| porucznik sanitarny | |
| Data i miejsce urodzenia |
22 października 1898 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
między 20 a 22 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
5 Pułk Piechoty Legionów, |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa, |
| Późniejsza praca |
instruktor LOPP |
| Odznaczenia | |
Roman Emilian Marceli Peszkowski (ur. 22 października 1898 w Rzeszowie, zm. między 20 a 22 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik sanitarny Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Był synem Władysława i Marii z Mireckich. Absolwent gimnazjum w Rzeszowie. Uzyskał niepełne wykształcenie medyczne. Uczestnik I wojny światowej w szeregach armii austro-węgierskiej. W lipcu 1920 jako podchorąży sanitarny służył w Szpitalu Mokotowskim, został powołany do rezerwy Wojska Polskiego z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby i mianowany podporucznikiem sanitarnym. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 5 pułku piechoty Leg. Od 1921 w VII batalionie sanitarnym. W 1927 był w stopniu porucznika administracji, dział sanitarny ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 36 lokatą. W 1929 jako główny instruktor PCK organizował i przeprowadzał w całej Polsce kursy przeciwgazowe szkolące instruktorów i podinstruktorów drużyn ratowniczych. Reprezentował Zarząd Główny PCK na Walnych Zebraniach Członków PCK w poszczególnych oddziałach. Wygłaszał referaty dotyczące zadań i rozwoju PCK. Prowadził audycje w Polskim Radiu dotyczące organizacji przez PCK pomocy sanitarnej społeczeństwu na wypadek katastrof żywiołowych i wojennych oraz wojny chemicznej. Brał czynny i znaczący udział w I Kongresie Ratownictwa, na którym podniesiono konieczność utworzenia centralnego związku ratownictwa. W 1931 był nadal oficerem 7 batalionu sanitarnego. W kwietniu 1931 został wybrany do Komisji Rewizyjnej poznańskiego Oddziału LOPP. W 1933 należał do kadry zapasowej 9 Szpitala Okręgowego. W 1935 został zwolniony z zajmowanych stanowisk z równoczesnym pozostawieniem bez przynależności służbowej i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu, następnie został przeniesiony w stan spoczynku. W latach 1936–1939 w LOPP w Brześciu n. Bugiem jako instruktor. W marcu 1939 zmobilizowany do 9 Szpitala Okręgowego.
Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 został wzięty do niewoli. Według stanu z kwietnia 1940 był jeńcem obozu w Kozielsku. Między 19 a 21 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD – lista wywózkowa 035/2 poz 14, nr akt 259 z 16.04.1940. Został zamordowany między 20 a 22 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim. Nie został zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców.
Brat Romana Peszkowskiego – ppłk art. Edward Zygmunt Peszkowski – był także oficerem Wojska Polskiego i także został zamordowany w ramach zbrodni katyńskiej w Charkowie.
Upamiętnienie
- Edward i Roman Peszkowscy zostali upamiętnieni symbolicznymi inskrypcjami na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Pobitno w Rzeszowie.
- Minister obrony narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień kapitana. Awans zostały ogłoszone 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”
- Dąb Pamięci zasadzony przez Zespół Szkół Ekonomicznych przy ul. Hoffmanowej w Rzeszowie
Ordery i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931)
- Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s. 587.
- ↑ Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 188.
- 1 2 3 Kiński i inni, Katyń, Księga Cmentarna, 2000, s. 473.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.1, nr 27), Warszawa, 21 lipca 1920, s. 603.
- ↑ Serwis informacyjny UM Rzeszów - Z dawnego Rzeszowa - "Podkarpacka historia" [online], www.rzeszow.pl [dostęp 2019-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-05].
- ↑ Rocznik Oficerski, Warszawa 1923, s. 1165.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych korpusu sanitarnego, Warszawa: MSWojsk., 1927, s. 24.
- ↑ „Kurjer Poznański” (R.24, nr 16), 10 stycznia 1929, s. 6.
- ↑ „Dziennik Poznański” (R.71, nr 9), 11 stycznia 1929, s. 4.
- ↑ „Kurjer Poznański” (R.24, nr 121), 13 marca 1929, s. 6.
- ↑ „Kurjer Warszawski” (R.109, nr 72), 14 marca 1929, s. 4.
- ↑ „Kurjer Warszawski” (R.109, nr 124), 7 maja 1929, s. 8.
- ↑ „Kurjer Poznański” (R.25, nr 227), 17 maja 1930, s. 18.
- ↑ „Dziennik Poznański” (R.71, nr 214), 17 września 1929, s. 4.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.12, nr 5), Warszawa, 3 sierpnia 1931, s. 280.
- ↑ „Dziennik Poznański” (R.73, nr 90), 19 kwietnia 1931, s. 5.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.14, nr 10), 15 września 1933, s. 190.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.16, nr 10), Warszawa, 4 lipca 1935, s. 93.
- ↑ J. Tucholski, op cit, s. 680.
- ↑ Listy katyńskie w zasobie Archiwum Państwowego w Lublinie – Archiwum Państwowe w Lublinie [online] [dostęp 2019-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-07] (pol.).
- ↑ The Katyn Forest Massacre, Washington 1952, s. 131
- ↑ Edward Peszkowski. grobonet.erzeszow.pl. [dostęp 2023-05-06].
- ↑ Roman Peszkowski. grobonet.erzeszow.pl. [dostęp 2023-05-06].
- ↑ Beata Terczyńska, W Rzeszowie posadzono dąb pamięci zamorodowanego w Katyniu kapitana Peszkowskiego [online], Nowiny, 15 września 2009 [dostęp 2019-10-05] (pol.).
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 103 „za zasługi na polu obrony przeciwgazowej i administracji wojska”.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych Korpusu Sanitarnego., Warszawa 1930, s. 50.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-02-09].
- Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1923.
- Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1924.
- Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ISBN 978-5-78700-123-5.
- The Katyn Forest Massacre : hearings before the Select Committee to Conduct an Investigation of the Facts, Evidence and Circumstances of the Katyn Forest Massacre, Eighty-second Congress, first[-second] session, on investigation of the murder of thousands of Polish officers in the Katyn Forest near Smolensk, Russia, Washington 1952.