Skarb amudarski (ang. Oxus Treasure) – zespół złotych i srebrnych przedmiotów z okresu achemenidzkiego (VI–IV w. p.n.e.), odkryty w 1877 roku nad brzegami Amu-darii (starożytny Oksus). Znajduje się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego.

Skarb odnaleziony został w 1877 roku przez okolicznych wieśniaków w mule i piachu naniesionym po wylewie Amu-darii na dzisiejszym pograniczu tadżycko-afgańskim, niedaleko Tacht i-Kuwad, w pobliżu połączenia rzek Wachsz i Pandż. Kontekst archeologiczny jest niejasny. Dokładna zawartość znaleziska w momencie odkrycia nie jest znana, gdyż znalazcy wiele przedmiotów przetopili. W 1880 roku skarb nabyli kupcy zmierzający z Azji Centralnej do Indii. W okolicach Peszawaru na karawanę napadli rozbójnicy, rozpędził ich jednak stacjonujący w pobliżu ze swoim oddziałem angielski kapitan Francis Charles Burton, któremu w podzięce odsprzedano złotą bransoletę z gryfami. Po dotarciu na miejsce kupcy spieniężyli skarb w Rawalpindi. Tamtejsi handlarze, w celu podniesienia wartości towaru, przypuszczalnie dołączyli wówczas do skarbu inne nienależące doń oryginalnie przedmioty. Kilka lat później wieść o znalezisku dotarła do londyńskiego antykwariusza Augustusa Wollastona Franksa, który odkupił skarb i przekazał go do zbiorów Muzeum Brytyjskiego.

Na skarb składa się ponad 170 przedmiotów z metali i kamieni szlachetnych: naczynia, broń, biżuteria, plakietki wotywne, figurki i modele rydwanów, a także około 1500 monet o różnej proweniencji i datacji. Oprócz przedmiotów będących wyrazem tradycyjnej perskiej sztuki dworskiej widoczne są przykłady scytyjskiego stylu zwierzęcego oraz sztuki greckiej i baktryjskiej. Jest to jeden z najcenniejszych tego typu zabytków z okresu achemenidzkiego. Zbiór został przypuszczalnie zgromadzony na dworze satrapy baktryjskiego, najprawdopodobniej były to przedmioty ze skarbca świątynnego.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 amudarski skarb, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2019-06-02].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Thomas J. Craughwell: Wielka Księga Sztuki. Warszawa: Bellona, 2010, s. 42. ISBN 978-83-11-11915-4.
  3. 1 2 3 4 5 6 A Dictionary of Archaeology. edited by Ian Shaw and Robert Jameson. Malden: Blackwell Publishing, 1999, s. 450–451. ISBN 0-631-17423-0.
  4. 1 2 3 4 Barbara Ann Kipfer: Encyclopedic Dictionary of Archaeology. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers, 2000, s. 413. ISBN 0-306-46158-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.