Skwer ELWRO – skwer położony we Wrocławiu, na osiedlu Grabiszyn-Grabiszynek (dawniej Grabiszyn). Jego nazwa upamiętnia istniejące w latach 1959–1993 Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO.
Uchwała
Nazwa Skwer ELWRO została nadana istniejącemu skwerowi uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 9 lipca 2015 r., w paragrafie 1 tej uchwały i weszła w życie 14 dni od dnia ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego, co nastąpiło 17 lipca 2015 r. Radni Wrocławia podjęli tę uchwałę z inicjatywy Komitetu Społecznego Upamiętnienia Elwro.
Położenie
Skwer obejmuje teren położony u zbiegu ulic:
- Klecińskiej
- Aleksandra Ostrowskiego, przy której mieściła się siedziba i zlokalizowane były tereny przedsiębiorstwa (pod numerem 30) oraz przyzakładowe technikum elektroniczne, tzw. EZN (Elektroniczne Zakłady Naukowe, pod numerem 22),
- Grabiszyńskiej.
Od północnego zachodu ograniczony jest budynkiem, dawnego tzw. Domu Rotacyjnego dla pracowników ELWRO. Obszar skweru pozostawał niegdyś w zarządzie zakładów Elwro.
Inicjatywa
Z inicjatywą nadania skwerowi, położonemu w pobliżu dawnych, obecnie nieistniejących, zakładów Elwro, wystąpił powstały w lutym 2015 r. Komitet Społeczny Upamiętnienia Elwro utworzony przez byłych pracowników zakładu. Uzasadnieniem dla upamiętnienia zakładów jest znaczący ich wkład w rozwój polskich komputerów i informatyki, a także w rozwój gospodarczy miasta Wrocławia. Liderzy tej inicjatywy tak między innymi uzasadniali potrzebę upamiętnienia zlikwidowanych zakładów:
Historyczne znaczenie dla Wrocławia, a także niepodważalny, znaczący wkład w rozwój informatyki w Polsce i w krajach Europy Wschodniej i Środkowej bezsprzecznie zasługują na upamiętnienie.
W uzasadnieniu do uchwały Rady Miejskiej Wrocławia o nadaniu nazwy upamiętniającej zakłady Elwro temu obszarowi wskazano między innymi, że:
ELWRO było synonimem nowoczesności i wizytówką, znakiem rozpoznawczym Wrocławia.
oraz
Historyczne zasługi ELWRO dla miasta, bezsprzecznie znaczący pozytywny wkład w rozwój elektroniki i informatyki w Polsce (…) są godne upamiętnienia.
Upamiętnienie ELWRO poprzez nadanie nazwy skwerowi oraz wybudowanie obiektów małej architektury zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Wrocławia Pana Rafała Dutkiewicza. Swoje poparcie, a także wsparcie finansowe, projektowi udzieliło między innymi Polskie Towarzystwo Informatyczne, ze względu między innymi na to, że:
Zakłady „ELWRO” wniosły znaczący wkład w rozwój informatyki w Polsce.
Plany
Planuje się zbudowanie na skwerze obelisku (obiekt małej architektury: postument z granitu szarego strzegomskiego o wymiarach 180×180×15 cm oraz forma przestrzenna z granitu Impala o wymiarach 80×80×200 cm) i umieszczenie na nim inskrypcji:
Polskie komputery urodziły się w ELWRO
oraz dodatkowo
Komputery Odra, konstruowane i produkowane w Elwro utorowały rozwój informatyki w Polsce
Projekt przygotowali byli pracownicy przedsiębiorstwa: Mieczysław Piroga i Edward Pełecha. Odsłonięcie obelisku ma nastąpić 17 września 2015 r. o godzinie 12:00. Opracowano ponadto projekt zagospodarowania całego terenu pozytywnie zaopiniowany przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia oraz Komisję Kultury i Nauki. Do pomnika przytwierdzone będzie także logo ELWRO i tabliczka o wymiarach 30×12 cm upamiętniająca fundatorów i sponsorów. Montaż przewidziano na 2 września 2015 r.
Przedstawiono także pomysł, aby umieścić na skwerze kolejnego wrocławskiego krasnala: krasnal Elwruś.
Koszt inicjatywy szacowany jest na 28000–30000 złotych.
Realizacja
Założone przez Komitet Społeczny Upamiętnienia Elwro projekty zostały zrealizowane poprzez:
- nadanie skwerowi nazwy: Skwer ELWRO, nadaną uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 9 lipca 2015 r.,
- wykonaniem i odsłonięciem podczas uroczystości w dniu 17 września 2015 r. obelisku z inskrypcjami upamiętniającymi zakłady,
- wykonanie i umieszczenie u stóp obelisku figurki kolejnego krasnala, przedstawiającego postać siedzącą na liczydle, gdzie zakodowano datę otwarcia zakładów Elwro, tj. rok 1959.
Uroczystość odsłonięcia obelisku
W dniu 17 września 2015 r. zgodnie z wcześniejszymi planami i zapowiedziami odbyła się uroczystość odsłonięcia obelisku upamiętniającego Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO, wybudowanego na Skwerze ELWRO. Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12:00. Uroczystego odsłonięcia dokonał Wiceprezydent Wrocławia Adam Grehl. W uroczystości wzięli udział między innymi byli pracownicy zakładów Elwro, w tym drugi ich dyrektor Stefan Rylski.
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Ulica Klecińska stanowi część tzw. Obwodnicy Śródmiejskiej Wrocławia; tędy prowadzi Droga krajowa nr 5.
