Sklandrausis

Sklandrausis
	ciasto
	; Sklandrausis (przekrój) na tle ryskiej ulicy
Rodzaj	ciastko, przekąska
Kuchnia	łotewska
Data i miejsce powstania	XVI wiek ; Kurlandia, zachodnia Semigalia
Obróbka żywności	pieczenie
Składniki
	mąka żytnia, masło (margaryna), ziemniaki, marchew

Sklandrausis – łotewskie ciastko w formie okrągłego placka z nadzieniem ziemniaczano-marchwiowym, tzw. łotewska tarta warzywna. Na podstawie wniosku złożonego w grudniu 2011 przez organizację Zaļais novads z rejonu Dundagi ciasto w 2013 uzyskało europejski znak "gwarantowana tradycyjna specjalność". Było pierwszym takim produktem z terytorium Łotwy.

Charakterystyka

Ciasto z przaśnej mąki żytniej z margaryną lub masłem, wodą i solą wałkuje się na grubość około 1,5–2,5 mm, a następnie wycina krążki o średnicy 10–15 cm i formuje tak, by brzegi były zagięte ku górze (na wysokość 1,5–2 cm). Nadzienie z ziemniaków (puree) i marchwi (masa) układa się warstwami. Wierzch przyozdabia się kremem, posypuje cynamonem lub kminkiem. Proporcja ziemniaków do marchwi wynosi od 1:2 do 1:1. Pieczenie następuje w temperaturze 220–250°C do momentu wyschnięcia podłoża, czyli około 15–30 minut.

Sklandrausis serwowane jest najczęściej na zimno z herbatą lub mlekiem.

Historia i nazwa

Tradycja przygotowywania sklandrausis sięga XVI wieku i wywodzi się z Kurlandii (także zachodniej Semigalii), choć obecnie produkt dostępny jest na całej Łotwie, także w marketach, sklepach spożywczych, na festynach i jarmarkach. Pierwsze wzmianki na temat ciasta pojawiły się w źródłach pisanych w XIX wieku, kiedy do jego wytworzenia używano papki z mąki i słoniny.

Nazwa produktu jest zlepkiem słów "skland" i "rausis" (od czasownika "raust": pol. „grabić", czy "posypywać”). Może to sugerować, iż w przeszłości wypiekano te ciastka przegarniając je gorącym popiołem z paleniska lub węglem. "Sklanda" to słowo wywodzące się z języka kurońskiego. Oznacza ono słupek w ogrodzeniu albo pochylone zbocze, co nawiązuje do wywiniętych brzegów. W Kurlandii znane jest ogrodzenie nazywane "sklandu žogs".

Przypisy

1 2 3 4 5 Taste Atlas, Sklandrausis | Traditional Savory Pie From Courland | TasteAtlas [online], www.tasteatlas.com [dostęp 2024-05-09] .
1 2 3 4 5 6 7 8 EsterE. Bardone EsterE., AstraA. Spalvēna AstraA., European Union food quality schemes and the transformation of traditional foods into European products in Latvia and Estonia, „Appetite” (135), 2019, s. 46-47 .
1 2 3 AndrisA. Straumanis AndrisA., European Commission designates sklandrausis as traditional speciality [online], Latvians Online, 13 października 2013 [dostęp 2024-05-09] (ang.).
1 2 BrigitaB. Bušmane BrigitaB., Sklandraušu nosaukumi latviešu valodā. Names of sklandrausis 'carrot cake' in Latvian, [w:] AndraA. Kalnača, IlzeI. Lokmane, IntaI. Urbanoviča (red.), Res Latvienses, t. 3, Latvijas Universitātes. Humanitāro zinātņu fakultātes. Latvistikas un baltistikas nodaļas raksti, 2014, s. 51, 53, ISBN 978-9984-45-929-5 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[:0-1] 1 2 3 4 5 Taste Atlas, Sklandrausis | Traditional Savory Pie From Courland | TasteAtlas [online], www.tasteatlas.com [dostęp 2024-05-09] .

[:1-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 EsterE. Bardone EsterE., AstraA. Spalvēna AstraA., European Union food quality schemes and the transformation of traditional foods into European products in Latvia and Estonia, „Appetite” (135), 2019, s. 46-47 .

[:2-3] 1 2 3 AndrisA. Straumanis AndrisA., European Commission designates sklandrausis as traditional speciality [online], Latvians Online, 13 października 2013 [dostęp 2024-05-09] (ang.).

[:3-4] 1 2 BrigitaB. Bušmane BrigitaB., Sklandraušu nosaukumi latviešu valodā. Names of sklandrausis 'carrot cake' in Latvian, [w:] AndraA. Kalnača, IlzeI. Lokmane, IntaI. Urbanoviča (red.), Res Latvienses, t. 3, Latvijas Universitātes. Humanitāro zinātņu fakultātes. Latvistikas un baltistikas nodaļas raksti, 2014, s. 51, 53, ISBN 978-9984-45-929-5 .