Sangiran – stanowisko antropologiczne praczłowieka
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Państwo

 Indonezja

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

III, VI

Numer ref.

593

Region

Azja i Pacyfik

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

1996
na 20. sesji

Położenie na mapie Indonezji
7°24′01,08″S 110°49′00,12″E/-7,400300 110,816700

Sangiran – stanowisko paleoantropologiczne na Jawie (prowincja Jawa Środkowa), jedno z najbardziej znaczących stanowisk skamieniałości szczątków człowiekowatych na świecie.

W latach 1934–1942 Gustav von Koenigswald (1902–1982) prowadził prace, później kontynuowane m.in. przez Sastrohamidjojo Sartono i Teuku Jacoba (1929–2007), które zaowocowały odkryciem wielu skamieniałych szczątków człowiekowatych. Znaleziono tu szczątki Homo erectus (oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31) datowane na 1,6 mln lat oraz megantropa (Meganthropus).

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Opis

Stanowisko paleoantropologiczne Sangiran znajduje się ok. 15 km na północ od miasta Solo w Jawie Środkowej. Sangiran obejmuje obszar 5,600 ha na terenie czterech kecamatanów: Gemolong, Kalijambe i Plupuh (w kabupatenie Sragen) oraz Gondangrejo (w kabupatenie Karanganyar).

Geologicznie jest to kopuła z materiałem od późnego i środkowego pliocenu do czasów obecnych obejmującym okres 2,4 miliona lat.

Obszar, zamieszkały przez ostatnie 1,5 miliona lat, jest jednym z najbardziej znaczących stanowisk dla badań nad antropogenezą. W latach 1889–2003 na terenie Indonezji odkryto 197 szczątków człowiekowatych, z czego 152 w Sangiran. Znaleziono tu 60 skamieniałych szczątków Homo erectus, co stanowi ponad 50% wszystkich odkryć szczątków tych człowiekowatych na świecie. Szczątki Homo erectus oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31 datowane są na 1,6 mln lat.

Znaleziono tu również wiele pozostałości narzędzi kamiennych sprzed 800 tys. lat z okresu paleolitu, m.in. narzędzia otoczakowe i rozłupce wykonane z chalcedonu i jaspisu.

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Historia odkryć

Pierwsza wyprawa do Sangiran miała miejsce w 1893 roku pod przewodnictwem holenderskiego antropologa Eugène’a Dubois (1858–1940), który dwa lata wcześniej odkrył szczątki Homo erectus w pobliskim Trinil.

W 1934 roku w wiosce Ngebung niemiecko-holenderski antropolog Gustav von Koenigswald odkrył narzędzia z paleolitu, co zainspirowało go do dalszych prac w regionie (1936–1941), które zaowocowały odkryciami kolejnych szczątków Homo erectus oraz megantropa. W 1937 roku von Koenigswald odkrył część czaszki Homo erectus, oznaczoną jako Sangiran 2. W 1939 – części czaszki, oznaczone jako Sangiran 4, holotyp Pithecantropus dubius, a w 1941 roku holotyp Meganthropus palaeojavanicus (Sangiran 6).

Kolejne badania paleoantropologiczne i geologiczne przeprowadzono w latach 60. XX wieku. W 1969 roku indonezyjski badacz Sastrohamidjojo Sartono znalazł prawie kompletną czaszkę Homo erectus, znalezisko oznaczono Sangiran 17.

W 1977 roku Gadjah Mada University z Yogyakarty założył tu ośrodek badań paleoantropologicznych. Kolejnych odkryć szczątków człowiekowatych dokonali w 1989 roku naukowcy indonezyjscy i francuscy z paryskiego Musée de l’Homme. W 1988 roku założono tu muzeum, a prace badawcze są nadal kontynuowane.

Przypisy

  1. ↑ Indonezja [online], Polski Komitet ds UNESCO [dostęp 2023-09-13] (pol.).
  2. Indonezja [online], Polski Komitet ds UNESCO [dostęp 2023-09-13] (pol.).
  3. ↑ Indonezja [online], Polski Komitet ds UNESCO [dostęp 2023-09-13] (pol.).
  4. 1 2 3 4 5 UNESCO: Sangiran Early Man Site. [dostęp 2015-09-25]. (ang.).
  5. 1 2 3 Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times: Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001, s. 3. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  6. ↑ John G Fleagle, John J. Shea, Frederick E. Grine, Andrea L. Baden, Richard E. Leakey: Out of Africa I: The First Hominin Colonization of Eurasia. Springer Science & Business Media, 2010, s. 102. ISBN 978-90-481-9036-2. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  7. ↑ Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times: Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001, s. 4. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  8. ↑ Juan Luis Arsuaga, Ignacio Martínez, Mauricio Antón: The Chosen Species: The Long March of Human Evolution. John Wiley & Sons, 2006, s. 179. ISBN 978-1-4051-1533-9. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  9. 1 2 3 Bernard Wood: Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution, 2 Volume Set. John Wiley & Sons, 2011. ISBN 978-1-4443-4247-5. [dostęp 2015-09-26].
  10. 1 2 3 4 5 6 UNESCO: Sangiran Early Man Site. [dostęp 2015-09-25]. (ang.).
  11. 1 2 Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times: Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001, s. 8. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  12. ↑ Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times: Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001, s. 24. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).
  13. ↑ Ian Tattersall: The Fossil Trail: How We Know what We Think We Know about Human Evolution. Oxford University Press, 1997, s. 171. ISBN 978-0-19-510981-8. [dostęp 2015-09-26]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.