Screwball comedy – odmiana komedii romantycznej, powstała w kinie amerykańskim w latach 30. XX wieku. Jej nazwa pochodzi od amerykańskiego słowa screwball, oznaczającego „dziwaczny”, „zbzikowany”, „postrzelony” czy „irracjonalny”.
Akcja screwball comedy opowiadała o romansie, do którego dochodzi w wyniku nieprawdopodobnego splotu okoliczności, dzięki czemu spotkać się mogą mężczyzna i kobieta pochodzący z różnych środowisk oraz różniący się statusem materialnym, poglądami i sposobem życia. Pierwszym tego typu filmem były Ich noce Franka Capry z 1934. Inne produkcje to między innymi W pogoni za cieniem (1934, reż. W.S. Van Dyke), Jego złota rybka (1936, reż. Jack Conway) i Drapieżne maleństwo (1938, reż. Howard Hawks).
Charakterystyczne dla screwball comedies są liczne farsowe gagi, dynamiczne i błyskotliwe dialogi między postaciami (w tym względzie screwball comedies wykorzystywała nowe możliwości, jakie przyniosło kino dźwiękowe), szybka akcja i niezwykłe zbiegi okoliczności. Istotnym motywem jest też wątek konfrontacji męsko-damskiej, przy czym zwycięstwo w „walce płci” przypada w screwball comedy zazwyczaj kobiecie, szczególnie, że w filmach tych pojawia się nowy typ kobiety – silnej i wyemancypowanej. Komedie tego typu zawierają też wyraźny wątek społeczny, odpowiadający na zapotrzebowanie czasów wielkiego kryzysu – ubóstwo jest wartościowane pozytywnie, podczas gdy bogactwo i przywileje społeczne rodzą snobizm i rozkapryszenie oraz oddalają od prawdziwego życia.
Screwball comedies straciły na popularności po II wojnie światowej, co doprowadziło do stopniowego zamierania gatunku. Jednak nawiązania do tego gatunku można odnaleźć również w późniejszych filmach, czego przykładem może być Pół żartem, pół serio (1959, reż. Billy Wilder).
Zobacz też
- comedy of remarriage – komedia opowiadająca o ponownym małżeństwie rozwiedzionej pary.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Plesnar 2012 ↓, s. 100.
- 1 2 3 4 5 Hendrykowski 1994 ↓, s. 268.
- 1 2 Booker 2011 ↓, s. 330.
- ↑ Booker 2011 ↓, s. 331.
- ↑ Plesnar 2012 ↓, s. 102.
Bibliografia
- Keith M. Booker: Historical Dictionary of American Cinema. Scarecrow Press, 2011. ISBN 0-8108-7192-0.
- Screwball comedy. W: Marek Hendrykowski: Słownik terminów filmowych. Poznań: Ars Nowa, 1994.
- Łukasz A. Plesnar: Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, seria: Historia kina. ISBN 978-83-242-1662-8.