- ↑ Ulicą Grabiszyńską biegnie droga wojewódzka nr 347.
- ↑ Dom rotacyjny został wybudowany na zlecenie przedsiębiorstwa Elwro w latach 1976–1979. W budynku znajdowało się 120 mieszkań.
Przypisy
- ↑ Wrocław, Grabiszyn, pomnik Zakładów ELWRO- KRASNAL ELWRUŚ.polska-org.pl
- 1 2 3 4 Uchwała RMWr 2015 ↓, s. § 1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Walków, 6 czerwca 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Wysocki 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Uzasadnienie do uchwały 2015 ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 PTI wsparcie 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 Wyniki 2015 ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 7 Stanisz 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 Akt założycielski 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 PTI odsłonięcie 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 Działania i wyniki 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 Głowicka-Wolska 2015 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 Walków, 17 września 2015 ↓.
- ↑ EZN Historia 2015 ↓.
- ↑ Uchwała RMWr 2015 ↓, s. zał. 1.
- ↑ Mera Elwro, ZOPIW 1979 ↓, s. 10.
- 1 2 3 Bystroński 2015 ↓.
- 1 2 3 4 Wyniki 2015 ↓, s. 2.
- ↑ Wyniki 2015 ↓, s. 4, 5.
- 1 2 Wyniki 2015 ↓, s. 1, 6.
- ↑ Wyniki 2015 ↓, s. 5, 6.
- ↑ Wyniki 2015 ↓, s. 8.
Bibliografia
- UCHWAŁA NR XIII/255/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie nadania nazw skwerom na terenie Wrocławia, [w:] Akty Prawne [online], Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia; Biuletyn Urzędowy RMW z 2015 r. poz. 230; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2015 r. poz. 3209. Data ogłoszenia: 17 lipca 2015 r., 9 lipca 2015 [dostęp 2015-09-03].
- UZASADNIENIE do projektu uchwały Rady Miejskiej Wrocławia w sprawie nadania nazw skwerom na terenie Wrocławia, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia, 2015 [dostęp 2015-09-04].
- ZREALIZOWANE DZIAŁANIA I WYNIKI, ELWRO retro – witryna społecznościowa, 2015 [dostęp 2015-09-04].
- WYNIKI, ELWRO retro – witryna społecznościowa, 2015 [dostęp 2015-09-04].
- O OBELISKU ELWRO... – AKT ZAŁOŻYCIELSKI KOMITETU SPOŁECZNEGO UPAMIĘTNIENIA ELWRO powołanego w dniu 10 lutego 2015 r. we Wrocławiu [online], ELWRO retro – witryna społecznościowa, 2015 [dostęp 2020-11-07].
- Historia – Elektroniczne Zakłady Naukowe [online], archiwum.ezn.edu.pl [dostęp 2020-11-05].
- MERA-ELWRO między VII a VIII Zjazdem PZPR, MERA-ELWRO, Zakładowy Ośrodek Pracy Ideowo-Wychowaczej oraz dział KP Mera-Elwro, 2015 [dostęp 2015-09-04].
- Odsłonięcie obelisku upamiętniającego ELWRO – Wrocław, 17 września 2015, [w:] Aktualności [online], Polskie Towarzystwo Informatyczne, 17 września 2015 [dostęp 2015-09-17].
- PTI udzieliło wsparcia finansowego projektu upamiętniającego Zakłady „ELWRO”, [w:] Aktualności [online], Polskie Towarzystwo Informatyczne, 21 lipca 2015 [dostęp 2015-09-17].
- Albert Bystroński, Pomnik dla zakładów Elwro, [w:] Rozmaitości [online], TVP Wrocław, 2 lipca 2015 [dostęp 2015-09-04].
- Eliza Głowicka-Wolska, Odsłonili obelisk i skwer ELWRO, [w:] Wiadomości [online], Serwis Miasta Wrocław, 17 września 2015 [dostęp 2015-09-18].
- Barbara Stanisz, Komputery made in Wrocław. O potędze Elwro (AKTA W.), [w:] Wiadomości z Wrocławia [online], Gazeta Wyborcza, 29 maja 2015 [dostęp 2015-09-04].
- Marcin Walków, Pamiętacie komputery Elwro? Będą miały swój skwer we Wrocławiu., [w:] Aktualności [online], Gazeta Wrocławska, 6 czerwca 2015 [dostęp 2015-09-03].
- Marcin Walków, Komputery z Elwro mają swój skwer i krasnala., [w:] Wiadomości [online], Gazeta Wrocławska, 17 września 2015 [dostęp 2015-09-18].
- Tomasz Wysocki, Będzie obelisk i skwer ELWRO., [w:] Aktualności [online], Oficjalny portal internetowy Wrocławia, 28 sierpnia 2015 [dostęp 2015-09-04].
Linki zewnętrzne
- Skwer Elwro, [w:] Wrocław – Grabiszyn [online], fotopolska.eu [dostęp 2015-09-24] (pol.).
- Wrocław, ul. Ostrowskiego Aleksandra 1, [w:] Wrocław – Grabiszyn [online], fotopolska.eu [dostęp 2015-09-04] (pol.).
- Budynek nr 1, ul. Klecińska (dawny dom rotacyjny Elwro), [w:] Wrocław/Grabiszyn/ul. Klecińska [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici) [dostęp 2015-09-04] (pol.).
- Skwer ELWRO, wikimapia.org [dostęp 2015-09-04] (pol.).