Rolf Hochhuth
Data i miejsce urodzenia

1 kwietnia 1931
Eschwege

Data i miejsce śmierci

13 maja 2020
Berlin

Narodowość

niemiecka

Dziedzina sztuki

literatura
dramat

Strona internetowa

Rolf Hochhuth (ur. 1 kwietnia 1931 w Eschwege, zm. 13 maja 2020 w Berlinie) – niemiecki dramaturg i powieściopisarz.

Życie i twórczość

Najbardziej znaną jego sztuką teatralną jest Namiestnik. Tragedia chrześcijańska wydana w 1963 r. Tytułowym namiestnikiem, poprzez kontekst, w którym umocowana jest treść dramatu, i inne występujące postacie, jest papież Pius XII. Poprowadzona przez autora narracja i dramaturgia jest wobec tego papieża negatywna i prowadząca do wniosku o co najmniej obojętności, jeśli nie o popieraniu nazistowskiego wyniszczania Żydów. Sztuka była chętnie wykorzystywana w PRL do antyreligijnej propagandy. Ale nie zawsze była przyjmowana entuzjastycznie. Znany warszawski krytyk teatralny, Jerzy Koenig po premierze Namiestnika w Teatrze Narodowym w kwietniu 1966 (reż. Kazimierz Dejmek) napisał, że nie jest to przykład ani literatury wielkiej ani teatru politycznego.

Według ujawnionych w 2007 r. przez rumuńskiego generała Securitate, Iona Mihaia Pacepę, informacji, dramaturg był inspirowany do napisania sztuki przez wieletniego pracownika radzieckich służb specjalnych, gen. Iwana Iwanowicza Agajanca, specjalizującego się m.in. w dezinformacji. W ramach operacji KGB pod nazwą Seat-12 miał on dostarczyć Hochhuthowi w 1963 r. materiały obciążające papieża, według Pacepy sfabrykowane przy pomocy Securitate. W wywiadzie telefonicznym przeprowadzonym przez „Dziennik” w lutym 2007 r. dramaturg uchylił się od odpowiedzi na pytanie, czy kontaktował się z Agajancem, i przerwał rozmowę. Johan Ickx twierdzi, że pomysł i sfinansowanie sztuki było dziełem sowieckich służb specjalnych. Inni historycy i badacze tematu nie zgadzają się z sugestiami Iona Pacepy. Dramat ten wystawiany na wielu scenach europejskich i amerykańskich spotkał się z szeroką dyskusją i szeregiem kontrowersji.

Inną głośna i kontrowersyjną sztuką Hochhutha byli Soldaten, w której sugeruje, że Winston Churchill był bezpośrednio zaangażowany w morderstwo generała Władysława Sikorskiego w wypadku samolotowym na Gibraltarze. W sztuce tej obciąża też Churchilla odpowiedzialnością za masowe naloty dywanowe na miasta niemieckie i śmierć tysięcy mieszkańców tych miast. Żołnierzy wystawiały m.in. sceny Berlina, Londynu i Toronto.

Rolf Hochhuth za swoją twórczość literacką nagrodzony był w 1980 Lessing-Preis (Hamburg), a w 1990 w Bazylei nagrodą Jacob-Burckhardt-Preis. Andrzej Wajda w 1983 r. sfilmował powieść Hochhutha Miłość w Niemczech.

Dzieła

  • 1963 Namiestnik (niem. Der Stellvertreter. Ein christliches Trauerspiel)
  • 1964 Die Berliner Antigone
  • 1967 Soldaten, Nekrolog auf Genf
  • 1970 Guerillas
  • 1971 Die Hebamme
  • 1971 Krieg und Klassenkrieg
  • 1974 Inselkomödie
  • 1974 Zwischenspiel in Baden-Baden
  • 1976 Tod eines Jägers
  • 1979 Juristen
  • 1980 Ärztinnen
  • 1982 Räuber-Rede: drei deutsche Vorwürfe: Schiller, Lessing, Geschwister Scholl
  • 1982 Spitzen des Eisbergs: Betrachtungen, Dialoge, Essays, Skizzen
  • 1983 Eine Liebe in Deutschland
  • 1984 Judith
  • 1985 Atlantik-Novelle: Erzählungen
  • 1987 Täter und Denker: Profile und Probleme von Cäsar bis Jünger
  • 1987 War hier Europa?: Reden, Gedichte, Essays
  • 1987 Alan Turing: Erzählung
  • 1988 Jede Zeit baut Pyramiden
  • 1989 Unbefleckte Empfängnis
  • 1990 Sommer 14
  • 1991 Menzel: Maler des Lichts
  • 1991 Panik im Mai
  • 1991 Von Syrakus aus gesehen, gedacht, erzählt
  • 1992 Tell gegen Hitler: historische Studien
  • 1993 Wessis in Weimar
  • 1994 Julia oder der Weg zur Macht
  • 1996 Und Brecht sah das Tragische nicht: Plädoyers, Polemiken, Profile
  • 1996 Effis Nacht
  • 1996 Wellen: Artgenossen, Zeitgenossen, Hausgenossen
  • 2000 Hitlers Dr. Faust
  • 2000 Das Recht auf Arbeit
  • 2001 Anekdoten und Balladen
  • 2001 Einsprüche!: zur Geschichte, Politik und Literatur
  • 2001 Die Geburt der Tragödie aus dem Krieg: Frankfurter Poetik-Vorlesungen
  • 2002 Gasherd und Klistiere oder Die Urgroßmutter der Diätköchin
  • 2003 Nachtmusik
  • 2004 McKinsey kommt
  • 2004 Nietzsches Spazierstock
  • 2005 Familienbande
  • 2005 Livia und Julia
  • 2006 Heil Hitler

Polskie przekłady

  • Lekarki, przekł. i słowo wstęp. M. Ganczar. Warszawa: ADiT 2016.
  • Namiestnik, przekł. D. Żmij-Zielińska, w: Jesienny wieczór i inne dramaty. Kraków, Warszawa: Dział Wydawnictw Instytutu Książki 2013.
  • Miłość w Niemczech, przekł. E. Wachowiak. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1984.

Przypisy

  1. ↑ Dramatiker Rolf Hochhuth ist tot, „Süddeutsche Zeitung”, 14.5.2020.
  2. ↑ Wspomnienia o J. Koenigu „Teatr”, 10 list. 2009.
  3. ↑ Wywiad Anny Widzyk z R. Hochhuthem, „Dziennik”, 3–4.02.2007, nr 29, s. 25.
  4. ↑ J. Ickx, Biuro papieża. Pius XII i Żydzi, Warszawa 2022, s. 13.
  5. ↑ Thomas Brechenmacher, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, Hochhuths Quellen. War der ‘Stellvertreter’ vom KGB inspiriert?, April 26, 2007.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.