Pyrozja

Pyrrosia lancoelata
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

telomowe

Gromada

naczyniowe

Klasa

paprocie

Podklasa

paprotkowe

Rząd

paprotkowce

Rodzina

paprotkowate

Rodzaj

pyrozja

Nazwa systematyczna
Pyrrosia Mirbel in Lamarck et Mirbel
Hist. Nat. Vég. 3: 471; 5: 91. 1802
Typ nomenklatoryczny

P. chinensis Mirbel

Synonimy
  • Apalophlebia C. Presl
  • Drymoglossum C. Presl
  • Neoniphopsis T. Nakai
  • Niphobolus Kaulfuss
  • Oetosis Necker ex Kuntze
  • Polycampium C. Presl
  • Saxiglossum Ching.

Pyrozja (Pyrrosia) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Zalicza się do niego ok. 60 gatunków występujących głównie w Azji Południowo-Wschodniej. Na północy zasięg rodzaju obejmuje środkowe Chiny i Japonię. Na wschodzie zasięg sięga po wyspę Henderson na Pacyfiku i Nową Zelandię (jeden gatunek). Na zachodzie – w Afryce i na Madagaskarze rośnie 5 gatunków. Niektóre gatunki (zwłaszcza P. lingua i P. shrareri) stosowane są w ludowej medycynie azjatyckiej jako lecznicze (przy chorobach układu oddechowego i moczowego). Liczne gatunki uprawiane są ze względu na oryginalny pokrój.

Morfologia

Pokrój
Niewielkie lub średnich rozmiarów paprocie epifityczne i epilityczne. Kłącze rozmaicie wykształcone – bardzo długie lub krótkie, grube lub cienkie, pokryte łuskami. Wzdłuż kłącza wyrastają gęsto lub w luźnych odstępach pojedyncze liście.
Liście
Jednakowe na całej roślinie (niezróżnicowane) lub dimorficzne – ze zmodyfikowanymi liśćmi płodnymi. Zwykle liście pojedyncze, niepodzielone, rzadko klapowane (oszczepowate), podzielone dłoniasto lub stopowato. Ogonek liściowy sztywny, osiągający często ponad połowę długości blaszki liściowej. Blaszka ma kształt najczęściej eliptyczny lub zaokrąglony, często jest mięsista, pokryta jest gwieździstymi włoskami. Centralna wiązka przewodząca jest bardzo wyraźna, boczne są słabo widoczne. U niektórych gatunków na górnej powierzchni liści występują hydatody.
Zarodnie
Siedzące lub na szypułkach zebrane są w kupki pozbawione zawijki, tworzące pojedynczy rząd lub kilka rzędów po obu stronach wiązki centralnej liścia. Kupki są okrągłe, ale u niektórych gatunków skupiają się w podługowate lub równowąskie pasma. Zarodniki są eliptyczne, z rozmaicie rzeźbioną powierzchnią.

Systematyka

Rodzaj Pyrrosia należy do podrodziny Platycerioideae w obrębie rodziny paprotkowatych (Polypodiaceae). Stanowi w obrębie podrodziny grupę siostrzaną dla rodzaju płaskla Platycerium.

