Radioastronomia – dział astronomii obserwacyjnej, zajmujący się badaniem za pomocą radioteleskopów promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal radiowych emitowanego przez obiekty kosmiczne.
Zakres widma elektromagnetycznego będący obszarem zainteresowania radioastronomii rozciąga się od promieniowania mikrofalowego aż do ultradługich fal radiowych. Zakres ten odpowiada długości fal od poniżej 1 mm do setek metrów, od strony fal krótkich sąsiaduje on z zakresem fal podczerwonych.
Źródłami promieniowania radiowego są w pewnym stopniu niemal wszystkie obiekty astronomiczne. Najważniejsze kategorie radioźródeł to:
- rentgenowskie układy podwójne (szczególnie mikrokwazary)
- gaz międzygwiazdowy
- gwiazdy neutronowe (pulsary)
- pozostałości po wybuchach supernowych
- kosmiczne masery
- galaktyki (szczególnie galaktyki aktywne, w tym radiogalaktyki, kwazary i blazary)
- tło kosmiczne
Obserwatoria radioastronomiczne
Ważniejsze obserwatoria radioastronomiczne na świecie i w Polsce:
Historia
Początki radioastronomii to rok 1931, kiedy to inżynier laboratoriów Bella, Karl Jansky, pierwszy raz zaobserwował promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwościach radiowych dochodzące spoza Ziemi.
Rozwój techniki mikrofalowej, jaki nastąpił w czasie i po II wojnie światowej, pozwolił na znaczny rozwój tej dziedziny nauki i dokonanie licznych odkryć w drugiej połowie XX w.
Radioastronomowie
Częstotliwości
Ważniejsze częstotliwości używane w badaniach radioastronomicznych:
- 20,7 MHz – w tym pasmie częstotliwości dokonał pierwszych odkryć Karl Jansky
- 127 MHz – częstotliwość wykorzystywana do badań Słońca
- 406 MHz
- 1420 MHz, fala o długości 21 cm – promieniowanie elektromagnetyczne linii wodoru
- 5 GHz
- 8,4 GHz pasmo częstotliwości do łączności z sondami kosmicznymi
- 10 GHz
- 22 GHz
- 43 GHz
- 86 GHz
- 147 GHz – 2 mm
- 150 GHz
- 220 GHz
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Radioastronomia, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-07-23].
Bibliografia
- Kazimierz Borkowski. Radioastronomia. „Radioamator i Krótkofalowiec Polski”. 24, s. 230–233, 1974.
Linki zewnętrzne
- Radioastronomia, kanał Astronarium na YouTube, 28 maja 2015 [dostęp 2023-10-05].