Rezerwat Pineżański (ros. Государственный природный заповедник «Пинежский») – ścisły rezerwat przyrody (zapowiednik) w obwodzie archangielskim w Rosji. Znajduje się w rejonie pinieskim. Jego obszar wynosi 515,22 km², a strefa ochronna 305,45 km². Rezerwat został utworzony dekretem rządu Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z dnia 20 sierpnia 1974 roku. Dyrekcja rezerwatu znajduje się w miejscowości Pinega.

Opis

Rezerwat znajduje się na Płaskowyżu Biełomorsko-Kułoiskoje, w środkowym biegu rzeki Pinega, na jej prawym brzegu. Największą rzeką przepływająca przez rezerwat jest Sotka. Znajdują się tu bagniste doliny i wzgórza do wysokości 173 m n.p.m. Występuje bardzo duża liczba zjawisk krasowych. Do tej pory odkryto ponad 140 jaskiń. Znajdują się tu też 83 jeziora.

Klimat jest kontynentalny. Średnia roczna temperatura wynosi -0,2°С, średnia temperatura stycznia -14,7 ˚C, a lipca +14,3 ˚C.

Flora

87% terytorium rezerwatu zajmuje tajga, w której lasy świerkowe (świerk syberyjski) zajmują 73% powierzchni, a lasy sosnowe 16%. Pozostałą część zajmują lasy modrzewiowe i brzozowe. Rzadko występuje świerk pospolity. Bagna zajmują niewiele ponad 10% powierzchni rezerwatu.

Flora roślin naczyniowych rezerwatu obejmuje 505 gatunków. Z rzadkich roślin występuje tu m.in.: obuwik pospolity, calypso bulbosa, kukułka Traunsteinera, storczyk kukawka.

Fauna

Rezerwat zamieszkuje 5 gatunków płazów. Jest to: żaba trawna i żaba moczarowa, ropucha szara, kątoząb syberyjski, traszka zwyczajna. Jedynym przedstawicielem gadów jest jaszczurka żyworodna.

Awifauna na terenie rezerwatu reprezentowana jest przez 157 gatunków. Żyją tu m.in.: łabędź krzykliwy, głuszec zwyczajny, dzięcioł trójpalczasty, jastrząb zwyczajny, puszczyk mszarny, rybołów, sokół wędrowny, orzeł przedni i bielik.

W rezerwacie żyje 36 gatunków ssaków. Są to m.in.: piżmak amerykański, bóbr europejski, wilk szary, lis rudy, niedźwiedź brunatny, kuna leśna, gronostaj europejski, łasica pospolita, norka europejska, wydra europejska, ryś euroazjatycki.

Jaskinie

Na terenie rezerwatu znajduje się ponad 140 jaskiń, których całkowita długość przekracza 50 km. 19 z nich ma długość ponad 500 m. Są to w większości jaskinie w kształcie tuneli. Z reguły są one fragmentami wpływającymi do nich rzek i strumieni. Największą jaskinią do tej pory odkrytą jest system jaskiń Kumiczewka-Wizborowskaja (7,2 km długości), a także m.in. jaskinia Piechorowskij prował z dużą studnią z dwudziestometrowym wodospadem oraz jaskinia Jubilejnoj, gdzie znajduje się podziemny lodowiec oraz dwa duże wodospady.

Przypisy