Sesuvium

*Sesuvium*
	; Sesuvium portulacastrum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	pryszczyrnicowate
Rodzaj	Sesuvium
	Nazwa systematyczna
	Sesuvium Linnaeus; Syst. Nat. ed. 10. 1052, 1058, 1371. 7 Jun 1759
	Typ nomenklatoryczny
	S. portulacastrum (L.) L.
Synonimy
	Cypselea Turpin; Halimus Rumph. ex Kuntze; Psammanthe Hance; Pyxipoma Fenzl; Radiana Raf.;
	Cypselea Turpin; Halimus Rumph. ex Kuntze; Psammanthe Hance; Pyxipoma Fenzl; Radiana Raf.;

Sesuvium – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych (Aizoaceae). Obejmuje 14 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej i sięga stref umiarkowanych na obu półkulach, na północy po Oregon i Nowy Jork, Maroko i Tunezję oraz Japonię. Rośliny te są halofitami związanymi głównie z wybrzeżami mórz i oceanów. Najszerzej rozprzestrzeniony, pantropikalny gatunek – S. portulacastrum – jest odporny na zanieczyszczenie środowiska i zasiedla m.in. wybrzeża, na których zniszczono namorzyny.

W XIX wieku dla rodzaju zaproponowano polskie nazwy „rozchodnica” i „ślężyna”, ale pojawiały się one tylko w publikacjach słownikowych i tylko do ok. połowy XX wieku.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne, zarówno jednoroczne jak i byliny, rzadziej krzewy. Pędy zwykle wzniesione, podnoszące się i płożące, niektóre korzeniące się w węzłach, gruboszowate, często brodawkowate (z komórkami magazynującymi wodę).

Liście: Naprzeciwległe, bez przylistków. Blaszka mięsista, wałeczkowata do jajowatej, całobrzega, u nasady obejmująca łodygę, zwykle tu rozszerzona i błoniasta na brzegu. Liście wyrastające z tego samego węzła są podobnej wielkości.

Kwiaty: Pojedyncze lub zebrane w wierzchotki wyrastające w kątach liści, siedzące lub szypułkowe, obupłciowe. Hypancjum stożkowate. Działki kielicha w liczbie pięciu, z łatkami od zewnątrz zielonymi, od wewnątrz czerwonymi, różowymi, purpurowymi, rzadziej białymi, często zakończonymi kapturkowato. Płatków korony brak. Pręcików jest od kilku do kilkudziesięciu. Zalążnia jest wpół dolna i powstaje z 2–5 owocolistków i odpowiednio ma taką samą liczbę komór, szyjek słupka i znamion.

Owoce: Owalne, jajowate do stożkowatych cienkościenne torebki zawierające liczne nasiona i otwierające się dookoła u dołu. Nasiona otoczone są zwykle czarną lub brązową osnówką.

Systematyka

Rodzaj z rodziny pryszczyrnicowatych (Aizoaceae), w obrębie której zaliczany jest do podrodziny Sesuvioideae i plemienia Sesuvieae.

Wykaz gatunków

Sesuvium ayresii Marais
Sesuvium congense Welw. ex Oliv.
Sesuvium crithmoides Welw.
Sesuvium edmonstonei Hook.f.
Sesuvium humifusum (Turpin) Bohley & G.Kadereit
Sesuvium hydaspicum (Edgew.) Gonç.
Sesuvium maritimum (Walter) Britton, Sterns & Poggenb.
Sesuvium mezianum (K.Müll.) Bohley & G.Kadereit
Sesuvium parviflorum DC.
Sesuvium portulacastrum (L.) L.
Sesuvium revolutifolium Ortega
Sesuvium rubriflorum (Urb.) Bohley & G.Kadereit
Sesuvium sesuvioides (Fenzl) Verdc.
Sesuvium trianthemoides Correll

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-01-18] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-01-18] (ang.).
1 2 Sesuvium Linnaeus. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-01-18].
1 2 3 4 Sesuvium L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-01-18] .
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 851, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 454. (pol.).
↑ JanJ. Karłowicz JanJ., ‎ Adam‎ A. Kryński ‎ Adam‎ A. (red.), Słownik języka polskiego, t. 5, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1952, s. 584 .
↑ WitoldW. Taszycki WitoldW. (red.), Onomastica; pismo poświęcone nazewnictwu geograficznemu i osobowemu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1955, s. 35 .
1 2 3 4 Wayne R. Ferren Jr.: Sesuvium Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2024-01-18].
1 2 3 4 Sesuvium Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2024-01-18].
↑ Genus Sesuvium L., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2024-01-18] .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-01-18] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-01-18] (ang.).

[ing-3] 1 2 Sesuvium Linnaeus. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-01-18].

[powo-4] 1 2 3 4 Sesuvium L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-01-18] .

[mabb-5] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 851, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[6] Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 454. (pol.).

[7] JanJ. Karłowicz JanJ., ‎ Adam‎ A. Kryński ‎ Adam‎ A. (red.), Słownik języka polskiego, t. 5, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1952, s. 584 .

[8] WitoldW. Taszycki WitoldW. (red.), Onomastica; pismo poświęcone nazewnictwu geograficznemu i osobowemu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1955, s. 35 .

[america-9] 1 2 3 4 Wayne R. Ferren Jr.: Sesuvium Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2024-01-18].

[china-10] 1 2 3 4 Sesuvium Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2024-01-18].

[grin-11] Genus Sesuvium L., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2024-01-18] .