| podporucznik | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 listopada 1848 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 maja 1943 |
| Przebieg służby | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Scholastyka Mackiewicz (ur. 29 listopada 1848 w Wilnie, zm. 5 maja 1943 w Krakowie) – uczestniczka powstania styczniowego.
Życiorys
Pochodziła z rodziny Jamonttów. Ojciec miał na imię Mateusz, matka Scholastyka była urzędniczką.
Jerzy Maliszewski zapisał, że należała do organizacji Rządu Narodowego w Wilnie. Scholastyka jako piętnastolatka wraz z matką oraz siostrami Marią i Heleną przechowywała tajną drukarnię, prowadziła działalność kurierską, przenosiła broń i amunicję. Nastolatkę aresztowano i zesłano na Syberię do Tobolska, podobnie jak jej siostry, które w 1864 trafiły do guberni permskiej.
W 1870 otrzymała pozwolenie powrotu do Warszawy. Tu poznała i poślubiła byłego powstańca walczącego pod rozkazami Ludwika Zwierzdowskiego, Grzegorza Mackiewicza, zesłańca do Tobolska po przegranej bitwie pod Hory-Horkami, którego poznała na Sybirze.
W styczniu 1913 uczestniczyła w zjeździe powstańców styczniowych w Żbikowie, a 1938 w spotkaniu kombatantów.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę została awansowana do stopnia podporucznika Wojska Polskiego. Brała udział w spotkaniach z młodzieżą oraz uroczystościach związanych z obchodami rocznic powstania oraz innych okazji, czego świadectwem są zdjęcia w Narodowym Archiwum Cyfrowym i bogata spuścizna przechowywana w Archiwum Państwowym w Krakowie.
Mieszkała przy ul. Słowackiego 23 w Krakowie. Wraz z mężem jest pochowana w mogile powstańców styczniowych na cmentarzu Rakowickim
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości (8 listopada 1930)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)
Przypisy
- ↑ Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2022-05-10].
- 1 2 3 4 Marcin Niewalda, Jamontt - Katalog Powstańców Styczniowych [online], genealogia.okiem.pl [dostęp 2022-02-15].
- 1 2 3 Piotr Hapanowicz, „W bój lećmy zwyciężać…” Kraków i Galicja wobec powstania styczniowego [online], Nasza Historia, 22 stycznia 2022 [dostęp 2022-02-15].
- ↑ Maria Bruchnalska, Ciche bohaterki. Udział kobiet w powstaniu styczniowem (materjały), t. 1, Miejsce Piastowe 1933 [dostęp 2022-02-13].
- 1 2 3 Jerzy Maliszewski, Powstanie styczniowe. Notatki biograficzne uczestników z oryginalnemi ilustracjami, Warszawa, 1932 [dostęp 2022-02-16].
- 1 2 Mackiewiczowa Scholastyka – Blisko Polski [online] [dostęp 2022-02-15].
- 1 2 Ostatni z r. 1863, „Światowid” (4), 1938, s. 11.
- ↑ Tadeusz Jaros, Pamięć narodowa o Powstaniu Styczniowym 1863 r. w Pruszkowie, „Przegląd Pruszkowski” (1), 2013, s. 33–38.
- ↑ Przemówienie weteranki powstania styczniowego ppor. Scholastyki Mackiewiczowej, 1938 [online], www.szukajwarchiwach.gov.pl [dostęp 2022-02-15].
- ↑ Wręczenie sztandaru katowickiemu oddziałowi Przysposobienia Wojskowego Kobiet, 1938 [online], audiovis.nac.gov.pl [dostęp 2022-02-15].
- ↑ Spuścizna Heleny Mackiewicz ok. 1861–1970 [online], www.archivesportaleurope.net [dostęp 2022-02-15].
- ↑ M.P. z 1930 r. nr 260, poz. 350 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 276, poz. 638 „za zasługi na polu pracy narodowej i obywatelskiej”.