| wieś | |
Budynek OSP w Silnej | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2005) |
332 |
| Strefa numeracyjna |
95 |
| Kod pocztowy |
66-330 |
| Tablice rejestracyjne |
FMI |
| SIMC |
0186128 |
Położenie na mapie gminy Pszczew | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa lubuskiego | |
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego | |
| 52°27′25″N 15°50′29″E/52,456944 15,841389 | |
Silna – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew.
Integralne części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0186134 | Wrony | przysiółek |
Historia
Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XV wieku. Wymieniona w dokumencie zapisanym po łacinie z 1475 jako "Szyedlnya", 1508 "Szyedlna", 1509 "Szyeldna!", 1520 "Syedlna", 1521 "Sielna", 1535 "Szedlna", 1563 "Silna", 1564 "Sidlna".
Okolice miejscowości były jednak zasiedlone wcześniej niż podają to źródła piśmienne. Około 500 metrów na północny wschód od wsi, w pobliżu dawnej drogi poznańsko-lubuskiej, odnaleziono ślady osady z VI-IX wieku, a w trakcie badań powierzchniowych z 1957 znaleziono tam fragmenty ręcznie lepionych, niezdobionych naczyń, ponadto niewielkie wytopki oraz żużle żelazne świadczące o lokalnej obróbce żelaza.
Nazwa miejscowości pochodzi od słowa siedlnia oznaczającego obszar zasiedlony. Najstarsze wzmianki o Silnej pochodzą z XV wieku. Ulokowano ją na starym piastowskim szlaku handlowym (droga frankfurcka), którym w roku 1000 cesarz Otton III z orszakiem pielgrzymował do grobu św. Wojciecha. W 1475 miejscowość należała do powiatu poznańskiego Korony Królestwa Polskiego, a w 1508 do parafii Pczew.
W 1475 wieś odnotowano w wykazie zaległości podatkowych z powiatu poznańskiego. W 1508 odnotowano pobór od 12 półłanków i 1/4 łana, od młyna płacono wiardunek, od karczmy 6 groszy. W 1535 odbył się pobór od 0,5 łana. W 1564 odnotowano we wsi 2 łany sołtysie, z których z tytułu służby płacono 2 złoty 4 grosze. We wsi było wówczas także 11,5 łanów osiadłych, z których chłopi dawali po 18 groszy czynszu, 1 ćwiertnię owsa, 2 kapłony, 15 jaj. Sześć łanów było wówczas opustoszałych. W sumie z Silnej płacono 8 grzywien 14 groszy, 11,5 ćwiertni owsa, 23 kapłony, 2,5 kopy jaj i dodatkowo 20 jaj. W 1580 miał miejsce pobór od 7,5 łana, od 8 komorników, od młyna dorocznego o jednym kole..
W czasie potopu szwedzkiego, w pobliżu wsi rozegrała się jedna z większych, zwycięskich dla polskiego pospolitego ruszenia, bitew. Należąca do pszczewskiego klucza dóbr biskupów poznańskich Silna zamieszkiwana była aż do XVIII wieku wyłącznie przez katolików. W 1743 roku biskup Teodor Czartoryski lokował w pobliżu wsi osadę olęderską – Nowosileńskie Olędry (dzisiejsza Silna Nowa).
W XVI wieku miejscowość była wsią duchowną o nazwie Silna (Szeydlna), własnością biskupa poznańskiego w kluczu Pczew i położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W 1660 nastąpiło rozgraniczenie dóbr biskupa poznańskiego w Pczewie i Silnej z wsiami Rybojady, Jabłonka i Siercz należących do szlacheckiego rodu Opalińskich oraz Lewicami Adama i Wojciecha Brezów.
W wyniku II rozbioru Polski Silna znalazła się w zaborze pruskim w granicach Królestwa Prus. W XIX wieku prowadziła tędy trasa dyliżansu z Poznania do Berlina, a w silnieńskiej stacji przeprzęgowej w 1828 roku dwukrotnie gościł Fryderyk Chopin. Po I wojnie światowej Silna znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej.
W 1926 roku erygowano tu parafię pw. św. Józefa, a w 1927 roku wzniesiono kościół pw. św. Józefa. W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Silna” i Komisariat Straży Granicznej.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
W Silnej zachowały się: budynek stacji przeprzęgowej i karczmy, cmentarze: katolicki i ewangelicki, oraz liczne kapliczki przydrożne.
Przypisy
- ↑ [http://bip.pszczew.pl/cms_inc/cms_pobierz_dokument.php?id=800&dok_id=1254 STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH GMINY PSZCZEW NA LATA 2007 – 2013]. 29 marca 2007. s. 13. [dostęp 2010-04-23].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1152 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 122715
- 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- 1 2 GUS. Rejestr TERYT
- 1 2 3 4 Gąsiorowski 2001 ↓.
- ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 27.
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 22. ISBN 83-87424-77-3.
Bibliografia
- Antoni Gąsiorowski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. IV, (R – S), zeszyt 1, hasło „Silna”. Poznań: Wydawnictwo PTPN, 2001, s. 445-446.