Wykaz gatunków (tylko nazwy zaakceptowane według The Plant List)
  • Pyrrosia abbreviata (Zoll. & Moritzi) Hovenkamp
  • Pyrrosia adnascens (Sw.) Ching
  • Pyrrosia africana Ballard
  • Pyrrosia angustata (Sw.) Ching
  • Pyrrosia angustissima (Giesenh. ex Diels) Tagawa & K. Iwats.
  • Pyrrosia assimilis (Baker) Ching
  • Pyrrosia asterosora (Baker) Hovenkamp
  • Pyrrosia blepharolepis (C. Chr.) Ching
  • Pyrrosia bonii (Christ ex Giesenh.) Ching
  • Pyrrosia boothii (Hook.) Ching
  • Pyrrosia borneensis (Copel.) K.H. Shing
  • Pyrrosia brassii (Copel.) Pic. Serm.
  • Pyrrosia calvata (Baker) Ching
  • Pyrrosia caudifrons Ching, Boufford & K.H. Shing
  • Pyrrosia christii (Giesenh.) Ching
  • Pyrrosia confluens (R. Br.) Ching – pyrozja złączona
  • Pyrrosia costata Tagawa & K. Iwats.
  • Pyrrosia dispar (Christ) K.H. Shing
  • Pyrrosia distichocarpa (Mett.) K.H. Shing
  • Pyrrosia drakeana (Franch.) Ching
  • Pyrrosia eberhardtii (Christ) Ching
  • Pyrrosia eleagnifolia (Bory) Hovenkamp
  • Pyrrosia fengiana Ching
  • Pyrrosia flocculosa (D. Don) Ching
  • Pyrrosia foveolata (Alston) C.V. Morton
  • Pyrrosia fuohaiensis Ching & K.H. Shing
  • Pyrrosia gardneri (Mett.) Sledge
  • Pyrrosia gralla (Giesenh.) Ching
  • Pyrrosia hastata (Thunb.) Ching
  • Pyrrosia heterophylla (L.) M.G. Price
  • Pyrrosia intermedia (Goy) K.H. Shing
  • Pyrrosia laevis (J. Sm. ex Bedd.) Ching
  • Pyrrosia lanceolata (L.) Farw.
  • Pyrrosia liebuschii (Hieron.) Schelpe
  • Pyrrosia linearifolia (Hook.) Ching
  • Pyrrosia lingua (Thunb.) Farw. – pyrozja językowata
  • Pyrrosia longifolia (Burm. f.) C.V. Morton
  • Pyrrosia macrocarpa (Copel.) K.H. Shing
  • Pyrrosia madagascariensis (C. Chr.) Schelpe
  • Pyrrosia mannii (Giesenh.) Ching
  • Pyrrosia martini (Christ) Ching
  • Pyrrosia matsudai (Hayata) Tagawa
  • Pyrrosia mechowii Alston
  • Pyrrosia micraster (Copel.) Tagawa
  • Pyrrosia mollis (Kunze) Ching
  • Pyrrosia novo-guineae (Christ) M.G. Price
  • Pyrrosia nuda (Giesenh.) Ching
  • Pyrrosia nummulariifolia (Sw.) Ching
  • Pyrrosia oblanceolata (C. Chr.) Tardieu
  • Pyrrosia obovata (Blume) Ching
  • Pyrrosia pannosa (Mett. ex Kuhn) Ching
  • Pyrrosia pekinensis (C. Chr.) Ching
  • Pyrrosia petiolosa (Christ) Ching
  • Pyrrosia piloselloides (L.) M.G. Price
  • Pyrrosia polydactyla (Hance) Ching
  • Pyrrosia porosa (C. Presl) Hovenkamp
  • Pyrrosia princeps (Mett.) C.V. Morton
  • Pyrrosia pseudodrakeana K.H. Shing
  • Pyrrosia rasamalae (Racib.) K.H. Shing
  • Pyrrosia rhodesiana (C. Chr.) Schelpe
  • Pyrrosia samarensis (C. Presl) Ching
  • Pyrrosia scolopendrina Ching
  • Pyrrosia sheareri (Baker) Ching
  • Pyrrosia shennongensis K.H. Shing
  • Pyrrosia similis Ching
  • Pyrrosia sphaerosticha (Mett.) Ching
  • Pyrrosia stictica (Kunze) Holttum
  • Pyrrosia stigmosa (Sw.) Ching
  • Pyrrosia stolzii (Hieron.) Schelpe
  • Pyrrosia subfissa (Hayata) Ching
  • Pyrrosia subfurfuracea (Hook.) Ching
  • Pyrrosia transmorrisonensi s (Hayata) Ching
  • Pyrrosia tricholepis (Carr. ex Seemann) Ching

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. 1 2 The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229.
  3. 1 2 Index Nominum Genericorum. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-02-17].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Youxing Lin, Zhang Xianchun & Peter H. Hovenkamp: Pyrrosia Mirbel in Lamarck & Mirbel. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-02-17].
  5. 1 2 Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 111. ISBN 83-09-01604-2.
  6. 1 2 3 4 5 Sue Olsen: Encyclopedia of Garden Ferns. Portland: Timber Press, 2007, s. 365-366. ISBN 978-0-88192-819-8.
  7. ↑ Patrick J. Brownsey, John C. Smith-Dodsworth: New Zealand Ferns and Allied Plants. Auckland: David Bateman, 2000, s. 66. ISBN 1-86953-003-9.
  8. ↑ Pyrrosia. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-02-17].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.