Qazim Koculi

Qazim Koculi (lata 30. XX w.)
Data i miejsce urodzenia

14 kwietnia 1883
Koculi

Data i miejsce śmierci

2 stycznia 1943
Wlora

Premier Albanii
Okres

od 6 grudnia 1921
do 6 grudnia 1921

Poprzednik

Pandeli Evangjeli

Następca

Hasan Prishtina

Sołtys Brataja
Okres

od ?
do 1917

Minister robót publicznych Albanii
Okres

od 16 czerwca 1924
do 24 grudnia 1924

Qazim Koculi (ur. 14 kwietnia 1883 w Koculi jako Qazim Muhammed, zm. 2 stycznia 1943 we Wlorze) – osmański, następnie albański wojskowy. Premier Albanii w 1921 roku oraz minister robót publicznych kraju w 1924 roku.

Życiorys

Studiował w osmańskiej akademii wojskowej Kara Harp Okulu, którą ukończył w stopniu podporucznika (teğmen). Służył w osmańskiej marynarce wojennej, gdzie został awansowany do stopnia porucznika (üsteğmen).

W 1911 walczył w bitwie morskiej pod Prewezą; odmówił wykonania rozkazu poddania się włoskiej flocie, walczył z nią używając jednego z torpedowców. Za niewykonanie tego rozkazu, wydano za nim nakaz aresztowania; Koculi schronił się w Argentynie, gdzie mieszkał do 1912 roku.

Podczas I wojny światowej pełnił funkcję sołtysa wsi Brataj do 1917 roku, następnie w latach 1918–1919 był zastępcą prefekta Tepeleny.

W styczniu 1920 roku uczestniczył w kongresie w Lushnji jako delegat Wlory.

Był dowódcą wojsk albańskich w bitwie o Wlorę, zwycięskiej dla Albańczyków. 3 września 1920 dowodzone przez niego oddziały przejęły miasto z rąk włoskich. Pełnił następnie funkcję prefekta Wlory od 29 maja 1920 do 1921 roku.

5 kwietnia 1921 roku wybrano Koculiego na deputowanego do albańskiego parlamentu, gdzie należał do konserwatywnej Partii Ludowej (Partia Popullore).

6 grudnia 1921 roku został mianowany premierem Albanii; Koculi zrzekł się tej funkcji już tego samego dnia; funkcję premiera Albanii właściwie pełnił przez 12 godzin, został uznany za najkrócej urzędującego premiera w historii tego kraju.

Od 16 czerwca do 24 grudnia 1924 był ministrem robót publicznych Albanii w rządzie Fana Noliego; po jego obaleniu Koculi był przeciwnikiem władzy Ahmeda Zogu. Jako minister, we wrześniu 1924 powołał komisję do przygotowania ustawy o reformie rolnej, jednak plan się nie powiódł. Ze względu na dojście Ahmeda Zogu do władzy, Koculi opuścił Albanię. Na emigracji spędził kilkanaście lat w państwach Europy Zachodniej, gdzie kierował albańskimi antyzogistycznymi organizacjami na emigracji, między innymi w roku 1925 w Wiedniu należał do założycieli Komitetu Narodowo-Rewolucyjnego KONARE.

Podczas włoskiej okupacji Albanii wstąpił do Albańskiej Partii Faszystowskiej. Zlecono mu organizowanie nieregularnych sił w okolicach Wlory w celu rozbicia albańskich partyzantów. Mustafa Kruja, ówczesny szef rządu Albanii, prawdopodobnie potajemnie zlecał Koculiemu tworzenie ruchu oporu.

Okoliczności śmierci Koculiego nie są do końca jasne; możliwe, że został zabity przez Hasana Alię na rozkaz Włochów. Według innej wersji został zabity przez komunistycznych partyzantów na obrzeżach Wlory po jej zdobyciu; prawdopodobnie Koculi został zabity za zdradę stanu. Według władz komunistycznych wpływ na zabójstwo Koculiego mogły mieć również władze włoskie, które nie darzyły go zaufaniem, nawet po inwazji na Albanię w 1939 roku. Na rozkaz gubernatora Protektoratu Albanii Francesco Jacomoniego, wydano nakaz ukarania osób zaangażowanych w zabójstwo Koculiego; premier Albanii Mustafa Kruja podał swój rząd do dymisji dnia 13 stycznia 1943.

Został pochowany dwa dni później, 4 stycznia 1943 w swojej rodzinnej wiosce Koculi, jego grób znajduje się tu do dziś.

Życie prywatne

Był synem Muhameta Koçiu i Qamo Hysni Koculi.

Qazim Koculi był w związku małżeńskim z Refije Aliu Koculi, z którą miał syna Kujtima i córkę Nurije.

Przypisy

  1. 1 2 Agaj 1962 ↓, s. 179.
  2. 1 2 3 4 5 Elsie 2013 ↓, s. 240.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Qafoku 2017 ↓, s. 72.
  4. ↑ Vlora 2008 ↓, s. 470.
  5. 1 2 3 4 Dervishi 2012 ↓, s. 153.
  6. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 145.
  7. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 146, 149–150, 181, 234.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 Elsie 2013 ↓, s. 241.
  9. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 181.
  10. ↑ Fischer 2012 ↓, s. 31–32.
  11. ↑ Elsie 2013 ↓, s. 134, 241.
  12. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 64, 68, 70, 72–73.
  13. ↑ Qeveritë Shqiptare. shtetiweb.org. (alb.).
  14. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 72–73.
  15. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 224, 225.
  16. ↑ Austin 2012 ↓, s. 56.
  17. ↑ Dervishi 2012 ↓, s. 18.
  18. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 74.
  19. ↑ Austin 2012 ↓, s. 62.
  20. ↑ Prifti 2002 ↓, s. 277.
  21. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 241, 412.
  22. 1 2 Qafoku 2017 ↓, s. 75.
  23. 1 2 Pearson 2005 ↓, s. 234.
  24. ↑ Pearson 2005 ↓, s. 7.
  25. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 76, 79.
  26. ↑ Pearson 2004 ↓, s. 225, 233–234.
  27. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 76–77.
  28. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 76.
  29. ↑ Pearson 2005 ↓, s. 233–234.
  30. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 77.
  31. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 76–78.
  32. ↑ Qafoku 2017 ↓, s. 79.

Bibliografia

  • Ago Agaj, Lufta e Vlorës: tregim i njëj pjesëmarrësi, 1962.
  • Kristaq Prifti, Historia e popullit shqiptar në katër vëllime: Periudha e pavarësisë: 28 nëntor 1912-7 prill 1939, 2002, ISBN 978-99943-1-269-6.
  • Owen Pearson, Albania and King Zog. Independence, Republic and Monarchy 1908–1939, 2004, ISBN 1-84511-013-7.
  • Owen Pearson, Albania in occupation and war: From fascism to communism, 2005, ISBN 1-84511-014-5.
  • Eqrem Vlora, Kujtime: 1885-1925, 2008, ISBN 99927-780-6-7.
  • Robert Austin, Founding a Balkan state: Albania’s experiment with democracy, 1920–1925, 2012, ISBN 978-1-4426-4435-9.
  • Kastriot Dervishi, Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet, 2012, ISBN 978-99943-56-22-5.
  • Bernd Jurgen Fischer, King Zog and the struggle for stability in Albania, 2012, ISBN 978-9928-4125-2-2.
  • Robert Elsie, A Biographical Dictionary of Albanian History, 2013, ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Roland Qafoku, Historia e 33 kryeministrave të Shqipërisë nga Ismail Qemali te Edi Rama, 2017, ISBN 978-9928-226-63-1.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.