Skrętkowce

Skrętkowce
	; Skrętnik wilgociomierczy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	mchy
Klasa	prątniki
Podklasa	Funariidae
Rząd	skrętkowce
	Nazwa systematyczna
	Funariales M. Fleisch.

Skrętkowce (Funariales) – rząd mchów (prątników). Jest to takson monotypowy tj. należy doń jedna rodzina – skrętkowate Funariaceae. Należy do niej 13, 14 lub 15 rodzajów z ok. 300 gatunkami (w dawniejszych ujęciach wyróżniano w obrębie tej rodziny więcej rodzajów np. 24). Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce rośnie 13 gatunków z tej rodziny, w tym pospolity na wypaleniskach i rumowiskach skrętek wilgociomierczy Funaria hygrometrica. Są to na ogół niewielkie, jednoroczne, czasem dwuletnie mchy odnawiające się co roku z trwałego splątka. Rosną zwykle na wilgotnej, gliniastej lub torfiastej ziemi. Do oznaczania gatunków z tej rodziny konieczna jest analiza cech budowy sporofitów, które choć rozwijają się sezonowo, to jednak obficie.

Morfologia

Gametofit: Rośliny o krótkich łodyżkach, z listkami miękkimi, jajowatymi, w górnej części najszerszymi, na wierzchołku zwężone w ostry lub nitkowaty kończyk, całobrzegie lub tępo ząbkowane. Komórki blaszki liściowej są duże, o cienkich ścianach, z dużymi, ale nielicznymi chloroplastami, stąd zwykle bladozielone. Listki zwykle gęstsze i większe w górnej części łodyżki, mniejsze i luźniejsze w dolnej.

Sporofit: Seta wyrasta ze szczytu łodyżek gametofitu, zwykle jest prosto wzniesiona, rzadziej wygięta, zwykle gładka, rzadko brodawkowata, o różnej długości u różnych gatunków. Zarodnia kulista lub gruszkowata, prosta lub zgięta, symetryczna i gładka lub asymetryczna i bruzdowana w stanie suchym. Pierścień (annulus) obecny lub nie. Perystom podwójny, pojedynczy lub czasem go brak. Czepek okazały.

Systematyka

Monotypowy rząd skrętkowce Funariales M. Fleisch. należy do podklasy Funariidae Ochyra, klasy prątniki Bryopsida Rothm., podgromady Bryophytina Engler, gromady mchy Bryophyta Schimp. Do rzędu należy jedna rodzina – skrętkowate Funariaceae Schwägr. W niektórych ujęciach do rzędu tego bywa włączana także rodzina osadniczkowatych Disceliaceae.

Wykaz rodzajów

Afoninia Ignatova, Goffinet & Fedosov
Brachymeniopsis Broth.
Bryobeckettia Fife
Clavitheca O. Werner, Ros & Goffinet
Cygnicollum Fife & Magill
Entosthodon Schwägr. – gruszecznik
Funaria Hedw. – skrętek
Funariella Sérgio
Goniomitrium Hook.f. & Wilson
Loiseaubryum Bizot
Nanomitriella E. B. Bartram
Physcomitrellopsis Broth. & Wager
Physcomitrium (Brid.) Brid. – czarecznik
Pyramidula Brid. – bezrąbek

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 B.B. Goffinet B.B., W.R.W.R. Buck W.R.W.R., Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-02-02] (ang.).
1 2 3 4 Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census Catalogue of Polish Mosses. Kraków: Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, 2003, s. 18-19. ISBN 83-85444-84-X.
1 2 3 4 5 6 7 Terry T. McIntosh: Funariaceae Schwägrichen. [w:] Bryopyte Flora of North America. Vol. 27 [on-line]. eFloras.org, 2007. [dostęp 2021-02-02].
1 2 3 4 A.J.E. Smith: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge i in.: Cambridge University Press, 2004, s. 505-506. ISBN 978-0-521-54672-0.
↑ Funariaceae. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2021-02-02].
1 2 3 J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 112.
1 2 3 4 5 Bronisław Szafran: Mchy (Musci). T. I. Warszawa: PAN, PWN, 1957, s. 306.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).

[goffinet-2] 1 2 3 4 5 6 7 B.B. Goffinet B.B., W.R.W.R. Buck W.R.W.R., Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-02-02] (ang.).

[ochyra-3] 1 2 3 4 Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census Catalogue of Polish Mosses. Kraków: Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, 2003, s. 18-19. ISBN 83-85444-84-X.

[Terry-4] 1 2 3 4 5 6 7 Terry T. McIntosh: Funariaceae Schwägrichen. [w:] Bryopyte Flora of North America. Vol. 27 [on-line]. eFloras.org, 2007. [dostęp 2021-02-02].

[smith-5] 1 2 3 4 A.J.E. Smith: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge i in.: Cambridge University Press, 2004, s. 505-506. ISBN 978-0-521-54672-0.

[tpl-6] Funariaceae. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2021-02-02].

[mickiewicz-7] 1 2 3 J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 112.

[szafran-8] 1 2 3 4 5 Bronisław Szafran: Mchy (Musci). T. I. Warszawa: PAN, PWN, 1957, s. 306.