Ruchl Fiszman
Data i miejsce urodzenia

1935
Filadelfia

Data śmierci

1984

Język

jidysz

Dziedzina sztuki

poezja

Nagrody

Nagroda im. Icyka Mangera

Ruchl Fiszman, także Rukhl Fishman (ur. 10 czerwca 1935 w Filadelfii, zm. 26 sierpnia 1984) – izraelska poetka tworząca w jidysz.

Życiorys

Urodziła się 10 czerwca 1935 roku w Filadelfii, w rodzinie działaczy żydowskich Soni i Aarona Fiszmanów. Jej bratem był socjolingwista Joshua A. Fishman. W latach 1941–1949 jeździła z bratem na świeckie żydowskie obozy do Boiberik, należała do młodzieżowej organizacji syjonistycznej Ha-Szomer Ha-Cair. W strukturach organizacji poznała przyszłego męża, matematyka i muzyka Theodora Holdheima. Wiersze zaczęła pisać młodo, pod okiem Malki Heifetz Tussman; wpływ mentorki widać w zamiłowaniu Fiszman do gier słownych i w rzadkim korzystaniu z rymu. W wieku 19 lat wyjechała z mężem do Izraela. Małżeństwo osiadło w kibucu Bet Alfa, gdzie Fiszman pracowała i pisała wiersze. Jej sąsiadką i przyjaciółką była Sara Szabes. Fiszman dołączyła do grupy Jung Isroel, której została najmłodszą członkinią i jedyną osobą spośród tego grona, która urodziła się w Stanach Zjednoczonych. Skupiała się na tworzeniu poezji opisującej bezpośrednie otoczenie, przyrodę, czy zwierzęta, unikając tematów popularnych wśród rówieśników. Jej debiutancki tomik Zun iber alc ukazał się w 1960 roku. W późniejszych wierszach opisywała postępującą, wyniszczającą chorobę. Jej dwa ostatnie zbiory wierszy ukazały się w wydaniach dwujęzycznych, w jidysz i po hebrajsku, choć Fiszman pisała jedynie w jidysz. W 1978 roku otrzymała nagrodę im. Icyka Mangera. Zmarła sześć lat później, 26 sierpnia 1984 roku.

Wiersz Fiszman „Moja dzika koza” został wykorzystany w tytule antologii Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz (2018) pod redakcją Karoliny Szymaniak, Joanny Lisek i Belli Szwarcman-Czarnoty.

Dzieła

  • Zun iber alc („Wszechogarniające słońce”), 1960
  • Derner nochn regn („Ciernie po deszczu”), 1966
  • Himl cwiszn grozn / Szamaim be-esew („Niebo między trawami”), 1968
  • Wilde cig / Iza peziza („Dzika koza”), 1976

Przypisy

  1. 1 2 Guide to the Rukhl Fishman Papers, 1940-1990 [online], Online Archive of California [dostęp 2022-03-29].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bella Szwarcman-Czarnota, Ruchl Fiszman, „Cwiszn”, 4, 2011, ISSN 2081-8343.
  3. ↑ Joshua Fishman, Yiddishist and Linguistics Pioneer, Dies at 88 [online], The Forward, 4 marca 2015 [dostęp 2023-09-11] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Rukhl Fishman, [w:] Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz, Karolina Szymaniak, Joanna Lisek, Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków: Wydawnictwo Austeria, 2018, s. 549–550, ISBN 978-83-7866-209-9.
  5. 1 2 3 4 5 I Want to Fall Like This [online], Wayne State University Press [dostęp 2022-01-30].
  6. ↑ Bella Szwarcman-Czarnota, Sore Szabes, „Cwiszn”, 4, 2011, s. 43, ISSN 2081-8343.
  7. ↑ Zofia Zaleska, Jestem kobietą. Rozmowa z Karoliną Szymaniak [online], Dwutygodnik, czerwiec 2019 [dostęp 2022-01-30] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.