| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia |
Yarrow, Poplar |
| Położenie stępki |
1884 |
| Wodowanie |
grudzień 1884 |
| K.u.K. Kriegsmarine | |
| Nazwa |
„Falke” → 42 (od 1910) |
| Wejście do służby |
1886 |
| Wycofanie ze służby |
1911 |
| Los okrętu | |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
normalna: 95 ton |
| Długość |
41,2 metra |
| Szerokość |
4,2 m |
| Zanurzenie |
1,7 m |
| Napęd | |
| 1 maszyna parowa 2 kotły lokomotywowe moc 1300 KM 1 śruba | |
| Prędkość |
22 węzły |
| Uzbrojenie | |
| 2 działka kal. 37 mm (2 x I) | |
| Wyrzutnie torpedowe |
2 x 356 mm |
| Załoga |
16 |
SMS Falke (SM Tb 42) – austro-węgierski torpedowiec z końca XIX wieku, druga jednostka typu Adler. Okręt został zwodowany w grudniu 1884 roku w brytyjskiej stoczni Yarrow w Poplar, po czym wszedł do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine w 1886 roku. W 1910 roku nazwę jednostki zmieniono na oznaczenie numeryczne 42. Okręt został wycofany ze służby w 1911 roku, a następnie został zezłomowany.
Projekt i budowa
SMS „Falke” był jednym z dwóch bliźniaczych torpedowców zamówionych w Wielkiej Brytanii. Oryginalny projekt został wykorzystany przy budowie brytyjskiego torpedowca HMS TB 80.
Okręt zbudowany został w stoczni Yarrow w Poplar (numer stoczniowy 693). Stępkę okrętu położono w 1884 roku, a zwodowany został w grudniu 1884 roku. Jednostka otrzymała nazwę drapieżnego ptaka – sokoła (niem. Falke).
Dane taktyczno-techniczne
Okręt był niewielkim torpedowcem o długości całkowitej 41,2 metra, szerokości 4,2 metra i zanurzeniu 1,7 metra. Wyporność normalna wynosiła 95 ton, zaś pełna 100 ton. Okręt napędzany był przez maszynę parową o mocy 1300 KM, do której parę dostarczały dwa kotły lokomotywowe. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 22 węzły. Jednostka zabierała zapas 28 ton węgla.
Okręt wyposażony był w dwie dziobowe wyrzutnie torped kalibru 356 mm. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze działka pokładowe kal. 37 mm SFK L/23 Hotchkiss.
Załoga okrętu składała się z 16 osób.
Służba
W 1885 roku jednostka rozpoczęła próby morskie, podczas których osiągnęła prędkość ponad 23 węzły. Torpedowiec został wcielony do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine w 1886 roku. W 1890 roku w marynarce austro-węgierskiej wprowadzono podział torpedowców na klasy, w wyniku którego „Falke” został przyporządkowany do I klasy. 22 lipca 1899 roku na „Falke” doszło do eksplozji kotła, w wyniku czego śmierć poniosło pięciu członków załogi. Okręt poddano remontowi i przebudowie, zmieniając m.in. taranowy dziób na prosty. Od 1905 roku jednostkę używano jako portową łódź strażniczą. W 1910 roku na podstawie zarządzenia o normalizacji nazw „Falke” utracił swą nazwę, zastąpioną numerem 42. Okręt wycofano ze służby w 1911 roku, a następnie został zezłomowany.
Uwagi
- ↑ SMS – Seiner Majestät Schiff – Okręt Jego Mości.
- ↑ Brassey 1894 ↓, s. 343 podaje, że okręt zwodowano w 1885 roku, zaś Brassey 1905 ↓, s. 321, że nastąpiło to w 1886 roku.
- ↑ Brassey 1894 ↓, s. 343 podaje, że moc siłowni wynosiła 1250 KM, zaś Brassey 1905 ↓, s. 321, że 900 KM.
Przypisy
Bibliografia
- T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1894. Portsmouth: J. Griffin and Co., 1894. (ang.).
- T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1905. Portsmouth: J. Griffin and Co., 1905. (ang.).
- Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ivan Gogin: ADLER torpedo boats (1886). Navypedia. [dostęp 2019-09-08]. (ang.).
- Andrzej Samek: Flota, której już nie ma. Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krakowkiej, 2012. ISBN 978-83-7242-678-9.