Rotunda św. Katarzyny (cz. Rotunda sv. Kateřiny) – romańska rotunda znajdująca się w czeskim mieście Znojmo. Powstała prawdopodobnie za sprawą księcia Brzetysława I, przed rokiem 1037, jako część zamku Przemyślidów. Z całej budowli, do czasów współczesnych, zachowała się jedynie rotunda.

Historia

Historia rotundy rozpoczyna się najprawdopodobniej jeszcze przed rokiem 1037, jako pełniąca funkcję kaplicy budowla, przy pałacu czeskiego księcia Brzetysława I, w Znojmie. Pałac stanowił najprawdopodobniej część fortyfikacji granicznej południowych Moraw. Początkowo świątynia była poświęcona Zwiastowaniu Najświętszej Marii Panny, co potwierdza napis łaciński odkryty podczas restauracji malowideł w 1949 r. W owym czasie rotunda była jedną z wielu tego typu budowli.

Znaczenia historycznego nabrała na początku wieku XII, kiedy to, ok. roku 1134, najprawdopodobniej z okazji ślubu księcia Konrada II Znojemskiego z Marią (córką żupana serbskiego – Urosza I Wukanowicza), rotunda została przebudowana. Zmieniono wtedy patronkę na św. Katarzynę, a wnętrze pokryto romańskimi freskami.

Architektura i malowidła

Najstarszą murowaną budowlą podzamcza pałacu Przemyślidów była właśnie centralnie umieszczona, na niedużym skalistym pagórku, rotunda św. Katarzyny. Składa się ona z cylindrycznej nawy i dostawionej od wschodu półkolistej apsydy, obu wzniesionych z łączonych zaprawą, nieobrobionych kamieni. Wnętrze rotundy pokrywają malowidła przedstawiające sceny z Biblii, życia Przemyślidów oraz wizerunki kilkudziesięciu postaci, ustawionych w kilku rzędach – poczet książąt czeskich i morawskich. Malowidłami pokryto całą powierzchnię ścian wewnętrznych rotundy w apsydzie i nawie, od podłogi do kopuły – układając freski w kilka równoległych pasów.

Przypisy