Sebastian Fesinger

Sebastian Fesinger
Data i miejsce śmierci	po 1 stycznia 1770 ; Lwów
Zawód, zajęcie	rzeźbiarz, budowniczy oraz architekt
Miejsce zamieszkania	Lwów
Małżeństwo	Teresa z Nikraszewiczów
Dzieci	Ignacy Oswald Fesinger, Klemens Franciszek Ksawery Fesinger, Franciszka Marianna, Eleonora Kunegunda

Sebastian Fesinger (data ur. nieznana, zm. po 1 stycznia 1770 we Lwowie) – lwowski rzeźbiarz i budowniczy oraz architekt pochodzenia niemieckiego. Jeden z czołowych i najwybitniejszych przedstawicieli lwowskiej rzeźby rokokowej wraz z Janem Jerzym Pinzlem i Antonim Osińskim. Pozostałe prace z przypisywanej mu obszernej spuścizny rzeźbiarskiej są przedmiotem dyskusji.

Życiorys

Dzieła

Jacek Gajewski twierdził, że zapewne przybył z terenu Górnej Austrii. Sebastian – syn lub brat młodszy Fabiana Fesingera. W źródłach notowany od roku 1741. Należał do Bractwa Św. Barbary, skupiającego lwowian pochodzenia niemieckiego. 30 lipca 1750 został obrany ławnikiem, a 6 lipca 1753 – wójtem jurydyki p.w. Św. Jana Chrzciciela we Lwowie. Wraz ze swym poprzednikiem Grzegorzem Iwanowskim miał konflikt z miecznikiem kołomyjskim Dymitrem Szumlańskim. Gertruda Barbara, wdowa rzeźbiarza lwowskiego Jerzego Markwarta, w swym testamencie, spisanym ręką świadka, ks. Franciszka Duralskiego, proboszcza kościoła Matki Boskiej Śnieżnej we Lwowie, wyznaczyła jako opiekunów swych dzieci oraz egzekutorami testamentu Sebastiana Fesingera i Michała Wurcera. Także był opiekunem (przynajmniej w 1765) dzieci zmarłego w 1764 architekta lwowskiego Marcina Urbanika, mianowicie Wincentego i córki Antoniny (Antonii), której mężem niebawem został jego syn Klemens Ksawery.

Jego żoną była Rusinka lwowska Anna z Śnigórskich (Szmigurskich), córka Jana i Anny z Horodeckich. Jako mąż spadkobierczyni po zmarłym teściu miał w 1751 proces z gr.kat. proboszczem na Zniesieniu ks. Janem Wasilewiczem. Oprócz Klemensa Ksawerego miał jeszcze syna Ignacego.

Adam Bochnak próbował identyfikować tzw. "mistrza figur dominikańskich" z Sebastianem Fesingerem oraz uważać jego czołową osobistością lwowskiej rzeźby rokokowej. Zbigniew Hornung uważał Fesingera za artystą drugorzędnego. Tadeusz Mańkowski nazywał go "snycarem dominikańskim", ponieważ od 1764 roku pracował z Marcinem Urbanikiem przy budowie obiektów, które należały do dominikanów we Lwowie i Tarnopolu. Także twierdził, iż "w ogromnej większości dzieł Sebastiana Fesingera powtarza się typ twarzy suchej i kościstej o wystających, szeroko rozstawionych kościach policzkowych, krótkiej brodzie a szerokiej czaszce". Zmarł po 14 lutego 1769 we Lwowie. Prawdopodobnie, w jego warsztacie rozpoczął naukę rzeźbiarz i sztukator lwowski Jan Obrocki.

Prace

posągi kamienne wieńczące fasadę dominikańskiego kościoła Bożego Ciała we Lwowie
posągi w fasadzie kościoła zamkowego w Podhorcach (1762–1763)
rzeźby św. Antoniego i św. Idziego przed fasadą kościoła Franciszkanów w Przemyślu (1759–60)
rzeźby z ołtarzy bocznych oraz figury do ambony trynitarskiego kościoła pw. św. Mikołaja we Lwowie
prowadził budowę pałacu Lubomirskich we Lwowie od roku 1765.
alabastrowa nastawa ołtarzowa (retabulum) płaskorzeźby, m.in. retabula do kościoła w dawnym mieście Boćki na Podlasiu (1747, obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie).
roboty w ołtarze głównym w kościele Karmelitów w Trembowli.

Prace przypisywane

Jakub Sito przypisuje mu rzeźby z ołtarza św. Tadeusza kościoła parafialnego w Buczaczu
Zbigniew Hornung przypisywał mu dwie drewniane tablice pamiątkowe w krużgankach klasztoru Dominikanów we Lwowie (istniały w okresie międzywojennym).

