Ryszard Janik (ur. 22 stycznia 1943) – polski trener koszykówki, związany z SKS Spójnią Stargard Szczeciński, wprowadził klub do III ligi, następnie do II ligi oraz jako trener – konsultant miał udział w osiągnięciu medalu mistrzostw Polski seniorów (srebro w 1997).

Życiorys

Z wykształcenia nauczyciel wychowania fizycznego oraz trener koszykówki. W latach 1958–1961 był zawodnikiem Stal Lipiany, gdzie grał w koszykówkę i piłkę nożną. W 1962 ukończył Liceum Ogólnokształcące w Myśliborzu. W tym samym roku rozpoczął studia w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Podczas studiów grał w zespole uczelnianym, reprezentując uczelnię na mistrzostwach Polski w koszykówce i piłce nożnej. Studia ukończył z tytułem magistra w 1966. W tym samym roku zamieszkał w Stargardzie Szczecińskim, gdzie został zatrudniony w Zespole Szkół Mechanizacji Rolnictwa w Stargardzie jako nauczyciel wf i p.o. pracując do 2016.

W 1966 jako trener podjął szkolenie drużyny męskiej klubu Spójni (1966-1989; w której spędził całą karierę trenerską). Zespół Spójni pod wodzą Ryszarda Janika w sezonie 1966/1967 wygrał rozgrywki B klasy i awansował do A klasy. Równolegle, prowadząc zespół męski KS Spójni Stargard, trenował od 1966 do 1968 drużynę żeńską tego klubu, która ostatecznie została rozwiązana w 1969. W 1970 otrzymał nominację na instruktora koszykówki. W sezonie 1973/1974 zespół stargardzki prowadzony dalej przez trenera Janika zajął I miejsce w lidze okręgowej i awansował do ligi międzywojewódzkiej (III liga). W latach 50./70. był wyróżniającym się szkoleniowcem wśród kadry trenersko-instruktorskiej okręgu szczecińskiego. W 1976 zdał egzamin państwowy i uzyskał tytuł trenera II klasy.

W 1980 drużyna stargardzka została mistrzem III ligi (międzywojewódzka), w której grało 11 drużyn i awansowała do II ligi pod wodzą trenera Janika. Zespół przez 44 rozegrane spotkania sezonu 1979/1980 (włącznie z meczami o wejście do II ligi) wygrał 42 mecze z rzędu. Stargardzki zespół ostatecznie zajął w III lidze pierwsze miejsce i w barażach o II ligę wygrał z mistrzem III ligi strefy gdańskiej z Włocławią Włocławek. Zespół seniorów trenował do 1989. Następcą został Grzegorz Chodkiewicz.

Trener Ryszard Janik od rozpoczęcia pracy nauczycielskiej w Zespole Szkół Mechanizacji Rolnictwa w Stargardzie prowadził w szkole jako nauczyciel wf, a zarazem trener, szkolenie z grupami młodzieżowymi, jednocześnie w latach 1995–1999 oraz w latach 2003–2004 pełnił funkcję trenera – konsultanta zespołu seniorów występującego w I lidze.

W 1999 z okazji jubileuszu klubu, został uznany trenerem 50-lecia klubu LKS Spójnia Stargard. W 2001 Ryszard Janik został uznany trenerem 50-lecia Okręgowego Związku Koszykówki w Szczecinie.

Podczas pracy w Zespole Szkół Mechanizacji Rolnictwa w Stargardzie, gdzie był nauczycielem wf, odnosił sukcesy z zespołami szkolnymi. W okresie od 1966 do 2005 jego drużyny 21 razy zdobywały mistrzostwo powiatu stargardzkiego na szczeblu szkół średnich. Podczas resortowych Ogólnopolskich Igrzysk LZS i Młodzieży Szkół Rolniczych w latach od 1991 do 2007 w cyklu 2-letnim drużyny Janika awansowały do dziewięciu finałów zdobywając 9 złotych medali, zdobywając tym samym tytuł mistrza Polski.

W 2004 został odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Monitor Polski Nr 51, poz. 867 z 2004). Kontynuował pracę nauczyciela w Zespół Szkół nr 5 Centrum Kształcenia Praktycznego im. Tadeusza Tańskiego w Stargardzie szkoląc stargardzkie grupy młodzieżowe do 2016. 22 stycznia 2018 obchodził 75. urodziny. W styczniu 2018 podczas swojego jubileuszu wspominał:

Przebieg kariery trenerskiej

• 1966–1967: Spójnia Stargard – A klasa
• 1967–1968: Spójnia Stargard – liga okręgowa
• 1969–1980: Spójnia Stargard – III liga
• 1980–1989: Spójnia Stargard – II liga
• 1994–1995: Spójnia Stargard – I liga (II trener)
• 1995–1996: Spójnia Stargard – I liga (III trener-konsultant)
• 1996–1997: Spójnia Stargard – PLK (III trener-konsultant, wicemistrzostwo Polski)
• 2003–2004: Spójnia Stargard – PLK (III trener-konsultant, spadek do I ligi)

Historyczne składy trenera Janika

Spójnia w lidze okręgowej rozpoczęła rozgrywki w 1966, a w marcu 1969 awansowała do III ligi (międzywojewódzka). W sezonach od 1966 do 1978 zespół grał różnymi składami, miał w tym okresie następujących zawodników:

