Rada Dowództwa Rewolucji – naczelny organ władzy wykonawczej i ustawodawczej w Iraku w latach 1968-2003, od objęcia władzy przez partię Baas drogą zamachu stanu do obalenia rządów Saddama Husajna po interwencji amerykańskiej.

Historia

Rada Dowództwa Rewolucji w Iraku została utworzona 18 lipca 1968, dzień po przeprowadzeniu przez iracką partię Baas udanego zamachu stanu. Od początku była najwyższym organem władzy zarówno wykonawczej, jak i ustawodawczej w Iraku pod rządami baasistów. W pierwszym składzie Rady znalazło się trzech czołowych działaczy partii Baas (Ahmad Hasan al-Bakr, Salih Mahdi Ammasz oraz Hardan at-Tikriti), dwóch działaczy niezwiązanych z nią bliżej, ale gotowych podporządkować się polityce pierwszej grupy (Hammad Szihab, Sadun Ghajdan) oraz dwóch bezpartyjnych wojskowych (Abd ar-Razzak an-Najif, Ibrahim Abd ar-Rahman ad-Da'ud). Już 30 lipca baasiści zmusili jednak dwóch ostatnich do opuszczenia Iraku. Niezależnie od Rady po zamachu stanu utworzony został rząd z Ahmadem Hasanem al-Bakrem na czele, jednak faktycznie kluczowe kwestie rozstrzygane były na forum Rady. Jej status najwyższej władzy ustawodawczej i wykonawczej potwierdziła przyjęta we wrześniu 1968 tymczasowa konstytucja iracka, w której zapisano, że Rada odpowiada za swoje działania jedynie przed iracką partią Baas, i ta podległość była jednak w praktyce iluzoryczna. Przy Radzie działało Biuro Bezpieczeństwa, odpowiedzialne przed prezydentem, zajmujące się inwigilacją opozycji politycznej i religijnej.

W pierwszych latach po zamachu stanu z lipca 1968 najbardziej wpływowym politykiem w Radzie był al-Bakr, jednak jego władza nie była nieograniczona. Marion Farouk-Sluglett i Peter Sluglett określają faktyczny ustrój ówczesnego Iraku jako kolektywną dyktaturę. W irackiej propagandzie podkreślano, że decyzje w państwie były podejmowane kolektywnie. Początkowo w składzie Rady dominowali wojskowi, jednak już w 1969 włączono do niej grupę zawodowych działaczy partii Baas wywodzących się z tzw. sunnickiego trójkąta. We wrześniu najpotężniejszą postacią w Radzie był już Saddam Husajn, który zdołał doprowadzić do usunięcia z niej najpoważniejszych konkurentów (Saliha Mahdiego Ammasza i Hardana at-Tikritiego) lub zmarginalizować ich. Ahmad Hasan al-Bakr ostatecznie stracił dawną pozycję w 1977, gdy zrzekł się stanowiska ministra obrony. W tym samym roku do Rady dokooptowano grupę nowych działaczy, których wcześniej włączono także do Przywództwa Regionalnego irackiej partii Baas. Dwa lata później Saddam Husajn przeprowadził czystkę w Radzie, ogłaszając, że pięciu jej członków, w tym tacy, którzy przez wiele lat byli jego współpracownikami, planowało zamach na jego życie. Pokazowemu procesowi nad politykami przewodniczył członek Rady, Na'im Haddad, a ich wymuszone zeznania emitowano w telewizji.

Rada Dowództwa Rewolucji straciła na faktycznym znaczeniu po skonsolidowaniu dyktatorskiej władzy przez Saddama Husajna.

Radę Dowództwa Rewolucji zlikwidowano w ramach polityki debasyfikacji po tym, gdy rządy Saddama Husajna zostały obalone przez interwencję Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników.

