Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski. Do jego zadań należy koordynowanie działalności administracyjnej i realizacja zadań państwa, właściwy dla parlamentarno-gabinetowych systemów politycznych.
Rząd składa się z przewodniczącego rady ministrów, który jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem, oraz z ministrów.
W krajach o systemie parlamentarno-gabinetowym rząd jest wyłaniany i odpowiedzialny przed parlamentem (np. Wlk. Brytania, Włochy, Hiszpania, Japonia). W systemie prezydenckim pracami rządu kieruje prezydent lub osoba mianowana przez prezydenta wedle własnego uznania. W takim systemie rząd nie jest odpowiedzialny przed parlamentem, tylko przed prezydentem. Istnieje również model półprezydencki (np. Francja, Rosja), który łączy cechy obydwu systemów – prezydent wybiera premiera spośród członków partii większościowej w parlamencie oraz wskazuje rządowi kierunki polityki. Rząd ponosi wówczas podwójną odpowiedzialność – zarówno przed prezydentem, jak i parlamentem.
Rządem nazywany jest także organ władzy wykonawczej sprawujący władzę w imieniu monarchy w państwach o ustroju politycznym niedemokratycznym, monarchia absolutna (np. XIX-wieczny rząd imperatorski w Imperium Rosyjskim lub rząd Królestwa Arabii Saudyjskiej).
Zobacz też
Przypisy
- ↑ E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Wyd. IV, Warszawa 2006, s. 186, ISBN 83-7151-726-2.
- 1 2 rząd, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2023-12-04].
- ↑ E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Wyd. IV, Warszawa 2006, s. 180–181, ISBN 83-7151-726-2.
- ↑ W USA członkowie rządu mianowani są przez prezydenta za zgodą Senatu USA, ponoszą odpowiedzialność konstytucyjną (impeachment).