State Street (2008) | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Stan | |||
| Hrabstwo | |||
| Zarządzający |
Gary McCarthy↗ | ||
| Populacja (2020) • liczba ludności |
| ||
| Nr kierunkowy |
518 | ||
| Kod pocztowy |
12301–12309 | ||
Położenie na mapie stanu Nowy Jork | |||
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych | |||
| 42°48′N 73°56′W/42,800000 -73,933333 | |||
| Strona internetowa | |||
Schenectady – miasto w Stanach Zjednoczonych, we wschodniej części stanu Nowy Jork, ośrodek administracyjny hrabstwa Schenectady, położone nad rzeką Mohawk, w zespole miejskim Albany–Schenectady–Troy. W 2020 roku liczyło 67 047 mieszkańców.
Historia
Osada została założona w 1661 roku przez holenderskich osadników (Nowe Niderlandy). Jej nazwa pochodzi od zwrotu oznaczającego miejsce „za sosnowymi równinami”, którego Indianie z plemienia Mohawk używali pierwotnie w odniesieniu do innej pobliskiej osady holenderskiej – Fort Oranje (w miejscu obecnego Albany). W 1690 roku, podczas wojny króla Wilhelma oddziały francuskie i indiańskie dokonały masakry mieszkańców Schenectady i niemal doszczętnie zniszczyły miejscowość. W XVIII wieku miał miejsce napływ angielskich osadników, którzy ufortyfikowali osadę. Formalne założenie miasta nastąpiło w 1798 roku.
Schenectady znajdowało się pierwotnie na krańcu szlaku lądowego prowadzącego z miasta Albany, którym przenoszono łodzie, omijając w ten sposób wodospady na rzece Mohawk. Szlak funkcjonował do 1825 roku, kiedy to swobodną żeglugę w górę rzeki umożliwił nowo wybudowany Erie Canal. W 1831 roku oba miasta połączyła linia kolejowa Mohawk and Hudson Railroad.
W 1848 roku w mieście otwarto zakład produkcji lokomotyw Schenectady Locomotive Works. W 1901 roku w wyniku połączeniu z kilkoma mniejszymi zakładami dał on początek przedsiębiorstwu American Locomotive Company (ALCO), które stało się drugim co do wielkości producentem parowozów w Stanach Zjednoczonych (po Baldwin Locomotive Works). W Schenectady mieściła się jego siedziba. Zakład produkcyjny zakończył działalność, a spółka uległa likwidacji, w 1969 roku.
W 1886 roku Thomas Edison przeniósł tutaj z Nowego Jorku należący do niego zakład elektromaszynowy Edison Machine Works, który w 1892 roku dał początek konglomeratowi General Electric (GE). Na przestrzeni lat GE otworzyło w mieście różnorakie zakłady produkcyjne oraz badawczo-rozwojowe, w szczytowym okresie zatrudniając tu ponad 30 000 osób. Przez wiele lat miasto pozostawało siedzibą tego przedsiębiorstwa. GE kontynuuje działalność na terenie miasta do dnia dzisiejszego, aczkolwiek na dużo mniejszą skalę.
Ze względu na obecność wymienionych wyżej przedsiębiorstw Schenectady nosiło niegdyś przydomek „miasta, które oświetla i przewozi świat” (the city that lights and hauls the world). Wraz z zanikiem przemysłu w drugiej połowie XX wieku i związanej z tym utratą miejsc pracy liczba ludności miasta spadła o niemal 1/3 względem 1950 roku (wówczas 92 061).
Galeria
- Zakład badawczo-rozwojowy, dawniej siedziba, General Electric
- Zakład produkcji lokomotyw ALCO na pocztówce z lat 20. XX wieku
- Plan miasta z 1882 roku
Uwagi
- ↑ Inna rozpowszechniona teoria głosi, że Mohawkowie nazywali tak swoją własną osadę (taką wersję podaje Encyklopedia Britannica), jednak oficjalna strona poświęcona historii miasta wskazuje tę wersję jako błędną.
Przypisy
- 1 2 3 4 Schenectady, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2024-02-21] (ang.).
- ↑ Schenectady city, Schenectady County, New York. U.S. Census Bureau. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).
- 1 2 3 General History: Settlement to 1960. Schenectady, New York. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).
- 1 2 ALCo Site. The Historical Marker Database. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).
- ↑ American Locomotive Company. Science Museum Group. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).
- ↑ Megan Carpentier: When General Electric jobs left Schenectady so did a way of life. The Guardian, 2016-11-06. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).
- ↑ Will Levith: How The General Electric Company Changed Schenectady—And Everything In Its Wake—Forever. Saratoga Living. [dostęp 2024-02-21]. (ang.).