gen. Smedley D. Butler | |
| generał major | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska |
dowódca: 13th Marine Regiment |
| Główne wojny i bitwy |
wojna hiszpańsko-amerykańska, |
| Późniejsza praca |
dyrektor ds. bezpieczeństwa publicznego miasta Filadelfia (1924–1925), autor, mówca |
| Odznaczenia | |
Smedley Darlington Butler (ur. 30 lipca 1881 w West Chester w stanie Pensylwania, zm. 21 czerwca 1940 w Filadelfii) – amerykański generał major Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych (wówczas najwyższy możliwy stopień w tej formacji). W chwili śmierci był najbardziej odznaczonym żołnierzem piechoty morskiej w historii swojego kraju. Na przestrzeni 34-letniej służby wojskowej uczestniczył w działaniach zbrojnych na Filipinach podczas wojny filipińsko-amerykańskiej, w Chinach w czasie powstania bokserów, Ameryce Łacińskiej oraz na Karaibach w czasie wojen bananowych, a także we Francji podczas I wojny światowej.
W późniejszym okresie Butler dał się poznać jako zdeklarowany krytyk amerykańskich wojen i ich skutków, a w 1933 ujawnił tzw. Spisek Biznesowy (ang. Business Plot), rzekomy plan obalenia rządu USA przez zwolenników faszyzmu. Podczas wojen bananowych zasłynął dodawaniem otuchy swoim żołnierzom poprzez marsz środkiem ulicy, będąc zaopatrzonym tylko w długi kij, którym wskazywał snajperów do eliminacji
Do końca służby wojskowej Smedley D. Butler został odznaczony 16 medalami, z czego 5 przyznano mu za bohaterstwo. Jest jednym z 19 osób, które zostały odznaczone Medalem Honoru dwukrotnie, jednym z trzech, które zostały odznaczone Medalem Honoru i Marine Corps Brevet Medal oraz jedynym żołnierzem piechoty morskiej, który został odznaczony Marine Corps Brevet Medal oraz dwoma Medalami Honoru za trzy różne czyny bohaterstwa.
W 1933 Smedley D. Butler został uwikłany w zdarzenia znane później jako Spisek Biznesowy. Zeznał on przed komisją Izby Reprezentantów, że grupa bogatych przemysłowców planowała zbrojny zamach stanu, zmierzający do obalenia prezydenta Franklina D. Roosevelta. Spiskowcy zwrócili się do generała Butlera, aby poprowadził marsz weteranów wojennych i obwołał się dyktatorem na wzór faszystowskich reżimów, panujących wówczas w innych krajach. Osoby zaangażowane w spisek zaprzeczyły, aby miały z nim coś wspólnego, a media wyśmiały relację Butlera. Jednakże sprawozdanie komisji potwierdziło część zeznań złożonych w tej sprawie przez generała.
Po odejściu w stan spoczynku Smedley D. Butler został aktywnym działaczem antywojennym, który w latach 30. XX w. publikował oraz przemawiał publicznie na wiecach i spotkaniach organizowanych przez środowiska weteranów wojennych, pacyfistów i grup religijnych. W 1935 napisał książkę pt. War is a Racket (pol. Wojna to Szwindel). Skrytykował w niej działania zbrojne Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej, w których brał udział, a także amerykańskie korporacje oraz inne siły wspierające imperialistyczną politykę rządu amerykańskiego. Przewidywał także wybuch kolejnej wojny światowej oraz proponował rozwiązania ustrojowe, mające na celu zmniejszenie zagrożenia uwikłania Stanów Zjednoczonych w konflikt zbrojny.
Przypisy
- ↑ Hans Schmidt: Maverick Marine: General Smedley D. Butler and the contradictions of American military history. Lexington (Kentucky): University Press of Kentucky, 1987-07-31. ISBN 978-0-8131-2633-3. OCLC 15107531. (ang.).
- ↑ Mark Strecker: Smedley D. Butler, USMC: a biography. Jefferson (Karolina Północna): McFarland & Co., 2011-02-28. ISBN 978-0-7864-8477-5. OCLC 716158171. (ang.).
- ↑ Beata. Spieralska, Tajny spisek przeciw Rooseveltowi, Bellona, 2010, ISBN 978-83-11-11877-5, OCLC 705944298.
- ↑ Hall of Valor, Smedley D. Butler [online], Military Times [dostęp 2015-12-13].
- ↑ Special Committee on Un-American Activities Authorized to Investigate Nazi Propaganda and Certain Other Propaganda Activities (1934-35) [online], National Archives [dostęp 2015-12-13] [zarchiwizowane z adresu 2006-08-30].
- ↑ McCormack-Dickstein Committee – Wikisource, the free online library [online], en.wikisource.org [dostęp 2015-12-13].
- ↑ Credulity Unlimited, „The New York Times”, 20 listopada 1934.
- ↑ Plot without Plotters, „Time”, 3 grudnia 1934.
- ↑ Hans Schmidt: Maverick Marine..., s. 231–247.
- ↑ Smedley Butler: War is a Racket. Nowy Jork: Round Table Press Inc., 1935. OCLC 3015073. (ang.).
Bibliografia
- Hans Schmidt: Maverick Marine: General Smedley D. Butler and the contradictions of American military history. Lexington (Kentucky): University Press of Kentucky, 1987-07-31. ISBN 978-0-8131-2633-3. OCLC 15107531. (ang.).
- Mark Strecker: Smedley D. Butler, USMC: a biography. Jefferson (Karolina Północna): McFarland & Co., 2011-02-28. ISBN 978-0-7864-8477-5. OCLC 716158171. (ang.).
- Smedley Butler: War is a Racket. Nowy Jork: Round Table Press Inc., 1935. OCLC 3015073. (ang.).
- Informacja o odznaczeniach Smedleya Darlingtona Butlera za bohaterstwo na portalu Hall of Valor