założono KS Pomorzanin Toruń
- 1937 – wybudowano wieżę spadochronową
- 23 lipca 1937 – na zawodach lekkoatletycznych w Toruniu Stanisława Walasiewicz w biegu na 50m. osiąga wynik 6,4 s. Jest to wyrównanie ówczesnego rekordu Polski i świata (obu należących do niej).
II wojna światowa (1939-1945)
- po 1939 – rozbudowano baseny garnizonowe przy ul. Kujawskiej
- 7 maja 1940 – założono klub piłkarski SV Thorn
- 1941 – powstał klub piłkarski Post-SG Thorn
Polska Rzeczpospolita Ludowa (1945-1989)
- styczeń 1946 – powołano do życia Akademicki Związek Sportowy UMK
- 1950 – na torze przy ulicy Broniewskiego odbyły się pierwsze po wojnie zawody motocyklowe
- 1953 – podjęto decyzję o budowie w Toruniu sztucznego lodowiska
- 1956 – otwarto korty tenisowe Klubu Sportowego „Start – Wisła”
- 20 października 1957 – otwarto przebudowany stadion przy ulicy Broniewskiego, któremu nadano imię Zbigniewa Raniszewskiego
- 1960 – otwarto lodowisko Tor-Tor im. Józefa Stogowskiego
- 1961 – otwarto Stadion Miejski im. Grzegorza Duneckiego
- 21 lutego 1962 – założono Klub Sportowy „Apator”
- 1970 – Stadion Miejski przy ul. Sportowej w Toruniu został rozebrany
- 1970 – zlikwidowano klub Gryf Toruń, który został wchłonięty przez ZKS Elanę Toruń
- 1973 – otwarto letnie kąpielisko „Wodnik”
- 1975 – halę Toruńskiej Fabryki Budowy Urządzeń Przemysłu Nieorganicznego przebudowano na halę „Olimpijczyk”
- 6 lipca 1980 – w Toruniu odbył się finał Mistrzostw Polski juniorów w piłce nożnej, wygrany przez Polonia Bydgoszcz
- 1985 – otwarto Halę sportowo-widowiskową SP 28
- 1986 – zadaszono lodowisko Tor-Tor im. Józefa Stogowskiego
- 1987 – otwarto basen Zakładów Włókien Sztucznych „Elana”
Po 1989 roku
- 1994 – stadion żużlowy otrzymał imię Mariana Rosego
- 5 listopada 1996 – Rada Miasta Torunia podjęta decyzję o utworzeniu na bazie Zespołu Szkół Mechanicznych i klubów sportowych AZS UMK Toruń i Pacific Toruń Szkoły Mistrzostwa Sportowego
- 2004 – zmodernizowano Stadion Miejski im. Grzegorza Duneckiego
- lipiec 2007 – w Toruniu odbył się finał Mistrzostw Polski juniorów w piłce nożnej, wygrany przez Amica Wronki
- 25 października 2008 – ostatnie zawody na stadionie żużlowym przy ul. Broniewskiego (finał Pomorskiej Ligi Młodzieżowej)
- 3 maja 2009 – otwarto nowy stadion żużlowy Motoarena im. Mariana Rosego
- 27 września 2013 – otwarto Uniwersyteckie Centrum Sportowe UMK
- 10 sierpnia 2014 – otwarto halę widowiskowo-sportową przy ul. Bema
- 16 grudnia 2016 – otwarto nową Przystań Toruń
- 29 czerwca 2017 – otwarto Muzeum Sportu Żużlowego
- 27 kwietnia 2018 – Toruń został ogłoszony organizatorem Halowych Mistrzostw Europy w Lekkiej Atletyce w 2021
- 8 października 2018 – Toruń otrzymał tytuł Europejskie Miasto Sportu 2019
- luty 2019 – rozpoczęto rozbudowę Uniwersyteckiego Centrum Sportowe UMK
- maj 2021 – utworzono Klub Anioły UMK Toruń i Akademię Wilfreda Leona
- 23 grudnia 2021 – zakończenie działalności i upadłość klubu Elana Toruń