Przypisy

↑ Dworzak, s. 235.
↑ Dworzak, s. 54–55.
↑ Dworzak, s. 54.
↑ Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 344.
1 2 3 4 5 Tadeusz Mańkowski, Fesinger Sebastian, t. VI, s. 425.
1 2 3 Fesinger Sebastian, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-12-02] .
↑ Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 340.
1 2 3 Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 22.
↑ Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 16-17.
1 2 Andrzej Betlej, Kilka uwag na temat architekta lwowskiego Marcina Urbanika, [w:] Modus. Prace z Historii sztuki, vol. 3, 2002, s. 15.
↑ Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 25.
↑ Орест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст., s. 53. [dostęp 2017-07-21]
↑ Tamże, s. 23.
↑ Paweł Pencakowski, Kościół parafialny p. w. Św. Antoniego we Lwowie (dawniej klasztorny OO. Franciszkanów Konwentualnych) [w:] Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków : Secesja, 1993, t. 1, s. 50. seria: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej; cz. I. ISBN 83-85739-09-2.
↑ Piotr Krasny, Jakub Sito, "Pan Piotr Polejowski snycerz lwowski" i jego dzieła w kościele Franciszkanów w Przemyślu [w:] Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej, 2003, nr 5, s. 181. [dostęp 2016-12-18]
↑ Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 339.
↑ Tomasz Zaucha: Kościół parafialny p.w. Narodzenia Najśw. Panny Marii i Św. Szczepana pierwszego męczennika w Potoku Złotym. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków : Antykwa, drukarnia Skleniarz, 2010, s. 213. ISBN 978-83-89273-79-6.
↑ Zbigniew Hornung: Obrocki Jan. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXIII. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1977, s. 464.
1 2 Andrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010, s. 125. ISBN|978-83-61033-38-7. [dostęp 2016-12-02].
↑ Katarzyna Brzezina, Materiały do dziejów artystycznych kościoła Trynitarzy p. w. Trójcy Przenajświętszej we Lwowie [w:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej, Kraków, 1996, Nr II, s. 199.
↑ Орест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст.. s. 55. [dostęp 2017-07-21]
↑ Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 27-28.

Zobacz też

Joseph Matthias Götz

Bibliografia

Zbigniew Hornung. Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka. „Ziemia Czerwieńska”. III, s. 21–30, 1937.
Tadeusz Mańkowski: Fesinger Sebastian. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VI, zesz. 30. Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1948, s. 425.
Jakub Sito, Andrzej Betlej: U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera. [w:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej. T. II. Kraków, 1996, s. 339–359. [dostęp 2016-12-22]
Agata Dworzak: Lwowskie środowisko artystyczne w XVIII wieku w świetle ksiąg metrykalnych i sądowych. Kraków: Wyd. Attyka, 2018, 514 s. ISBN 978-83-65644-47-3.
Орест Лильо: Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст.. s. 52—63. (ukr.) [dostęp 2017-07-21]
Орест Лильо: Фесінгер Себастьян. [W:] Довідник з історії України. T. 3. Київ : Інститут історичних досліджень Львівського державного університету ім. І. Франка, 1999, s. 501. (ukr.)

Linki zewnętrzne

Fesinger Sebastian, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-08-21] .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] Dworzak, s. 235.

[2] Dworzak, s. 54–55.

[3] Dworzak, s. 54.

[4] Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 344.

[TM425-5] 1 2 3 4 5 Tadeusz Mańkowski, Fesinger Sebastian, t. VI, s. 425.

[SF1-6] 1 2 3 Fesinger Sebastian, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-12-02] .

[7] Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 340.

[ZH22-8] 1 2 3 Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 22.

[9] Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 16-17.

[AB15-10] 1 2 Andrzej Betlej, Kilka uwag na temat architekta lwowskiego Marcina Urbanika, [w:] Modus. Prace z Historii sztuki, vol. 3, 2002, s. 15.

[11] Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 25.

[12] Орест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст., s. 53. [dostęp 2017-07-21]

[13] Tamże, s. 23.

[14] Paweł Pencakowski, Kościół parafialny p. w. Św. Antoniego we Lwowie (dawniej klasztorny OO. Franciszkanów Konwentualnych) [w:] Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków : Secesja, 1993, t. 1, s. 50. seria: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej; cz. I. ISBN 83-85739-09-2.

[15] Piotr Krasny, Jakub Sito, "Pan Piotr Polejowski snycerz lwowski" i jego dzieła w kościele Franciszkanów w Przemyślu [w:] Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej, 2003, nr 5, s. 181. [dostęp 2016-12-18]

[16] Jakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 339.

[17] Tomasz Zaucha: Kościół parafialny p.w. Narodzenia Najśw. Panny Marii i Św. Szczepana pierwszego męczennika w Potoku Złotym. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków : Antykwa, drukarnia Skleniarz, 2010, s. 213. ISBN 978-83-89273-79-6.

[18] Zbigniew Hornung: Obrocki Jan. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXIII. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1977, s. 464.

[AB125-19] 1 2 Andrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010, s. 125. ISBN|978-83-61033-38-7. [dostęp 2016-12-02].

[20] Katarzyna Brzezina, Materiały do dziejów artystycznych kościoła Trynitarzy p. w. Trójcy Przenajświętszej we Lwowie [w:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej, Kraków, 1996, Nr II, s. 199.

[21] Орест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст.. s. 55. [dostęp 2017-07-21]

[22] Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 27-28.