Ruś (lit. Rusnės sala) – wyspa w delcie Niemna, w rejonie szyłokarczemskim, na Litwie. Znajduje się pomiędzy dwiema odnogami Niemna – Atmatą i Skirvytė – a Zalewem Kurońskim. Zajmuje powierzchnię ok. 45 km² i uznawana jest za największą na Litwie.
Geografia
Wiek wyspy szacuje się na ok. 1100 lat. Powstała w wyniku nagromadzenia się osadów z Niemna. Wysokość nad poziomem morza nie przekracza 1,5 m. Jeden punkt znajduje się na wysokości 0,27 m p.p.m. i stanowi najniższy punkt Litwy (wcześniejsze pomiary wykazały wysokość 1,3 m p.p.m.). Wyspa jest regularnie podmywana, głównie w czasie wiosennych roztopów. Powodzie i regularna działalność rzeczna powoduje zwiększanie się powierzchni wyspy poprzez nagromadzenie osadów. Wody powodziowe usuwane są za pomocą rozbudowanego systemu kanałów i polderów. Poldery i wały nadbrzeżne jednak nie zawsze są w stanie zapobiec powodzi, jak to miało miejsce w 1958 roku.
Przez wyspę przebiega kilka odnóg Niemna. Poza tym znajdują się tutaj dwa strumienie – Naikupė i Ulmas, które nie są odnogami Niemna. Obszar wyspy jest chroniony jako część Parku Regionalnego Delty Niemna.
Historia
Na wyspie powstała osada założona przez rybaków, która następnie znalazła się pod kontrolą zakonu kawalerów mieczowych. Jej położenie u ujścia Niemna do Bałtyku miało znaczenie strategiczne w trakcie walk o panowanie na Żmudzi. Pierwsze wzmianki o kościele w Rusi pochodzą z 1419 roku.
Głównymi zajęciami mieszkańców wyspy są żeglarstwo, kajakarstwo, turystyka i rybołówstwo. Najbardziej zaludnioną miejscowością na wyspie jest Ruś (1600 mieszkańców). Jedyny most łączący wyspę ze stałym lądem prowadzi właśnie do Rusi. Budowa pierwszego mostu została ukończona w 1914 roku, ale konstrukcja ta została zniszczona w czasie II wojny światowej. Obecny most powstał w 1974 roku.
Osady
- Ruś (Rusnė)
- Šyškrantė
- Pakalnė
- Uostadvaris
- Skirvytė
- Vorusnė
Galeria
- Most łączący wyspę z lądem
- Miejscowość Ruś
- Osada Šyškrantė
- Osada Uostadvaris
Przypisy
- ↑ The GEF Small Grants Programme. sgp.undp.org. [dostęp 2016-04-14].
- 1 2 3 Nemuno deltos regioninis parkas. www.nemunodelta.lt. [dostęp 2016-04-14].
- ↑ Aldona Damušytė: POST-GLACIAL GEOLOGICAL HISTORY OF THE LITHUANIAN COASTAL AREA. 2011.
- ↑ NZT data dostępu=2016-04-14. www.nzt.lt.
- ↑ Environment - OURCOAST - Themes. ec.europa.eu. [dostęp 2016-04-14].
- ↑ STUDY OF HISTORICAL FLOODS IN CENTRAL AND EASTERN EUROPE FROM AN INTEGRATED FLOOD MANAGEMENT VIEWPOINT LITHUANIA.
- ↑ Nemuno deltos regioninis parkas. www.nemunodelta.lt. [dostęp 2016-04-14]. (lit.).
- ↑ Nemuno deltos regioninis parkas. www.nemunodelta.lt. [dostęp 2016-04-14]. (lit.).