| nr rej. 329/Wlkp/A z 8.11.1965 | |
Elewacja północno-wschodnia (2012) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
Rynek 1 |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt |
Leopold Ostritz |
| Inwestor |
Katarzyna z Opalińskich Sapieżyna |
| Kondygnacje |
2 |
| Rozpoczęcie budowy |
1753 |
| Ukończenie budowy |
1756 |
| Ważniejsze przebudowy |
1853 1967 |
| Pierwszy właściciel |
Władze miasta Rawicza |
| Obecny właściciel |
Muzeum Ziemi Rawickiej |
Położenie na mapie Rawicza | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego | |
Położenie na mapie powiatu rawickiego | |
Położenie na mapie gminy Rawicz | |
| 51°36′32″N 16°51′28″E/51,608889 16,857778 | |
Ratusz w Rawiczu – budynek ratusza z lat 1753–1756, znajdujący się w Rawiczu, pośrodku rynku.
Historia
Pierwszy ratusz w Rawiczu, drewniany, wybudowano po nadaniu ówczesnej wsi praw miejskich, ale spłonął podczas potopu szwedzkiego. Fundamenty pod nowy ratusz położono w 1683, ale dalszych prac nie podejmowano aż do 1753. Wówczas Katarzyna z Opalińskich Sapieha zaangażowała architekta Leopolda Ostritza z Trzebnicy do zaprojektowania i wybudowania ratusza. Rok 1753 został uwieczniony na jednej z belek sklepienia. Rok później umieszczono w wieży złotą gałkę z dokumentami i monetami z epoki, odkrytą pod koniec XIX wieku.
W 1783 na ratuszu dzięki burmistrzowi Krystianowi Styeglerowi zainstalowano pierwszy w Polsce piorunochron. Jednak w obecnych granicach Polski pierwszy piorunochron został zainstalowany w Żaganiu w 1769 na wieży kościoła parafialnego przez opata Johanna Ignatza Felbigera.
Początkowo oprócz siedziby magistratu w budynku ratusza znajdowała się również komora celna, posterunek straży, areszt i waga miejska, a dookoła powstały jatki i sklepy, które przetrwały do czasu zaborów.
Władze miasta urzędowały w ratuszu do lat 70. XX wieku. Podczas remontu w 1967 ponownie znaleziono zawartość pamiątkowej kuli, którą przeniesiono do muzeum i w jej miejsce wstawiono współczesne pamiątki. W 1974 w budynku urządzono siedzibę Muzeum Ziemi Rawickiej. Na piętrze znajduje się Urząd Stanu Cywilnego.
Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa wielkopolskiego od 8 listopada 1965.
Ratusz
Budynek został wybudowany w stylu barokowym, na planie prostokąta. Remonty w 1853 i 1967 nie wprowadziły większych zmian. Elewacja liczy 9 osi. Wizualnie jest podzielona sięgającymi dachu pilastrami. Budynek jest pokryty dachem mansardowym z lukarnami rozświetlającymi poddasze. Ze środka kalenicy wyłania się mała czworoboczna wieżyczka z zegarem i nakryta blaszanym hełmem. Fundatorka budynku, Katarzyna z Opalińskich Sapieżanka umieściła swój herb w kartuszu portalu wejściowego po zachodniej stronie budynku. Wschodnią fasadę zdobi rokokowy kartusz z herbem miasta. W kilku salach zachowały się sklepienia kolebkowe z lunetami.
W budynku znajduje się ekspozycja Muzeum Ziemi Rawickiej. Wystawiane są m.in. portrety właścicieli miasta pędzla miejscowego malarza, Gottloba Siegemunda Knoefvela, malowane w latach 1762–1780.
Pod ratuszem rozpoczęły się wydarzenia krwawego piątku – rozruchów głodowych z 1921 roku. Wydarzenie i jego ofiary upamiętnia tablica na południowej ścianie budynku.
Przypisy
- 1 2 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 203. [dostęp 2016-11-12].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Bogdan Zgodziński: Województwo leszczyńskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1981, s. 113-114.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Roman Pawlak: Polska – Zabytkowe ratusze. Warszawa: Sport i Turystyka, Muza SA, 2003, s. 307-309. ISBN 83-7200-991-0.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Kazimierz Szalewski: Leszno i okolice. Sport i Turystyka, 1981, s. 116-118. ISBN 83-217-2348-9.
- 1 2 Ratusz w Rawiczu, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 568.
- ↑ Żagań – poaugustiański zespół klasztorny. Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2013-04-18. [dostęp 2016-12-02]. (pol.).
- ↑ Żagań – Zespół Kasztorny Poaugustiański. Lubuski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2016-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-02)]. (pol.).