Ryszard Nuszkiewicz
Lach, Powolny
major
Data i miejsce urodzenia

1 stycznia 1919
Grzegorzew

Data i miejsce śmierci

31 grudnia 1983
Kraków

Przebieg służby
Lata służby

1939–1945

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne
Armia Krajowa

Jednostki

6 Pułk Strzelców Podhalańskich
3 Pułk Grenadierów Śląskich
Samodzielny Batalion Partyzancki „Skała”

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia

Ryszard Nuszkiewicz ps. „Lach”, „Powolny” (ur. 1 stycznia 1919 w Grzegorzewie, zm. 31 grudnia 1983 w Krakowie) – polski wojskowy, uczestnik wojny obronnej 1939 roku oraz kampanii francuskiej, cichociemny. Jako oficer Armii Krajowej był między innymi inspektorem dywersji Okręgu Kraków i zastępcą dowódcy Samodzielnego Batalionu Partyzanckiego „Skała”. Po wojnie represjonowany przez Urząd Bezpieczeństwa, w późniejszym okresie pracownik krakowskiego Mostostalu. Kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Ryszard Nuszkiewicz urodził się 1 stycznia 1919 (według innych źródeł 8 grudnia 1918) roku w wielkopolskim Grzegorzewie. We wrześniu 1939 roku walczył w składzie 6 pułku strzelców podhalańskich, w stopniu podporucznika. Internowany na Węgrzech, uciekł i przedostał się do Francji. W kampanii francuskiej uczestniczył jako oficer 3 pułku Grenadierów Śląskich. Po upadku Francji przeszedł granicę hiszpańską, został aresztowany, a po udanej ucieczce powrócił do Francji. Osadzony w obozie jenieckim, znów uciekł. Dotarł do Gibraltaru, a stamtąd do Wielkiej Brytanii.

Po odbyciu przeszkolenia dla cichociemnych, 29 listopada 1942 roku został zaprzysiężony jako oficer Armii Krajowej, a 21 lutego 1943 roku zrzucony w rejonie Jędrzejowa. Został przydzielony do Kedywu Okręgu Kraków AK. Dowodził wyszkolonym przez siebie plutonem około 30 harcerzy z Szarych Szeregów i drużyną dziewczęcą. Przeprowadzał z podwładnymi liczne akcje sabotażowe i dywersyjne, rozbrojenia, zamachy, likwidacje konfidentów. Uczestniczył w przygotowaniach do zamachu na Wilhelma Koppego, był jednym z głównych organizatorów i wykonawców nieudanego zamachu na pociąg wiozący Hansa Franka pod Grodkowicami w nocy z 29 na 30 stycznia 1944 roku.

Po sformowaniu przez oddziały partyzanckie podległe krakowskiemu Kedywowi Samodzielnego Batalionu Partyzanckiego „Skała” został w nim dowódcą 2 kompanii. Przeszedł szlak bojowy batalionu, dowodząc udanie w bitwie pod Złotym Potokiem 11 września 1944 roku. Od listopada ponownie pełnił funkcję inspektora dywersji. Po wkroczeniu wojsk sowieckich i rozbrojeniu przez nie części oddziałów partyzanckich a rozpuszczeniu do domu pozostałych, także powrócił do domu. Po wojnie był inwigilowany i aresztowany przez funkcjonariuszy UB, więziony na Montelupich.

Ukończył studia ekonomiczno-prawne w Szkole Nauk Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował w Krakowskim Przedsiębiorstwie Konstrukcji Stalowych i Urządzeń Przemysłowych „Mostostal”. Działał w ZBoWiD, był członkiem Komisji Historycznej Polskiej Akademii Nauk. Publikował między innymi w „Studiach Historycznych”. W 1983 roku wydano jego książkę wspomnieniową Uparci.

Zmarł w Krakowie 31 grudnia 1983 roku. Został pochowany na Cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie (kw. LXXIX-1-1).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Nuszkiewicz Ryszard. W: Encyklopedia Krakowa. Warszawa – Kraków: 2000. ISBN 83-01-13325-2.
  2. 1 2 3 4 5 Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945: sylwetki spadochroniarzy. Warszawa: 1984, s. 375.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Dorota Franaszek: Sylwetki żołnierzy Batalionu „Skała” Armii Krajowej. Kraków: 1996.
  4. 1 2 3 Ryszard Nuszkiewicz: Uparci. Warszawa: 1983.
  5. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Ryszard Nuszkiewicz. rakowice.eu. [dostęp 2018-08-16].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.