Rodion Jakowlewicz Malinowski (ukr. Родіон Якович Малиновський, ros. Родион Яковлевич Малиновский; ur. 11 listopada^?/23 listopada 1898 w Odessie, zm. 31 marca 1967 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1944), minister obrony ZSRR (1957–1967), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1958), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3., 4., 5., 6. i 7. kadencji.

Życiorys

W 1911 ukończył szkołę parafialną. W 1914 brał udział jako ochotnik w I wojnie światowej. W październiku 1915 roku został ranny i otrzymał pierwsze odznaczenie – Krzyż św. Jerzego IV klasy. W 1916 w ramach Rosyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego został wysłany do Francji, walczył na froncie zachodnim i tam został ranny, za co otrzymał kolejne odznaczenie, tym razem francuskie. Po powrocie do Rosji w 1919 wstąpił do Armii Czerwonej. Służąc w 27 Dywizji Strzeleckiej brał udział w wojnie domowej w Rosji walcząc przeciw białym, tzw. kołczakowcom. W 1926 wstąpił do partii komunistycznej.

W 1930 ukończył studia w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego. Po studiach był kolejno szefem Sztabu Pułku Kawalerii, oficerem Sztabu Północno-Kaukaskiego i Białoruskiego Okręgu Wojskowego oraz szefem Sztabu Korpusu Kawalerii. W latach 1937–1938 podczas wojny domowej w Hiszpanii w stopniu pułkownika był doradcą wojsk republikańskich. W latach 1939–1940 wykładał w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego. 4 lipca 1940 otrzymał awans na generała majora.

W czasie niemieckiego ataku na ZSRR Rodion Malinowski dowodził 48 Korpusem Strzeleckim, następnie był kolejno:

• od sierpnia 1941 dowódcą 6 Armii,
• od grudnia 1941 dowódcą Frontu Południowego,
• od lata 1942 zastępcą dowódcy Frontu Północnokaukaskiego i dowódcą Dońskiej Grupy Armijnej,
• później dowódcą 66 Armii,
• podczas bitwy stalingradzkiej – dowódcą 2 Gwardyjskiej Armii,
• od lutego 1943 ponownie dowódca Frontu Południowego,
• od kwietnia Frontu Południowo-Zachodniego, przemianowanego w październiku 1943 na 3 Front Ukraiński,
• od maja 1944 dowódcą 2 Frontu Ukraińskiego, z którym walczył w Rumunii, Austrii, na Węgrzech i Czechosłowacji,
• od lipca 1945 dowódcą Frontu Zabajkalskiego.

We wrześniu 1944 został mianowany marszałkiem Związku Radzieckiego. W latach 1947–1956 był głównodowodzącym wojskami Dalekiego Wschodu, następnie Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego. Od marca 1956 był I zastępcą ministra obrony ZSRR, od października 1957 aż do śmierci ministrem obrony ZSRR. Był – po Michaile Frunzem – drugim szefem Radzieckich Sił Zbrojnych, który zmarł podczas sprawowania urzędu. Jego prochy spoczęły pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.

Napisał książkę autobiograficzną Sołdaty Rossiji. Zajmował się też redagowaniem publikacji wojskowo-historycznych: Jassko-Kiszyniowskie Kanny, Budapeszt-Wiedeń-Praga i Finał. Pierwsza z nich została wydana w Polsce w 1967 pod tytułem Nowe Kanny.

Awanse

• gen. mjr 4 czerwca 1940;
• gen. por. 9 listopada 1941;
• gen. płk 12 lutego 1943;
• gen. armii 28 kwietnia 1943;
• marszałek Związku Radzieckiego 10 września 1944.

