Pustelnik białobrody
Phaethornis hispidus
(Gould, 1846)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Rząd

krótkonogie

Rodzina

kolibrowate

Podrodzina

pustelniki

Rodzaj

Phaethornis

Gatunek

pustelnik białobrody

Synonimy
  • Trochilus hispidus Gould, 1846
  • Trochilus oseryi Bourcier & Mulsant, 1852
  • Phaethornis villosus Lawrence, 1858
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Pustelnik białobrody (Phaethornis hispidus) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), występujący w północno-zachodniej i środkowej części Ameryki Południowej. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych gatunków pustelników. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).

Systematyka

Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu, pochodzącego z Boliwii – dokonał angielski przyrodnik John Gould w 1846 roku, nadając mu nazwę Trochilus hispidus. Nie wyróżnia się podgatunków. Ograniczona wiedza na temat znacznej zmienności osobniczej występującej u pustelnika białobrodego zaowocowała tym, że populacje ze wschodniego Ekwadoru opisano jako odrębne gatunki: Trochilus oseryi i Phaethornis villosus; nazwy te są obecnie traktowane jako synonimy.

Morfologia

Średniej wielkości koliber o długim, zakrzywionym dziobie. Górna szczęka szara, żuchwa czerwona. Czoło, szczyt głowy, potylica, kark i grzbiet w kolorze szarym z lekko zielonkawym odcieniem. Kuper szary z białymi długimi piórami na ogonie. Kantarek i policzki ciemnoszare. Pasek oczny i pasek policzkowy białawe. Gardło i przód szyi białawe, tworząc śliniak w kształcie brody. Spód ciała szary. Skrzydła czarne z łupkowymi obrzeżami lotek. Nogi łupkowe. Obie płcie podobne. Samica ma nieco krótszy, ale bardziej zakrzywiony dziób, oraz krótsze skrzydła od samca. Młodociane mają ochrowe brzegi piór pokryw nadogonowych. Długość ciała 13–14 cm, masa ciała 4–6 g.

Zasięg występowania

Pustelnik białobrody występuje na terenach nizinnych na wschód od Andów. Na dużym obszarze zachodniej i południowej Wenezueli, w Kolumbii, Ekwadorze, Peru, północno-wschodniej Boliwii i zachodniej części brazylijskiej Amazonii.

Ekologia

Jego głównym habitatem są tropikalne i subtropikalne wilgotne lasy nizinne, regularnie zalewane, nad rzekami, rzadziej występuje w lasach wtórnych, lasach bagiennych, zaroślach helikonii i bambusów oraz na plantacjach. Występuje na terenach do wysokości 1200 m n.p.m. Odżywia się nektarem i małymi stawonogami.

Rozmnażanie

Okres lęgowy nie jest dokładnie określony. W Kolumbii to grudzień–kwiecień, w Peru czerwiec–grudzień, w Boliwii lipiec–wrzesień. Buduje gniazda w kształcie stożka zwisającego na końcu dużego liścia. W lęgu zazwyczaj 2 jaja. Pisklęta przebywają w gnieździe od 20 do 22 dni.

Status i ochrona

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN pustelnik białobrody jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) od 2004 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity. Zasięg jego występowania, według szacunków organizacji BirdLife International, obejmuje około 5,33 mln km². BirdLife International podaje, że populacja ma trend spadkowy ze względu na kurczenie się jego naturalnego habitatu i może zmniejszać się nawet do 25% w ciągu trzech pokoleń (czyli 12 lat).

Przypisy

  1. ↑ Phaethornis hispidus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 Denis Lepage: White-bearded Hermit Phaethornis hispidus (Gould, 1846) – synonyms. Avibase. [dostęp 2021-10-08]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Phaethornis hispidus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  4. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Trochilidae Vigors, 1825 – kolibrowate – Hummingbirds (wersja: 2021-07-06). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-10-08].
  5. ↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 144, 1999.
  6. 1 2 Begazo, A. (Ed.): White-bearded Hermit (Phaethornis hispidus). Peru Aves, 2021. [dostęp 2021-10-09]. (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 Christoph Hinkelmann, Guy M. Kirwan, and Peter F. D. Boesman: White-bearded Hermit Phaethornis hispidus, version 1.0. [w:] Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2021-10-08]. (ang.).
  8. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hummingbirds. IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-10-08]. (ang.).
  9. ↑ White-bearded Hermit Phaethornis hispidus. eBird Cornell University, 2021. [dostęp 2021-10-09]. (ang.).
  10. ↑ Handbook of the Birds of the World. Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal (red.). T. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 540. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).
  11. 1 2 White-bearded Hermit Phaethornis hispidus, Data table and detailed info. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-10-08]. (ang.).
  12. ↑ White-bearded Hermit Phaethornis hispidus. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-10-08]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.