Sara Fel-Jelin, także Sarah Fell-Yellin (ur. 1 kwietnia 1895 w Krynkach, zm. 22 czerwca 1968 w Nowym Jorku) – żydowska poetka, pisarka i nauczycielka tworząca w jidysz.
Życiorys
Urodziła się 1 kwietnia 1895 roku w Krynkach, w rodzinie blacharza; jej rodzice angażowali się w ruchy robotnicze. W 1912 roku ukończyła z wyróżnieniem gimnazjum w Grodnie, po czym uczyła dzieci w Krynkach. Młodo zaangażowała się w działalność ruchów lewicowych. W trakcie I wojny światowej organizowała pomoc dla bezdomnych sierot wojennych. W 1918 roku zorganizowała kobiecą grupę samoobrony przed pogromami i kontynuowała nauczanie w Krynkach, a następnie w Białymstoku.
W 1920 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie m.in. uczyła w szkołach Arbeter Ring (jid. Koło Robotnicze). Spędziła około trzy dekady w Bostonie, regularnie współpracując z periodykiem „Morgn Frajhajt” i angażując się w działalność społeczną. Jej teksty pojawiały się także na łamach nowojorskiego „Jidisze Kultur”, warszawskich „Jidisze Szriftn” i „Fołks Sztyme”, a także w periodykach wydawanych w Paryżu i Moskwie. Z kolei w formie książkowej ukazało się razem dziewięć jej tomików poetyckich, w tym m Ojf di fligl fun cholem, który ukazał się również nakładem polskiego wydawnictwa. Napisała wiele wierszy i opowiadań dla dzieci.
Pod koniec życia przeniosła się z rodziną do Los Angeles, gdzie brała czynny udział w życiu kulturalnym tamtejszej społeczności żydowskiej. Współredagowała czasopismo jidyszowe „Kalifornier Szriftn” i objęła stanowisko przewodniczącej związku literackiego Jidiszer Kultur Farband w Los Angeles. Założyła również oddział Arbeter Ring w Beverly Hills.
Zmarła 22 czerwca 1968 roku podczas wyjazdu do Nowego Jorku. Została pochowana na Greenwood Cemetery w Brooklynie.
Jeden z jej wierszy stał się kanwą utworu muzycznego na płycie Jidyszland (2015) zespołu Cicha i Spółka.
Przypisy
- ↑ 19566249 [online], viaf.org [dostęp 2023-06-28].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Benyomen Elis, Sore Fel-Yelin (Sarah Fell-Yelin) [online], Yiddish Leksikon, 20 listopada 2018 [dostęp 2023-06-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Sarah Fel-Yellin, [w:] Proletpen: America’s Rebel Yiddish Poets, Amelia Glaser, David Weintraub, Yankl Salant (red.), University of Wisconsin Press, 1 sierpnia 2005, s. 386–387, ISBN 978-0-299-20803-5 [dostęp 2023-06-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Cecylia Bach-Szczawińska, Emil Majuk, Krynki, [w:] Szlakami sztetli. Podróże przez zapomniany kontynent, Lublin: Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, 2015, s. 36, ISBN 978-83-61064-93-0.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Sarah Fell-Yellin papers [online], Rhode Island Archival and Manuscript Collections Online [dostęp 2023-06-28].
- ↑ Płyta CD Jidyszland/Yiddishland | [online], ksiegarnianatlomackiem.pl [dostęp 2023-06-28].