Ordery i odznaczenia

• Medal Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego – dwukrotnie (8 września 1945, 22 listopada 1958)
• Order „Zwycięstwo” (26 kwietnia 1945)
• Order Lenina – pięciokrotnie (1937, 1941, 1945, 1945, 1958)
• Order Czerwonego Sztandaru – trzykrotnie (1937, 1944, 1950)
• Order Suworowa I klasy – dwukrotnie (1943, 1944)
• Order Kutuzowa I klasy (1943)
• Medal „Za obronę Stalingradu”
• Medal „Za obronę Kaukazu”
• Medal „Za zdobycie Budapesztu”
• Medal „Za zdobycie Wiednia”
• Medal „Za wyzwolenie Pragi”
• Medal „Za zwycięstwo nad Japonią”
• Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
• Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
• Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej”
• Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty”
• Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR”
• Krzyż św. Jerzego 3. stopnia – dwukrotnie (Imperium Rosyjskie)
• Order Rozpromienionego Sztandaru I klasy (1946, Chiny)
• Medal Przyjaźni Chińsko-Radzieckiej (1956, Chiny)
• Order Lwa Białego I klasy (1945, Czechosłowacja)
• Czechosłowacki Wojskowy Order Lwa Białego „Za zwycięstwo” I klasy (1945, Czechosłowacja)
• Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 (1945, Czechosłowacja)
• Order Gwiazdy Indonezji II klasy (1963, Indonezja)
• Order Gwiazdy Waleczności (1962, Indonezja)
• Order Narodowego Bohatera Jugosławii (1964, Jugosławia)
• Order Partyzanckiej Gwiazdy I klasy (1956, Jugosławia)
• Order Flagi Narodowej I klasy (1948, Korea Północna)
• Medal „Za wyzwolenie Korei” (1946, Korea Północna)
• Medal „40-lecia wyzwolenia Korei” – pośmiertnie (1985, Korea Północna)
• Wielki Oficer Legii Honorowej (1945, Francja)
• Krzyż Wojenny 1914–1918 (1916, Francja)
• Krzyż Wojenny 1939–1945 (1945, Francja)
• Krzyż Niepodległości (1964, Meksyk)
• Order Suche Batora (1961, Mongolia)
• Order Czerwonego Sztandaru (1945, Mongolia)
• Medal „25 lat Mongolskiej Republiki Ludowej” (1946, Mongolia)
• Medal „Za zwycięstwo nad Japonią” (1946, Mongolia)
• Złoty Medal Braterstwa Broni (1966, NRD)
• Order Obrony Ojczyzny I klasy (1950, Rumunia)
• Medal „Za Wyzwolenie od faszyzmu” (1950, Rumunia)
• Wielka Komandorska Legia Zasługi (1946, Stany Zjednoczone)
• Order Zasługi Republiki Węgierskiej I klasy (1947, Węgry)
• Order Wolności (1946, Węgry)
• Order Zasługi Węgierskiej Republiki Ludowej I klasy – dwukrotnie (1950, 1965, Węgry)
• Odznaka honorowa "Za zasługi dla Gdańska" (1960)
• I inne

Przypisy

Bibliografia

• BolesławB. Potyrała BolesławB., HieronimH. Szczegóła HieronimH., Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Zielona Góra: Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, 1997, ISBN 83-86832-23-1, OCLC 835148265 .brak strony (książka)
• BolesławB. Potyrała BolesławB., WładysławW. Szlufik WładysławW., Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940–1991, Częstochowa: WSP, 2001, ISBN 83-7098-662-5, OCLC 831020923 .brak strony (książka)
• Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971
• Stanisław Reperowicz: W sztabach i na frontach. Wspomnienia marszałków i generałów radzieckich z okresu drugiej wojny światowej. Warszawa: 1975.
• Kazimierz Sobczak (red.): Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
• (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
• (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
• (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa
• (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 15, s. 286, Moskwa 1969-1978
• (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
• Родион Яковлевич Малиновский – Герои страны (ros.)
• Родион Яковлевич Малиновский – Проект ХРОНОС (ros.)
• Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego. b2386828.msk.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-04)]. (ros.).