| nr rej. 605/2 i 605/3 z 1 lipca 1965 | |
Zachodni pawilon rogatkowy przy placu Unii Lubelskiej 1 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość |
Warszawa |
| Adres |
pl. Unii Lubelskiej 1 i 2 |
| Styl architektoniczny |
klasycystyczny |
| Architekt | |
| Rozpoczęcie budowy |
1816 |
| Ukończenie budowy |
1818 |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
| 52°12′N 21°01′E/52,200000 21,016667 | |
Rogatki Mokotowskie, także rogatki mokotowskie – dwie rogatki (pawilony rogatkowe) znajdujące się przy placu Unii Lubelskiej 1 i 2 (dawnym rondzie Mokotowskim) w Warszawie, wzniesione w latach 1816–1818 w stylu klasycystycznym.
Opis
Pierwsze rogatki w Warszawie, Pradze i Golędzinowie powstały po 1770, tj. po tym jak obszar ten został otoczony wałem ziemnym znanym jako okopy Lubomirskiego. Budynki rogatek były lokalizowane przy wale, u wylotu najważniejszych dróg. Pod koniec XVIII wieku w obecnych granicach Warszawy funkcjonowało 10 rogatek: Belwederskie, Czerniakowskie, Mokotowskie, Jerozolimskie, Wolskie, Powązkowskie, Marymonckie, Grochowskie, Ząbkowskie i Golędzinowskie.
W latach 1816–1823 w Warszawie wzniesiono nowe pawilony rogatkowe zaprojektowane przez Jakuba Kubickiego. Powstało wtedy 18 pawilonów w stylu klasycystycznym. Architekt ustawił je parami i nadał każdemu zespołowi inny wygląd. W jednym pawilonie urzędował dozorca policji (będący przedstawicielem Urzędu Municypalnego), a w drugim poborca podatkowy, który przyjmował opłaty za wjazd do miasta. Do czasów współczesnych zachowały się rogatki Mokotowskie i Grochowskie.
Klasycystyczne pawilony przy obecnym placu Unii Lubelskiej powstały w latach 1816–1818. Zostały rozmieszczone symetrycznie na planie lekko wygiętego prostokąta z dwukolumnowymi doryckimi wgłębnymi portykami. Wygięcie dłuższych elewacji pozwoliło na ich dostosowanie do kształtu okrągłego placu.
W 1965 budynki zostały wpisane do rejestru zabytków.
W 2016 w rogatce wschodniej otwarto Muzeum Sue Ryder.
Przypisy
- 1 2 3 Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 30 września 2019 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 54. [dostęp 2019-07-05].
- 1 2 3 4 5 6 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 208.
- 1 2 3 4 5 6 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 732. ISBN 83-01-08836-2.
- 1 2 3 4 Mariusz Karpowicz (red.): Sztuka Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 221. ISBN 83-01-04060-2.
- ↑ Jerzy S. Majewski: Warszawa nieodbudowana. Królestwo Polskie w latach 1815–1840. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2009, s. 160–161. ISBN 978-83-61932-00-0.
- ↑ Muzeum Sue Ryder. [w:] Fundacja Sue Ryder [on-line]. fundacjasueryder.pl. [dostęp 2017-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-20)].