Smarkata

Meandrujące, nieuregulowane koryto Smarkatej w środkowym biegu.
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Struga
Długość 17 km
Źródło
Miejsce Hadykówka
Ujście
Recypient Trześniówka
Miejsce

Durdy

Współrzędne

50°25′18″N 21°43′20″E/50,421667 21,722222

Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Położenie na mapie Polski

Smarkata – struga, prawobrzeżny dopływ Trześniówki o długości 17 km. Ma źródła we wsi Hadykówka. Płynie na północny zachód przez Puszczę Sandomierską. Smarkatą zasilają dopływ z Chlistaw, dopływ z Kamionki, kanał Korczak i rów Gawrynówka. Koryto Smarkatej na nieuregulowanym, środkowym odcinku jest meandrujące. 75% długości koryta zostało uregulowane na początku XX wieku. Dno strugi jest piaszczyste, miejscami gliniaste. Smarkata jest rzeką o wodach wysokiej klasy czystości. W jej dolinie występują liczne starorzecza oraz dwa torfowiska niskie o powierzchni 7 ha. Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki proponowało utworzenie rezerwatu przyrody o powierzchni 195,8 ha, obejmującego siedmiokilometrowy odcinek Smarkatej. Ostatecznie w 2024 powołano rezerwat przyrody Dolina Smarkatej o powierzchni 55,94 ha.

W dolinie Smarkatej stwierdzono występowanie ponad 300 gatunków zwierząt, roślin, śluzowców i grzybów. Występują tu m.in. następujące gatunki zwierząt objęte ścisłą ochroną: modraszek telejus, modliszka zwyczajna, wilga zwyczajna, grubodziób zwyczajny, sóweczka, żuraw, gąsiorek, dzięcioł średni, strzyżyk zwyczajny, dzięcioł duży, kowalik zwyczajny, bogatka, puszczyk, gatunki objęte częściową ochroną: rak szlachetny, żaba trawna, śliz pospolity, bóbr europejski i wydra europejska. Z pozostałych gatunków występują m.in.: karaś pospolity, karaś srebrzysty, okoń pospolity, łoś euroazjatycki, lis rudy, sarna europejska, dzik euroazjatycki, kuna leśna, jeleń szlachetny. Florę doliny Smarkatej reprezentują m.in. następujące gatunki roślin częściowo chronionych: gajnik lśniący, płonnik pospolity, torfowiec frędzlowany, torfowiec błotny, bagno zwyczajne, pływacz zwyczajny, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty i widłak goździsty.

Przypisy

  1. 1 2 Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 244, ISBN 83-239-9607-5.
  2. 1 2 Okolice Rzeszowa część północna. Okolice Mielca 1:50 000, Kraków: Wydawnictwo Kartograficzne "Compass", 2013, ISBN 978-83-7605-145-1.
  3. 1 2 3 4 5 6 Piotr Bednarek, Projektowany Rezerwat Dolina Smarkatej. Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wykonanej przez Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki w latach 2017-2018 [Wydanie cyfrowe (born digital)], www.wolnerzeki.pl, Stalowa Wola, 4 marca 2019, ISBN 978-83-953780-0-3 [dostęp 2019-08-28].
  4. ↑ Projektowany Rezerwat Dolina Smarkatej [online], Wolne Rzeki [dostęp 2018-05-01].
  5. ↑ Wojciech Cieślik, Nasze lasy [online], Nadleśnictwo Mielec [dostęp 2018-05-01].
  6. ↑ Wniosek o utworzenie rezerwatu przyrody Dolina Smarkatej, Podkarpackie Towarzystwo Przyrodników Wolne Rzeki, 7 marca 2019 [dostęp 2019-08-28].

Bibliografia

  • Okolice Rzeszowa część północna. Okolice Mielca 1:50 000, Kraków: Wydawnictwo Kartograficzne "Compass", 2013, ISBN 978-83-7605-145-1.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.