Zadora | |
| Rodzina | |
|---|---|
| Data urodzenia |
ok. 1579 |
| Data śmierci |
1638 |
| Ojciec | |
| Matka |
Anna Drohiczyńska (zm. po 1605), |
| Żona |
Zofia Firlejówna z Dąbrowicy h. Lewart, podskarbianka koronna (zm. 1645) |
| Dzieci |
siedmiu synów: |
Samuel Lanckoroński z Brzezia herbu Zadora (zm. 1638) – dworzanin królewski, kasztelan wiślicki, kasztelan sądecki, starosta małogoski, dziedzic dóbr włodzisławskich.
Rodzina
Pochodził z zasłużonego dla historii Polski i kultury narodowej rodu Lanckorońskich, z gałęzi osiadłej na Włodzisławiu. Był synem Hieronima na Włodzisławiu Lanckorońskiego (zm. ok. 1605), łowczego sandomierskiego i Anny Drohiczyńskiej, kasztelanki lubaczowskiej (zm. po 1605). Stryjem Samuela był Krzysztof Lanckoroński.
Kariera
- otrzymuje staranne wychowanie w domu rodzinnym, w którym dużą wagę przywiązywano do nauki,
- wychowany w kalwinizmie, po rokoszu Zebrzydowskiego przechodzi na katolicyzm,
- 1611 – poślubia Zofię z Dąbrowicy, córkę Jana Firleja, podskarbiego wielkiego koronnego,
- 1613 – odbiera różnowiercom kościół w Wodzisławiu; za zezwoleniem biskupa Piotra Tylickiego Samuel Lanckoroński dał prezentę na trzy lata komendarzowi, księdzu Bartłomiejowi
- 1616 – zostaje dworzaninem króla Zygmunta III Wazy, co umożliwiło mu szybką karierę urzędniczą
- 1618 – otrzymuje od króla nominację na kasztelana wiślickiego oraz starostwo małogoskie; jest dobrodziejem szpitala dla ubogich w Małogoszczu zwanego Betanią i kościoła,
- 16 lutego 1620 – czyni zapis, na mocy którego ubodzy dostawali kwartalnie 1 złoty polski, uposaża też szkołę małogoską
- 1621 – wyjeżdża do Padwy i zapisuje się na uniwersytet; jednakże jeszcze w tym samym roku stawia się do Lwowa na pospolite ruszenie zbierające się przeciw Turkom; w tym samym roku z fundacji Samuela Lanckorońskiego rozpoczęto w Wodzisławiu budowę nowego, murowanego kościoła pw. św. Marcina. W jego podziemiach wybudowano kryptę z przeznaczeniem na rodową nekropolię
- 1624 – otrzymuje dla żony prawo wspólności na starostwie małogoskim; wśród żon Lanckorońskich Zofia Firlejówna należała do kobiet o wielkiej powadze i autorytecie, była m.in. fundatorką Bractwa Różańcowego w Wodzisławiu
- 1631 – wysłuchuje skarg Koniecpolskich na służbę, która miała dokonać jakiegoś napadu
- 1632 – jako poseł uczestniczy w sejmie elekcyjnym, popierając królewicza Władysława; był elektorem Władysława IV Wazy z województwa sandomierskiego w 1632 roku, sprawuje opiekę nad dziećmi swego stryjecznego brata Zbigniewa, podkomorzego sandomierskiego, dziedzica Kurozwęk
- 1637 – procesuje się z proboszczem małogoskim
- ok. 1638 – wznosi nową rezydencję starosty małogoskiego w Cieślach i utrzymuje chorągiew jazdy
- 16 kwietnia 1638 – otrzymuje kasztelanię sądecką
- umiera w 1638 roku, prawdopodobnie mając 59 lat.
Ze związku z Zofią z Dąbrowicy Firlejówną Samuel Lanckoroński pozostawił liczne potomstwo, bo aż siedmiu synów i siedem córek.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ poległ w obronie Zbaraża w roku 1649
- ↑ Anna Drohiczyńska była drugą żoną Hieronima (pierwszą była Zofia Dembińska h. Rawicz, kasztelanka krakowska)
- ↑ w domu Zadorów panował kult do książek i dzieł sztuki, a zwłaszcza obrazów
- ↑ W roku 1551 Jan Lanckoroński (pradziad Samuela) zmienił kościół na zbór kalwiński
- ↑ obowiązkiem jego było utrzymywanie wikarego, nauczyciela szkoły i dzwonnika oraz sprawowanie opieki nad szpitalem dla ubogich. Ze swej strony Samuel Lanckoroński obiecał 200 złotych rocznie dla komendarza oraz zgodę na utrzymywanie przez niego zagrody przy domu i ogrodu przy gościńcu jędrzejowskim
- ↑ Rektorowi szkoły i jego pomocnikowi, z obowiązkiem śpiewania w kościele parafialnym, zapisał 2 złote kwartalnie
- ↑ na wieść o zawarciu pokoju pod Chocimiem szlachta rozjechała się do domów
- ↑ Budowa trwała 43 lata. Kościół konsekrował w roku 1664 biskup Mikołaj Oborski, sufragan krakowski
- ↑ zachowały się opisy jej umartwień a szczególnie długich i ciężkich postów
- ↑ Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., s. A3.
- ↑ w 1636 jest mediatorem i świadkiem przy ostatecznym podziale majątku Zbigniewa
- ↑ w sądzie grodzkim zarzucano mu, że pobierał podatek z domów stojących na gruncie kościelnym i że zabronił plebanowi i jego poddanym wyrębu lasu należącego do kościoła, a także że dziesięciny ze wsi Cieśle zabrał i oddać nie chce
- ↑ Podczas lustracji w 1775 dwór starosty w Cieślach przedstawiony był już w złym stanie technicznym, chociaż nazwany był pałacem z 4 oficynami. Złożony był z czterech pokoi i dwóch komnat. Niedaleko niego znajdowały się budynki gospodarcze, stajnia, dwie stodoły, obora
- ↑ pochowany został w rodowej nekropolii w Wodzisławiu, a kazanie podczas pogrzebu wygłosił przeor opatowskich dominikanów, ksiądz Tomasz Purzecki
Bibliografia
- S. Cynarski, Dzieje rodu Lanckorońskich z Brzezia od XIV do XVIII wieku. Sprawy kariery urzędniczej i awansu majątkowego, PWN, Warszawa-Kraków 1996, s. 162-164
Linki zewnętrzne
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.