Reakcja Sandmeyera – reakcja chemiczna wykorzystywana do syntezy halogenków arylowych z arylowych soli diazoniowych. Nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy, szwajcarskiego chemika Traugotta Sandmeyera.

Przebieg reakcji:

Amina aromatyczna (lub heterocykliczna) reaguje z kwasem azotawym tworząc sól arenodiazoniową (arylową sól diazoniową). Utworzona sól reaguje z odpowiednim halogenkiem miedzi(I) (CuX), tworząc halogenek arylowy. Wydajności reakcji Sandmeyera zawierają się w granicach 60–80%.

Najbardziej prawdopodobny mechanizm reakcji Sandmeyera związany jest z powstawaniem wolnych rodników arylowych Ar•. W pierwszym etapie jon miedzi(I) przyłącza się do kationu diazoniowego:

ArN₂⁺ + Cu⁺ → ArN₂Cu²⁺

Następnie z tak powstałego jonu uwalnia się cząsteczka azotu, miedź(I) utlenia się do miedzi(II) i powstaje wolny rodnik arylowy:

ArN₂Cu²⁺ → Ar• + N₂↑ + Cu²⁺

Wolny rodnik Ar• reaguje z obecnymi w roztworze jonami halogenkowymi (lub pseudohalogenkowymi):

Ar• + X^- → ArX + e^-

Uwolniony elektron natychmiast redukuje miedź(II) z powrotem do miedzi(I):

Cu²⁺ + e^- → Cu⁺

Przypisy