Rudosterka łuskowana
Pyrrhura melanura
(Spix, 1824)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ptaki

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugowate

Podrodzina

papugi neotropikalne

Plemię

Arini

Rodzaj

Pyrrhura

Gatunek

rudosterka łuskowana

Synonimy
  • Aratinga melanurus Spix, 1824
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Rudosterka łuskowana (Pyrrhura melanura) – gatunek ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae). Zamieszkuje Amerykę Południową, głównie zachodnią Amazonię. Rzadko hodowana w niewoli.

Podgatunki i zasięg występowania

Zwykle wyróżnia się 5 podgatunków P. melanura:

  • rudosterka zielonoucha (P. m. pacifica) Chapman, 1915 – południowo-zachodnia Kolumbia i północno-zachodni Ekwador;
  • rudosterka złotoucha (P. m. chapmani) Bond & Meyer de Schauensee, 1940 – Andy południowej Kolumbii;
  • rudosterka łuskowana (P. m. melanura) (von Spix, 1824) – południowo-wschodnia Kolumbia i południowa Wenezuela po wschodni Ekwador, północno-wschodnie Peru i północno-zachodnią Brazylię;
  • P. m. souancei (Verreaux, J, 1858) – południowo-środkowa Kolumbia i wschodnio-środkowy Ekwador;
  • rudosterka peruwiańska (P. m. berlepschi) Salvadori, 1891 – południowo-wschodni Ekwador i północne Peru.

Część autorów (np. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody) uznaje rudosterkę zielonouchą i złotouchą za osobne gatunki.

Morfologia

Rudosterki łuskowane mierzą około 24 cm długości oraz ważą 83–85 g. Brak widocznego dymorfizmu płciowego. W ubarwieniu dominuje zielony. U P. m. melanura wierzch głowy i kark są brązowe. Pierś jest prążkowana w barwach płowego, zielonego i brązowego. Pokrywy I rzędu są czerwone. Ogon jest ciemnoczerwony oraz zielony u nasady. Dziób bladoszary. Wokół brązowych oczu jest biała, naga obrączka. Młode są podobne do dorosłych. Mają one mniej wyraziste zaznaczenia na piersi, krótszy ogon oraz bledszy dziób.

Rudosterki zielonouche (P. m. pacifica) różnią się od podgatunku nominatywnego zielonym czołem, czerwonym nadgarstkiem, a obwódka wokół oczu jest szara oraz lekko porośnięta piórami.

P. m. souancei od P. m. melanura różni się ciemnobrązowym nalotem na piersi oraz bardziej widoczna jest barwa szarobiała. Nadgarstek ma w różnych odcieniach czerwonego. Brzuch jest brązowoczerwony. U podstawy ogona więcej zielonego.

Rudosterki złotouche (P. m. chapmani) są większe od P. m. souancei. Mają brązową pierś i kark z płowobiałym falowaniem. Brzuch jest bardziej brązowoczerwony. U podstawy ogona jest wąskie zaznaczenie zielonego.

Rudosterki peruwiańskie (P. m. berlepschi) różnią się od P. m. souancei ciemnobrązowymi końcówkami piór na piersi oraz szerszymi białymi prążkami. Policzki są jaśniejsze, a krawędź nadgarstka i brzuch bardziej jednolicie zabarwione.

Ekologia i zachowanie

Rudosterki łuskowane występują na obszarach od tropikalnych po umiarkowane. Zamieszkują lasy typu Várzea, nizinne i niskogórskie lasy deszczowe oraz mgliste. Najwyższe tereny zamieszkują rudosterki złotouche (P. m. chapmani) – do 2800 m n.p.m. Najczęściej tworzą stada składające się z 6–12 osobników w koronach drzew. Schodzą niżej w celu zdobywania pożywienia. Żywią się owocami oraz korą drzew. W niektórych częściach Kolumbii zdarza się, że sezonowo się przemieszczają, lecz ogólnie jest to gatunek osiadły.

Lęgi

Sezon lęgowy trwa od kwietnia do maja. Samica składa 4–5 jaj. Inkubacja trwa 23 dni, młode opuszczają gniazdo w wieku 7 tygodni.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje rudosterkę zielonouchą oraz złotouchą jako dwa oddzielne gatunki – P. pacifica oraz P. chapmani. Rudosterka złotoucha ma status gatunku narażonego (VU – Vulnerable), a pozostałe podgatunki są najmniejszej troski (LC – Least Concern). Populacja gatunku maleje (z wyjątkiem rudosterek zielonouchych, których liczebność uznawana jest za stabilną). Zagrożeniem dla rudosterek łuskowanych jest handel dzikimi ptakami oraz utrata środowiska poprzez wycinkę lasów.

Przypisy

  1. ↑ Pyrrhura melanura, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 Maroon-tailed Parakeet (Pyrrhura melanura). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Pyrrhura melanura, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Arini Gray,GR, 1840 (1825) (wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-09-15].
  5. 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-09-15]. (ang.).
  6. ↑ Lukáš Bryndza, Odchowy rzadkich gatunków rudosterek na Słowacji, Robert P. Sobecki (red.), „Nowa Exota”, XV (4), Budzów, s. 13, ISSN 1214-8962.
  7. 1 2 3 4 BirdLife International, Pyrrhura pacifica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2020-09-07] (ang.).
  8. 1 2 3 4 BirdLife International, Pyrrhura chapmani, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2020-09-07] (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 Maroon-tailed conure (Pyrrhura melanura), [w:] Parrot Encyclopedia [online], World Parrot Trust [dostęp 2020-07-19] (ang.).
  10. ↑ Chocó Conure (Pyrrhura pacifica), [w:] Parrot Encyclopedia [online], World Parrot Trust [dostęp 2020-07-19] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.