Rehmannia elata | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
rehmania |
| Nazwa systematyczna | |
| Rehmannia Liboschitz ex F.E.L. Fischer et C.A. Meyer Index Sem. Hortus Petrop. 1: 36. Jan 1835 | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
R. sinensis (Buchoz) Liboschitz ex F.E.L. Fischer et C.A. Meyer | |
Rehmania (Rehmannia) – rodzaj roślin z rodziny zarazowatych. Obejmuje 6 lub 9 gatunków. Wszystkie gatunki są endemitami Chin, występującymi w centralnej i wschodniej części tego kraju. Rosną na skałach, urwiskach, także starych murach oraz w lasach. Niektóre gatunki, zwłaszcza rehmania uskrzydlona R. elata, uprawiane są jako rośliny ozdobne. R. glutinosa jest wykorzystywana we współczesnym ziołolecznictwie chińskim jako środek na potencję („naturalna viagra”).
Nazwa rodzajowa upamiętnia lekarza z Petersburga – Josepha Rehmanna (1799–1831).
Morfologia
- Pokrój
- Byliny kłączowe o wyprostowanych łodygach, pojedynczych lub rozgałęzionych u nasady, osiągających do 2 m wysokości. Pędy są zazwyczaj miękko owłosione.
- Liście
- Skrętoległe, ogonkowe, dolne skupione w rozetę przyziemną. Kształt blaszki liściowej zmienny, zwykle jest ona jednak owłosiona i głęboko ząbkowana lub nawet klapowana.
- Kwiaty
- Wyrastają pojedynczo w kątach liści lub tworzą grono w szczytowej części pędu, zawsze szypułkowe. Działki kielicha w liczbie pięciu (rzadko 7), krótkie, zrośnięte są w szeroką rurkę. Płatki korony czerwono-różowe, czerwono-brązowe lub żółte, często z ciemniejszym wzorem w gardzieli, od zewnątrz lepko owłosione. Zrośnięte są w spłaszczoną nieco od góry i dołu rurkę, na końcu z dwiema wargami. Dolna warga z trzema łatkami zwykle jest większa od górnej, dwułatkowej. Pręciki są cztery, dwusilne, rzadziej jest ich 5, ale wówczas jeden jest zredukowany. Zalążnia górna, dwukomorowa, rzadziej jednokomorowa, z licznymi zalążkami i pojedynczą, długą szyjką słupka zakończoną dwudzielnym lub dyskowato spłaszczonym znamieniem.
- Owoce
- Torebki otoczone trwałym kielichem, początkowo dwukomorowe, ale po dojrzeniu jednokomorowe. Zawierają liczne, drobne nasiona.
Systematyka
Jeden z problematycznych rodzajów do klasyfikacji w obrębie jasnotowców. Na podstawie budowy morfologicznej dawniej włączany do trędownikowatych Scrophulariaceae lub ostrojowatych Gesneriaceae. Wyodrębniany też w osobną rodzinę – Rehmanniaceae Reveal. Według Angiosperm Phylogeny Website i innych źródeł stanowi wraz z siostrzanym rodzajem Trianeophora grupę bazalną w randze plemienia Rehmannieae Rouy w obrębie zarazowatych Orobanchaceae.
- Wykaz gatunków
- Rehmannia chingii H.L. Li
- Rehmannia elata N.E. Br. ex Prain – rehmania uskrzydlona
- Rehmannia glutinosa (Gaertn.) DC.
- Rehmannia henryi N.E. Br.
- Rehmannia piasezkii Maxim.
- Rehmannia solanifolia Tsoong & T.L. Chin
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-02-09] (ang.).
- 1 2 Rehmannia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-02-09].
- 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 153. ISBN 978-83-925110-5-2.
- 1 2 Rehmannia. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-02-09].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Rehmannia Liboschitz. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-02-09].
- 1 2 3 4 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 990, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 264. ISBN 0-333-74890-5.