Trener: Ryszard Janik

• kierownik drużyny:Tadeusz Sikora

Sezon po sezonie Janika (1966-2004)

Bilans trenera Janika w rozgrywki ligowe z zespołem Spójnia Stargard (w sezonach od 1966 do 2004)

Bilans statystyczny Janika w rozgrywkach A klasy, ligi okręgowej, w III lidze w latach 1968–1979:

• meczów – 353
• zwycięstw – 191
• porażek – 162
• bilans punktowy – 25 787 ‹› 23 912

Bilans statystyczny Janika w rozgrywkach II lidze w latach 1980–1989:

• meczów – 244
• zwycięstw – 125
• porażek – 119
• procent zwycięstw – 51.2

Przybliżony bilans statystyczny Janiki w rozgrywkach B klasy, A klasy, ligi okręgowej, w III lidze, II lidze latach 1968–1989:

• meczów – 597
• zwycięstw – 316
• porażek – 281
• bilans punktowy – 25 787 ‹› 23 912

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

• Złoty Krzyż Zasługi
• Złota Honorowa Odznaka PZKosz
• Gryf Pomorski
• Srebrny Medal za zasługi dla Sportu Szkolnego
• Brązowa odznaka Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej
• Odznaka Zasłużonego Działacza LZS
• Srebrna Odznaka Gryfa Zachodniopomorskiego
• Medal Zasłużony dla Miasta Stargardu
• Złota Odznaka ZNP

Życie prywatne

Ryszard Janik w Stargardzie mieszka od 1966. W 1967 wziął ślub ze Stefanią. Ma z nią dwóch synów: Przemysław (ur. 1968), Paweł (ur. 1973).

W 2017 obchodzili 50-lecie pożycia małżeńskiego. W związku z jubileuszem otrzymali medale, które przyznaje Prezydent RP. Wręczył im je podczas uroczystości w Domu Kultury Kolejarza prezydent Stargardu Rafał Zając.

Zamiłowania trenera Janika to: koszykówka, siatkówka, piłka nożna, narciarstwo.

Ciekawostki

• pierwszym obiektem, gdzie drużyna Ryszard Janika rozgrywała swoje mecze, była sala gimnastyczna Szkoły Podstawowej nr 2 przy ul. Limanowskiego (lata 50./60.), następnie od 1973 zespół rozgrywał mecze w nowo wybudowanej sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Popiela 2, potem w 1988 w wielofunkcyjnym obiekcie przy ul. Pierwszej Brygady 1 i od 2000 w nowej rozbudowanej hali;
• zespół prowadzony przez trenera Janika rekordowe mecze pod względem wyniku rozegrał 12 i 13 stycznia 1980 w Stargardzie Szczecińskim z Wartą Międzychód, pierwszy mecz wygrała 181:63, a drugie spotkanie wygrała z rekordowym wynikiem 222:53
• rekordowy klubowy wynik bez porażki zespół trenera Janika ustanowił grając w rozgrywkach III ligi (międzywojewódzka) w sezonie 1979/80, był prowadzony przez Ryszarda Janika i przez 42 spotkania był drużyną bez porażki, jako jedyna drużyna w rundzie zasadniczej nie poniosła porażki, dopiero w meczu z Włocławią Włocławek Spójnia przegrała we Włocławku pierwszy mecz barażowy, drugi wygrała i ostatecznie wygrywając z Włocławią 3:1 awansowała do II ligi;
• najwięcej zwycięstw w jednym sezonie ligowym zespół Janika miał 43 (sezon 1979/1980 w ramach rozgrywek w III lidze wraz z awansem do II ligi).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Maksymilian Dunst: 60 lat koszykówki zachodniopomorskiej. Szczecin: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe Zapol, 2006. ISBN 83-60140-83-9.
• EdwardE. Olszewski EdwardE., Stargardzkie abc, Stargard: Towarzystwo Przyjaciół Stargardu, 2004, ISBN 83-916325-0-4 .
• Krzysztof Łaszkiewicz: Polska koszykówka męska 1928-2004. Inowrocław: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy „Pozkal”, 2004. ISBN 83-89390-20-5.
• Zbigniew Szafkowski, Sport w Stargardzie Szczecińskim w latach 1945–1999, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Przegląd Zachodniopomorski, Tom 15 (44) (2000), Nr 1, 2000, ISSN 0552-4245 .
• Krzysztof Koziorowicz: Rozwój koszykówki na terenie miasta Stargardu. Stargard Szczeciński: Spójnia Stargard, 1981.
• Ryszard Janik: Spójnia Stargard Szczeciński w latach 1949–2006. Stargard Szczeciński: Spójnia Stargard, 2006.
• Andrzej Garstka: MKS Pogoń Szczecin Koszykówka 1961-1995. Szczecin: MKS Pogoń Szczecin, 2012.
• Iwona Lewicka-Garstka: Rozwój koszykówki w latach 1945–1956 na terenie Szczecina i województwa. Szczecin: Miesięcznik Pomorza Zachodniego w Szczecinie, 1967.
• Grzegorz Drążek, Nowożeńcy i jubilaci, Stargard: Głos Szczeciński, 2017 .