Kluby sportowe
Występujące w rozgrywkach ligowych
| Nazwa | Dyscyplina | Poziom/Liga |
|---|---|---|
| Drwęca Kaszczorek | speedrower | 1 (Superliga) |
| Energa KTS Toruń | tenis stołowy mężczyzn | 1 (Superliga) |
| FC Toruń | futsal mężczyzn | 1 (Ekstraklasa) |
| Katarzynki Toruń | koszykówka kobiet | 1 (EBLK) |
| KS Toruń SA | żużel | 1 (Ekstraliga) |
| KS Toruń HSA | hokej na lodzie mężczyzn | 1 (PHL) |
| KS Pomorzanin Toruń | hokej na trawie mężczyzn | 1 (Superliga) |
| TSŻ Toruń | speedrower | 1 (Superliga) |
| Twarde Pierniki Toruń | koszykówka mężczyzn | 1 (EBL) |
| TAF Toruń | futsal mężczyzn | 2 (I liga) |
| TLU Toruń | unihokej mężczyzn | 2 (I liga) |
| Angels Toruń | futbol amerykański mężczyzn | 3 (PFL 9) |
| Anioły Toruń | siatkówka mężczyzn | 3 (II liga) |
| AZS UMK Toruń | futsal mężczyzn | 3 (II liga) |
| AZS UMK Toruń | koszykówka mężczyzn | 3 (II liga) |
| AZS UMK Toruń | siatkówka kobiet | 3 (II liga) |
| AZS UMK Toruń | siatkówka mężczyzn | 3 (II liga) |
| KS Pomorzanin Toruń | piłka nożna kobiet | 5 (IV liga) |
| KS Pomorzanin Toruń | piłka nożna mężczyzn | 5 (IV liga) |
Inne
| Nazwa | Dyscyplina |
|---|---|
| MKS Axel Toruń | jazda figurowa na lodzie |
| AZS UMK Toruń | wioślarstwo |
| MKL Toruń | lekkoatletyka |
| Pacific Toruń | kolarstwo |
| KS Pomorzanin Toruń | boks |
| SSSM Stal Toruń | miniżużel |
Obiekty sportowe
Do największych obiektów sportowych na terenie Torunia należy oddana do użytku w 2014 roku hala sportowo-widowiskowa przy ulicy Bema. Wielofunkcyjny obiekt o charakterze sportowo-widowiskowym wyposażony jest w stałą sześciotorową bieżnię lekkoatletyczną o długości 200 metrów, a także w bieżnię treningową. Przy ul. Szosa Bydgoska 78 wybudowano Motoarena im. Mariana Rosego. Jest najnowocześniejszym stadionem żużlowym na świecie. Obiekt otwarty został w maju 2009 roku. W Toruniu znajduje się również kryte lodowisko Tor-Tor im. Józefa Stogowskiego.
Imprezy sportowe
W Toruniu organizowane były i są liczne międzynarodowe i ogólnopolskie zawody sportowe. Do największych i najważniejszych należały i należą:
Cykliczne
- Międzynarodowy Turniej Tenisowy Kobiet Bella Cup (od 1995 roku) – turniej tenisowy kobiet rangi ITF 60000 $
- Maraton Toruński (od 1983)
- Halowy Europejski Mityng Lekkoatletyczny Copernicus Cup (od 2015 roku)
- Grand Prix IMŚ na żużlu (od 2010)
- Grand Prix Polski na żużlu (od 2010)
- Toruń Curling Cup (w latach 2008-2016 jako Mentor Curling Cup, od 2016 pod obecną nazwą) - najstarszy istniejący turniej curlingowy w Polsce
- Mistrzostwa Torunia w Speedwayu na Lodzie (2004-2018, obecnie zawieszone) – turniej charytatywny na rzecz hospicjów „Światło” i Nadzieja
- Świąteczna Bitwa Gwiazd (od 2010 roku) – charytatywny turniej curlingowy z udziałem polityków, dziennikarzy i sportowców
- Olimpiada Sportowa Osób Niepełnosprawnych (od 2012 roku) – najmłodsze wydarzenie sportowe na Stadionie Miejskim w Toruniu, gdzie biorą udział niepełnosprawne osoby.