Skład Rady

Członkowie Rady Dowództwa Rewolucji
Nazwisko Data włączenia Data wykluczenia
Ahmad Hasan al-Bakr 18 lipca 1968 Zrezygnował z członkostwa w Radzie w 1979.
Salih Mahdi Ammasz 18 lipca 1968 wrzesień 1971
Hardan at-Tikriti 18 lipca 1968 październik 1970
Abd ar-Razzak an-Najif 18 lipca 1968 30 lipca 1968
Ibrahim Abd ar-Rahman ad-Da'ud 18 lipca 1968 30 lipca 1968
Hammad Szihab 18 lipca 1968 Pozostawał w radzie do śmierci podczas zamachu stanu Nazima Kazzara w 1973.
Sadun Ghajdan 18 lipca 1968 czerwiec 1982
Saddam Husajn listopad 1969 Pozostawał w radzie do obalenia jego dyktatorskich rządów w 2003.
Abd Allah Sallum as-Samarra'i listopad 1969 1970
Abd al-Chalik as-Samarra'i listopad 1969 lipiec 1973
Szafik al-Kamali listopad 1969 1970 lub 1973
Abd al-Karim asz-Szajchli listopad 1969 wrzesień 1971
Murtada al-Hadisi listopad 1969 czerwiec 1974
Taha Jasin Ramadan listopad 1969 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Salah Umar al-Ali listopad 1969 1973
Izzat Mustafa listopad 1969 marzec 1977
Izzat Ibrahim ad-Duri listopad 1969 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Burhan ad-Din Mustafa wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Na’im Haddad wrzesień 1977 1986
Tajjih Abd al-Karim wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Tahir Taufik al-Ani wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Abd al-Fattah Ibrahim al-Jasin wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Hasan al-Amiri wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Dżafar Kasim Hammudi wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Tarik Aziz wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Abd Allah Fadil Abbas wrzesień 1977 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Adnan Chajr Allah wrzesień 1977 Pozostawał w radzie do śmierci w katastrofie helikoptera 4 maja 1989
Sadun Szakir wrzesień 1977 Odszedł na emeryturę w 1990
Muhji Abd al-Husajn al-Maszhadi wrzesień 1977 Skazany na śmierć i stracony na przełomie lipca i sierpnia 1979
Adnan al-Hamdani wrzesień 1977
Muhammad Ajisz wrzesień 1977
Muhammad Mahdżub wrzesień 1977
Ghanim Abd al-Dżalil wrzesień 1977
Tarik Hammad al-Abd Allah lipiec 1979 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003
Taha Muhji ad-Din Maruf czerwiec 1982
Ali Hasan al-Madżid wrzesień 1991
Muhammad Hamza az-Zubajdi wrzesień 1991 2001
Mizban Chidr Hadi wrzesień 1991 Członek Rady do jej rozwiązania w 2003.
Latif Nusajjif Dżasim luty 1994
Muhammad Zimam Abd ar-Razzak luty 1994
Abd al-Baki Abd al-Karim as-Sadun luty 1994
Samir Abd al-Aziz an-Nadżm luty 1994
Adil Abd Allah luty 1994
Aziz Salih an-Numan luty 1994
Kusajj Husajn maj 2001
Jahja Abd Allah al-Abudi maj 2001
Uklah Abu Sakr maj 2001
Raszid Ta'an Kazim maj 2001
Fadil Mahmud Gharib maj 2001
Muhsin Chadr al-Chafadżi maj 2001
Huda Salih Mahdi Ammasz maj 2001 Członkini Rady do jej rozwiązania w 2003.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 114-116.
  2. ↑ M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 121.
  3. 1 2 3 4 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 136.
  4. 1 2 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 120.
  5. 1 2 3 4 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 135.
  6. ↑ M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 207,
  7. 1 2 3 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 208.
  8. 1 2 3 4 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 209.
  9. ↑ M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 305.
  10. ↑ T. Dodge: Iraq: from war to a new authoritarianism. London & New York: The International Institute for Strategic Studies, 2012, s. 62. ISBN 978-0-415-83485-8. OCLC 824827947. (ang.).
  11. ↑ M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 210.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 729.
  13. 1 2 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 163.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 211.
  15. ↑ Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 237.
  16. ↑ M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 273-274.
  17. 1 2 Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 731.
  18. 1 2 3 4 Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 730.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 732.

Bibliografia

  • Dawisha A.: Iraq. A Political History. Princeton: Princeton University Press, 2013. ISBN 978-0-691-15793-1.
  • Farouk-Sluglett M., Sluglett P.: Iraq Since 1958. From Revolution to Dictatorship. London & New York: I. B. Tauris, 2003. ISBN 1-86064-622-0.
  • Edmund Ghareeb, Historical Dictionary of Iraq, Beth Dougherty, Lanham, Md.: Scarecrow Press, 2004, ISBN 978-0-8108-6568-6, OCLC 176876157.
  • Tripp Ch.: Historia Iraku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2009. ISBN 978-83-05-13567-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.