Serbowie
Срби / Srbi

św. Sawa, Stefan Dušan, Karađorđe, Vuk Karadžić
Nikola Tesla, Mihajlo Pupin, Nadežda Petrović, Milutin Milanković
Populacja

12,5 – 13,5 miliona

Miejsce zamieszkania

Serbia 5 988 150
Bośnia i Hercegowina 1 437 893
Niemcy 623 332
Austria 300 000
Czarnogóra 178 110
Chorwacja 186 633
Szwajcaria 185 953
Stany Zjednoczone 187 739
Kanada 80 320
Francja 119 889
Australia 96 895
Włochy 78 174
Wielka Brytania 70 000
Słowenia 38 964
Macedonia Północna 35 939
Rumunia 22 518

Język

serbski

Religia

prawosławie

Pokrewne

Czarnogórcy, Chorwaci, Boszniacy

Serbowie (Srbi / Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Bośni, Chorwacji, Czarnogórze, a także w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, USA, Kanadzie i Australii. Jest ich ogółem około 12 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są wyznawcami prawosławia.

Serbowie dzielą się na grupy regionalne: Šumadinci, Ere, Vojvođani, Bačvani, Banaćani, Bokelji, Sremci, Semberci, Krajišnici, Hercegovci, Torlaci, Šopi i inni, ale są to określenia regionalne, które obejmują wszystkie mniejszości narodowe w tych regionach. Czarnogórcy aż do 1945 byli uważani za Serbów.

Serbołużyczanie lub Serbowie łużyccy przypuszczalnie mają wspólne pochodzenie z Serbami (Biała Serbia), ale obecnie nic poza wspólną narodowością słowiańską i poza nazwą ich nie łączy.

Historia

Według źródeł bizantyjskich przodkowie Serbów osiedlili się na obszarze obecnych południowej Serbii, Kosowa, Dalmacji, Bośni i Czarnogóry pod koniec VI wieku lub w latach 20. VII wieku, ulegając następnie wymieszaniu z miejscową (częściowo zromanizowaną) ludnością tubylczą. Cesarz bizantyjski Herakliusz najprawdopodobniej pozwolił im na osiedlenie się w środkowej części Ilirii zwanej Zagorje.

Dopiero setki lat później, na skutek powtarzających się napaści Imperium Osmańskiego, Serbowie zaczęli zasiedlać tereny północne: Wojwodinę, Slawonię i Węgry. Pod rządami Stefana Duszana Serbia była najpotężniejszym mocarstwem na Bałkanach, z terytorium rozciągającym się od Adriatyku po morze Egejskie. Bitwa na Kosowym Polu w 1389 zakończyła okres świetności średniowiecznego państwa serbskiego i rozpoczął się okres tureckiej dominacji nad Serbami. Serbowie zamieszkiwali tereny na styku Imperium osmańskiego i Królestwa Węgier, co powodowało wzmożoną migrację między tymi państwami oraz wewnątrz swoich terytoriów, migrowali też do carskiej Rosji. Do podobnej wewnętrznej migracji doszło też później w Jugosławii, dlatego Serbowie stanowili mniejszość etniczną we wszystkich byłych republikach tego państwa, np. 2 do 3% ludności ich stolic (najwięcej w Podgoricy, 26%). Wielu Serbów osiedliło się w ciągu XIX w. i XX w. w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej (najwięcej Serbów poza byłą Jugosławią mieszka w Wiedniu, Chicago i Toronto). Po II wojnie światowej niemalże wszyscy Serbowie z Czarnogóry zadeklarowali narodowość czarnogórską, dlatego Czarnogórcy mają wspólny rodowód z Serbami tak jak większość Boszniaków, których przodkami byli Serbowie.

Kultura Serbów ukształtowała się pod wpływem Bizancjum i Cerkwi prawosławnej, jednak ich zachodni i północny obszar osiedlenia uległ znacznym wpływom katolicyzmu i kultury zachodnioeuropejskiej. W XIX w. nastąpił wzrost świadomości narodowej (początkowo w Wojwodinie, później w całej Serbii).

Mapy

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ministarstvo vanjskih poslova Srbije / Ministry of Foreign Affairs of Serbia. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-30)].
  2. ↑ CIA – The World Factbook – Serbia
  3. ↑ CIA – The World Factbook – Bosnia and Herzegovina. [dostęp 2009-10-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-15)].
  4. ↑ Über uns | Zentralrat der Serben in Deutschland
  5. ↑ Serben-Demo eskaliert in Wien
  6. ↑ CEDEM November 2008
  7. ↑ Erstmals über eine Million Einwanderer aus EU und Efta | NZZ [online], www.nzz.ch [dostęp 2017-11-26] (niem.).
  8. ↑ Présentation de la République de Serbie. [dostęp 2009-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-06)].
  9. ↑ Australian Bureau of Statistics
  10. ↑ Statistiche demografiche ISTAT
  11. ↑ The Serbian Council of Great Britain
  12. ↑ http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages/langmin/euromosaic/slov4_de.html
  13. ↑ kniga 13 (PDF)
  14. ↑ Informatii utile | Agentia Nationala pentru Intreprinderi Mici si Mijlocii. [dostęp 2009-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-13)].
  15. ↑ Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 493. ISBN 83-7425-368-1.
  16. ↑ Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 494. ISBN 83-7425-368-1.
  17. ↑ Barbara Jelavich, Historia Bałkanów wiek XVIII i XIX, str. 31
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.