Okazjonalne
- Puchar Polski we Wspinaczce Seniorów, Młodzieżowców, Juniorów i Juniorów Młodszych w prowadzeniu i na czas (2019)
- XIII Memoriał Huberta Jerzego Wagnera w Piłce Siatkowej Mężczyzn (2015)
- Mentor Nestle Nesquik Toruń Cup 2015 - międzynarodowe zawody w łyżwiarstwie figurowym
- X Halowe mistrzostwa Europy weteranów w lekkoatletyce (2015)
- 59. Halowe Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce (2015)
- Wojak Boxing Night (2015)
- Toruń Basket Cup (2014) – międzynarodowy turniej w koszykówce mężczyzn
- Mistrzostwa Europy w Speedrowerze (2014)
- XIX Samolotowe Rajdowe Mistrzostwa Świata (2014)
- XII Ogólnopolski Turniej Deblowy Kobiet BABA CUP (2014)
- 89. Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce (2013)
- Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie I Dywizji (2009)
- Euro Ice Hockey Challenge (2007, 2015)
- 4. Mistrzostwa Polski w Curlingu /eliminacje i półfinały/ (2007)
- 23. Młodzieżowe Mistrzostwa Polski w Lekkoatletyce (2006)
- Puchar Polski w hokeju na lodzie (2006)
- Halowe Mistrzostwa Polski Juniorów i Juniorów Młodszych w lekkiej atletyce
- Halowe Młodzieżowe Mistrzostwa Europy Mężczyzn w Hokeju na Trawie
- Mistrzostwa Polski Amatorów w skokach przez przeszkody
- Speedway Best Pairs Cup
- Speedway European Championships
Przypisy
- ↑ Srebrny medal Katarzyny Zillmann z AZS UMK Toruń na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio. torun.wyborcza.pl, 2021-07-28. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Arkadiusz Włodarski: Olimpijskie srebro w żeglarstwie toruńskiej zawodniczki Jolanty Ogar-Hill. tylkotorun.pl, 2021-08-04. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Trybuszewski 2013 ↓, s. 45.
- ↑ Chomicki 2020 ↓, s. 252.
- ↑ Chomicki 2020 ↓, s. 253.
- ↑ Chomicki 2020 ↓, s. 256.
- ↑ Chomicki 2020 ↓, s. 258.
- ↑ Trybuszewski 2013 ↓, s. 47.
- ↑ Kronika Sportowa. „Słowo Pomorskie”. 77, s. 14, 3.04.1927.
- ↑ Chomicki, Śledziona i Kowszewicz 2016 ↓, s. 197, 225.
- ↑ Otwarcie Muzeum Sportu Żużlowego. torun.pl. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Magdalena Winiarska: Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkiej Atletyce 2021 w Toruniu!. torun.pl, 2018-04-27. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Maria Wesoła: Toruń Europejskim Miastem Sportu!. torun.pl, 2018-10-08. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Zaczęła się rozbudowa Uniwersyteckiego Centrum Sportowego UMK. torun.wyborcza.pl, 2019-02-08. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Wilfredo Leon inwestuje w klub oraz akademię siatkarską w Toruniu. torun.wyborcza.pl, 2021-05-05. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Hala sportowo-widowiskowa. torun.pl. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Informacje. mosirtorun.pl. [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Tor-Tor zmodernizowany. torun.pl, 2006-09-06. [dostęp 2024-02-07].
Bibliografia
- Piotr Chomicki: Rozgrywki piłkarskie na Pomorzu do roku 1914. Mielec: 2020.
- Piotr Chomicki, Leszek Śledziona, Edwin Kowszewicz: Piłka nożna na polskim Pomorzu 1920-1939. Mielec: 2016. ISBN 978-83-65043-05-4.
- Henryk Trybuszewski: Początki niemieckiej i polskiej piłki nożnej na Pomorzu i Kujawach 1894-1923. Nakło n. Notecią: 2013.